Радио Нийтлэл







  • (*.201.20.156) Уншсан 1530 vote 0 Коммент 0
    ?

    Shortcut

    PrevӨмнөх Бичлэг

    NextДараах Бичлэг

    Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх
    ?

    Shortcut

    PrevӨмнөх Бичлэг

    NextДараах Бичлэг

    Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх
     
     
    Мэдээний зураг,

    Аливаа улс үндэстний хоол хүнсний зүйлээ бэлтгэж боловсруулах арга ухаан нь тухайн үндэстэн, ястны соёл, аж төрөх ёс, зан заншил, байгаль, цаг агаар, мал, газрын баялаг, эдийн засаг зэрэгтэй салшгүй холбоотой бөгөөд түүхийн он жилүүдийн туршид нийгмийн хөгжил, хүмүүсийн хэрэглээг даган шинээр бүрэлдэхийн сацуу өмнөх үеэсээ хойч үедээ уламжлагдан үлдэж цаашид боловсронгуй болж хөгждөг зүй тогтолтой билээ.

    Эртний түүх, соёлтой монгол үндэстний хувьд хоол хүнсээ бэлтгэдэг арга, хоолзүйн соёл, хооллох дэг олон жилийн түүх, уламжлалтай, өөрийн гэсэн өвөрмөц онцлогтой юм. Монгол үндэстний хоол, хүнсний талаар зарим судлаачид, эрдэмтэд тодорхой хүрээнд судалж, зарим нэгэн ном, бүтээл гаргасан боловч уламжлалт монгол хоол бэлтгэх арга барил, нүүдэлчдийн хооллох соёлын онцлогийг орчин үетэй холбон авч үзсэн бүтээл туурвил хомс байгаа билээ. 

    Нөгөө талаас монгол туургатны уламжлалт хоол, хүнсний зүйл, хоол хүнсийг монгол аргаар боловсруулах, хадгалж нөөцлөх ардын уламжлалт технологи зарим талаар мартагдах хандлагатай байгаа өнөө үед түүнийг сэргээн хөгжүүлэх, залуу үеийнхэнд сургаж өвлүүлэх, Монгол орны экологийн цэвэр хүнсийг дэлхий дахинд бодит үнэнээр нь сурталчлах шаардлага зүй ёсоор тавигдаж байна. 

    Үүнтэй холбогдуулж монгол туургатны зарим нэгэн мартагдаж буй хоолны тайлбарыг бичиж залуу үеийнхэндээ толилуулж байна.

    Түнтэг

    Татаж амт тохируулсан махыг банш мэт чимхээд тасалсан гурилтай шөлөнд чанаж иддэг хоол.

    Тэгмэн

    Адууны хөшиглөсөн элэг, гол, мах, харвин зэргийг давс, мангираар амт тохируулан нарийн гэдсэнд нь хийж усанд чанаж болгодог хамниган буриад зоны хоол.

    Уралдуур

    Хонь малын сээрний хоёр талын зураа махыг авч давс, сонгино, саримс зэргээр амт тохируулан улаан хоолойг эргүүлэн дотор нь чихэж хөвгүүдэд "хүлэг хурдан, хүч эрдүү яв", охидод "үйлэнд уран, үзэсгэлэн гоо яв" хэмээн хишиг болгон чанаж өгдөг монгол үндэстний хоол.

    Жэнт

    Казах ардын хүндтэй идээний нэг. Адууны тос, нунтагласан ээзгий, арвайн гурил, хатсан боов, боорцгийн үйрмэг, цасан чихрийг сайтар хольж багсарч хийдэг. Ээзгий нь ахиухан байна.

    Найрц

    Сайтар угаасан шар юм уу цагаан будаан дээр мах, өөх хөшиглөж хийгээд мөн үзэм, чавга, шүүрмэг зэргийг хийж чанаад, ус нь ширгэхэд дээрээс нь улаан чихэр буюу цагаан чихэр, давсны нунтгийг хэр тохируулж нэмэн халбага, шанаганы духаар сайтар нухаж найруулсан идээг Өвөр Монголын Ордос, Алшаад голдуу хийдэг.Үүнийг сарын тэмдэг ирсэн эмэгтэй хүн идэж болохгүй. 

