3.jpg

 

                  MGLRADIO 102.1 долгионы "Аудио Уран зохиол" буланд зочилсон Танд баярлалаа.

             Улстөр, нийгэм, эдийн засаг, хууль эрхзүй, соёл урлаг, танин мэдэхүй зэрэг олон сэдвийг тойрсон шилдэг нийтлэлүүдийг албан ёсны зөвшөөрөлтэйгөөр MGLRADIO-102,1 долгион СОНСОГЧ ТАНД  өдөр бүр 10 цаг 15 минутаас хүргэж байна.
 

          Эрхэм сонсогч та бүхэнд энэ удаа Нийтлэлч: Ц.Доржготов - Түүхийн манан будан-бидний төөрөгдөл

нийтлэлийн дахин сонсох хувилбарыг хүргэж байна. 

 

Нийтлэлийг уншсан:  T.Мөнхбат
Дууны найруулагч: Г.Ангараг

MGLRADIO-102.1 Дэлхийн Монголчуудын радио 2017 он

 

           Би түүхч биш. Түүхч болъё гэх хүсэл энэ насанд минь төрөөгүй. Түүхийн боловсролыг дундач иргэний хэмжээнд эзэмших нь иргэн миний үүрэг. Үзэл суртлаар бохирлосон түүх намайг төөрүүлж орхижээ. Надад түүхийн нэг мөр ойлголт алга. Миний толгойд бөөн эргэлзээ. Над шиг төөрсөн хүн зөндөөн. Миний бие түүхч нарын бүтээгдхүүн. Түүхчдийн үйлвэрлэдэг түүхий бүтээгдхүүн. Сургуульд заадаг хуудуутай түүх миний ижил бракуудыг буй болгосон бөгөөд бид түүхээ мэдэхгүй сохор амьтад шиг тэмтчиж явна. Худал түүх заалгасан ард түмэн эдүгээ харийнхны утсан хүүхэлдэй болжээ.

Албан ёсныхоо түүхийн сурах бичгийг сөхөөд үз. Манжийн харгис дарлал мөлжлөгийн эсрэг эх орноо хамгаалан тулалдсан Галдан Амарсанаа нарын ариун дайн, Түшээт хаан Чихундорж, Өндөр гэгээн Занабазар хоёрын шившигтэй урвалт, 1911 онд дөнгөн данган бүрэлдэж асан нялх тусгаар тогтнолоо атга чихэр, ам торгоноос худалдсан шанзудба Бадамдорж мэтийн халхын ичгүүртэй ноёд хуваргууд, 1921 оны нийгмийн социалист хувьсгал, ардын дайсан, японы тагнуул, нударган баячууд, сэхээтний төөрөгдөл, намын эсрэг бүлэг гээд түүхийн оргил үе бүгд-манан будан.

Нүдээр үзэж, чихээр сонссон сайн мэдэх саяхны түүхийг хүртэл гуйвуулсан. “Наадахь чинь тийм биш” гэвэл хуучныг баримтлагч, үндэсний үзэлтэн гэж яллаад эхэлсэн. Тэгмэгц ард түмэн түүхийн үнэнээс зайгаа барьсан. Тэгээд дотроо нуудаг хувийн түүхтэй, гаднаа ярьдаг хувьсгалт түүхтэй болов. Түүхийн үнэн ингэж үнэгүйдэж, албан ёсны түүх гэгч худал сурталд ард олон тархиа угаалгасан билээ. Худлыг сөхвөл эсэргүүн болно. “Үнэн”-ийг гишгэлсэн түүх гэгч сонирхол татах нь бүү хэл дургүй хүргэсэн. Итгэх аргагүй мушгисан ташаа түүхийг сургуулиудад түүхийн багш заасаар, хажуугаар нь түүхийнхээ жинхэнэ үнэнийг сэтгэлдээ тээсэн шударга иргэд бухимдлаа нуусаар өдгөөтэй золголоо. Үнэн түүхээ эрхэмлэн дээдлэх омогшлоо монголчууд эгүрт унтраажээ. Түүх бол залуурч, түүх бол багш, түүх бол сургамж гэх үзлийг би дээдэлдэг. Түүхчид та нар эдүгээ ардчиллын буянд түүхийн будилааныг яагаад угаар нь залруулж, үнэн түүхээ яв цав тогтооё гэх эр зориг гаргахгүй, геополитикийн зөөлөн хоол болох-төөрсөн олон шавь бэлдэж, ирээдүйгээ хорлоном бэ. Түүхчид та нар түүхийн гажуудлыг жирийн биднээс үлэмж илүү мэдэж буй. Мэдсэн атлаа маниас яагаад нуунам бэ. Үнэн түүхээ ард олон мэдэхгүй төөрөлдсөөр хорвоог барах хэнд ашигтай вэ.