    Нанчимаг

    Арвайн гурил, хонины сүүлийг нийлүүлж ууранд нүдэж багсарсан аяны хүнсний төрөл. Нэг кг арвайн гурилд 50-80 г сүүл орохоор бодно. Ууранд нүдэх үед сүүлний тос гурилд шингэж тос даасан гурил бий болно. Хэрэв сүүл, арвай хоёрын харьцаа тохирсон бол багсаргыг гараар барьж үзэхэд бутарна. Наалдаж байвал будаа нэмэх, хуурай байвал сүүл нэмэх зэргээр харьцааг тохируулна. Нанчимагийн анхилуун сайхан үнэр, амтыг алдагдуулахгүйн тулд ямааны илгэн тулманд хадгална.

    Сагсай

    Үхрийн хөшиглөсөн өөхтэй махыг усанд үйж давсыг тааруулаад буцалмагц жижиг шүүрмэг хийж зөөлөн галаар шөлшүүлнэ. Үүн дээрээ угаасан цагаан будаа хийж таглан зөөлөн галаар шөлийг ширгэтэл чанана. Гаргахын өмнө хөмөлийн сорс юм уу жижиглэсэн сонгино нэмж хэсэг байлгаад нухаж аягалдаг хоолны нэр. Ордос, Алшаад голдуу хийдэг энэ хоолыг бас шар, цагаан будаа хольж хийдэг.

    Төөлэй

    Зочдод хүндэтгэн барих хонины чанасан толгойг буриадад ингэж нэрлэдэг.

    Тугну

    Бог, бодын дотор махыг дутуу чанаж хөшиглөн давс, мангир, гоньд з эргээр амт тохируулж гурилд өнхрүүлэн битүү жигнэж болгодог хамниганы зоог

    Тухлай

    Тасалсан гурилыг өрөм болон сүүнд чанасан нэгэн зүйл хоол

    Түкүва

    Үхэр, хонины махыг хөшиглөж цагаан будаа, монгол амуу, хоног будаа орхиж агшааж улаан чавга, чихэр мэтээр амт тохируулан хийдэг Ордос, Алшаа нутгийн агшаамал

    Шаа бэрээс

    Цагаан будааг давстай усанд чанаж шүүгээд цог нурман дээр хэсэг агшааж дээр нь хөшиглөж сайтар хуурсан тарган мах хийж холиод шар тос, сонгино, хуажуу зэргээр амт тохируулсан хоолыг Өвөр монголчууд “Махан бэрээс” буюу шаа бэрээс гэж нэрлэдэг. 

    Нийтлэлч Ж.Октябр

    ?

    1. Буриадаас Монголд байгаа ах дүүсээ хайж байна!!!

        Буриадын Бүгд найрамдах улсын “Бурятия” телевизийн (ГТРК «Бурятия») “Уулзалтын баяр баясгалан” хэмээх нэвтрүүлэгт Зэдийн аймгийн  (Джидинский район) уугуул, Александр Эрдынеев гуай нэгэн хүсэлт ирүүлжээ. Буриадын Бүгд найрамдах улсын “Бур...
      Date2015.11.20 ByOLNO_DO Views2267
      Read More
    2. Хойд Солонгост хийхийг нь хориглодог “өдөр тутмын - 10” үйлдэл

          Хойд Солонгосоос дүрвэсэн хүмүүс итгэмээргүй зүйлс олон ярьдаг ч зарим нь хэтрүүлсэн гэдгээ хүлээн зөвшөөрсөн нь бий. Гэвч энэхүү нийтлэлд дурьдагдах зүйлс хэтрүүлэг биш бодит үнэн билээ.  Ингээд хаалттай, хатуу чанга дэглэмтэй гэдгээрэ...
      Date2015.11.20 ByMGLRADIOTV Views1089
      Read More
    3. Роанок тосгоны нууц

      Роанок тосгоны нууц   Буугаа гартаа бэлэн барьсан цэргүүд сэм сэм гишгэлэн тосгонд дөхөж явлаа. Тусламж дуудсан түүдгийн утаа цагийн өмнө харагдсан тул цэргүүд ийнхүү яарч яваа нь энэ... Тэднийг хүрч ирэх үеэр харанхуй болж байв. Эргэн тойр...
      Date2015.11.17 ByMGLRADIOTV Views1109
      Read More
    4. No Image

      Өнгөрсөн жилүүдэд олдсон шинэ төрөл зүйлийн амьтад

      Жирийн хүний хувьд, тэр тусмаа сая сая хүнтэй хотынхонд байгаль ертөнцийн тоо томшгүй олон янзын амьдралын тухай яриа нь ямар нэг зоопарк, телевизийн нэвтрүүлгийн хэмжээнд л сонсогддог. Гэтэл эрдэмтдийн багцаалсан тооцоогоор дэлхий дээр 8,7 ...
      Date2015.11.16 ByMGLRADIOTV Views564
      Read More
    5. 12 ордны нууц зурхай

      Хонь - (3/21-4/19) Цаг төлөвлөлт нь яг одоо амжилтын түлхүүр болно. Өнөөдөр санхүүгийн болон сэтгэл санааны бэрхшээлтэй байна. Та юу хийх, юу хийхгүй талаараа тодорхой бай, эргэлзээ шийдвэр гаргалтыг бүрхэгдүүлнэ. Хамт олон болон та нарын д...
      Date2015.11.16 ByOLNO_DO Views2554
      Read More
    6. No Image

      Хамгийн их тэрбумтан амьдардаг 12 хот

      Магадгүй бид тэднийг хэрхэн баян болсныг хэзээ ч олж мэдэхгүй байх, гэхдээ тэднийг хаанаас олж болохыг мэдэх боломжтой. Олигархууд хаа сайгүй хангалттай их болжээ. Энэ жагсаалтанд хамгийн их тэрбумтантай хотуудыг жагсаасан юм. Мэдээж тэд бол...
      Date2015.11.16 ByMGLRADIOTV Views616
      Read More
    7. No Image

      Сайн байна уу. chicken

      Сайн байна уу. koread sharsan tahian jijig gazrud bdg da goe goe amttai turul burin  bi mgldo sharsan tahian gazar ajiluulj bgma negl sn bolj ugdgue ter yaaj sharah amtlah panchaan ntr medeh chadah hun bvl tus bolooch gomdoohgui shu utas9999...
      Date2015.11.15 By99992601 Views753
      Read More
    8. Монгол туургатны мартагдаж буй зарим хоол

          Аливаа улс үндэстний хоол хүнсний зүйлээ бэлтгэж боловсруулах арга ухаан нь тухайн үндэстэн, ястны соёл, аж төрөх ёс, зан заншил, байгаль, цаг агаар, мал, газрын баялаг, эдийн засаг зэрэгтэй салшгүй холбоотой бөгөөд түүхийн он жилүүдийн...
      Date2015.11.13 ByMGLRADIOTV Views1530
      Read More
    9. Инээд юу хэлдэг вэ?

      Амьдрал ахуй, албан ажил, нийгэмтэй холбоотой янз бүрийн асуудал хийгээд таагүй нөхцөл байдлын улмаас хүмүүсийн сэтгэл санаа тавгүйтэж, бухимдах явдал их бий. Үүнээсээ болоод бусдад уураа гаргах, зохисгүй үйлдэл хийх гэх мэт сөрөг энергийг б...
      Date2015.11.13 ByMGLRADIOTV Views412
      Read More
    10. Олон нийтийн дунд биеэ хэрхэн зөв авч явах вэ?

        Хэзээ ч, хэдийд, хэнтэй ч уулзсан их ярьсны хэрэггүй. -Хүний яриа эзнээ хэн болохыг илчилдгийг бүү март. -Нэр хүндтэй хүнтэй болгоомжтой харьц. -Өөрийгөө түүний зэрэг зиндаанд хүрэхгүй хүн гэдгээ мэдэж байгаа бол онцын шаардлагагүй үед ти...
      Date2015.11.13 ByMGLRADIOTV Views782
      Read More
    11. Зөвлөмж

      Zuvluguu 1. 1.Үсээ үргэлж илж бай Өглөө сэрээд хурууныхаа өндгөөр үсээ самнах маягаар хойш урагш илээрэй. Ингэснээр толгойн мэдрэлийн цэгүүд цочирч, тархи оюун ухаан сэргэж, даралт буурах сайн талтай. Толгой эргэх, өвдөх, үс унах, зүрх дэлсэ...
      Date2015.11.13 ByMGLRADIOTV Views341
      Read More
    12. Монгол Улсын тухай сонирхолтой 16 баримт

        1.Газар нутгийн хэмжээгээр Азийн зургаа, дэлхийн 18 дахь том тусгаар улс, 2.Далайд гарцгүй хоёр дахь том улс. 3.Тусгаар орнуудаас нэг хүнд ногддог нутаг дэвсгэрийн хэмжээгээр дэлхийд тэргүүлдэг. 4.Улаанбаатар хот дэлхийн хамгийн хүйтэн ний...
      Date2015.11.11 ByOLNO_DO Views1029
      Read More
    13. Доголон төмөр хааны догшин шарил

      Түүхэнд түүний нэр алдар Төмер хаан, “Доголон” Төмөр, “Бурхны ташуур”, Тимур, Тамерлан, Тимерлинг хэмээгдэн олон янзын нэрээр мөнхрөн үлджээ. Түрэгжсэн монгол ноёны хүү болох Төмөр бээр Бухар хотоос баруун өмнөд зүгт орших Кэш хотод Барлас ...
      Date2015.11.10 ByOLNO_DO Views1336
      Read More
    14. Бээрэг, амархан даардаг хүмүүс дараах шалтгаантай

            Бээрэг, амархан даарах, дулаан орчинд ч жиндэх олон хүнд тохиолддог асуудал мөн. Үүний шалтгааныг доорх байдлаар тайлбарлаж болно. Хэрэв та болон таны ойр дотны хэн нэгэн ийм асуудалтай бол анхаарлаа хандуулаад үзээрэй. Хэт туранхай ба...
      Date2015.11.09 ByMGLRADIOTV Views899
      Read More
    15. Устгагдаж үгүй болсон ховор нандин түүхийн дурсгалт зүйлc

      Хүмүүсийн тэнэглэлд хязгаар үгүй. Дайн дажин, зэрлэг балмад ажиллагааны улмаас, заримдаа бараг шалтгаангүйгээр үнэлж баршгүй түүх соёлын өв, дурсгалт газрууд, үзэсгэлэнт байгалиа хичнээн ихээр сүйтгэж орхив оо бид? Дараах гайхамшгуудын туха...
      Date2015.11.08 ByOLNO_DO Views833
      Read More
    16. No Image

      ажил эрж байна

        3 сар гахайн ферм буюу мал нядалгааны газарт ажилд оруулж өгөх хүн байна уу зуучилсаны хөлсийг тохирно
      Date2015.11.06 Bymongol Views1701
      Read More
    17. Хуурамч мөнгөн тэмдэгтийг ингэж ялгаарай

        Сүүлийн жилүүдэд хуурамч мөнгөтэй холбоотой гэмт хэрэг цагдаагийн байгууллагад олон бүртгэгджээ. Одоогоос хэдэн сарын өмнө “Хуурамч мөнгө байж магадгүй” гэж бодсон иргэд холбогдох байгууллагад мөнгөө авчирч үзүүлж байгаа талаар албаны хүн ...
      Date2015.11.06 ByMGLRADIOTV Views640
      Read More
    18. Залхуу банш

      Залхуу банш   Бэлтгэх жор:  Хуурай намуу цэцэг 3 х.х 30 г Буудайн гурил 3 х.х 30 г Элсэн чихэр 3 х.х 24 г Давс 2 г 2 г Аарц 350 г 350 г Өндөг 1 ш 1 ш
      Date2015.11.06 ByMGLRADIOTV Views984
      Read More
    19. Гэртээ амттай бургер хийцгээе!

      Гэртээ хамгийн сайхан бургер буюу хачиртай талх хийхийн тулд нэн түрүүнд маш сайн үхрийн мах сонгож, жижиглэн машиндах хэрэгтэй. Махны 20-иос илүүгүй хувь нь өөх байвал зохимжтой бөгөөд өөх тос бага байвал хэт хуурай, аргуу болох магадлалтай...
      Date2015.11.06 ByMGLRADIOTV Views713
      Read More
    20. No Image

      Амжилтанд хүрсэн хүмүүсийн хийдэг 10 дадал

          Амжилтанд хүрсэн хүмүүсийн хийдэг 10 дадал Тэд хүн бүртэй нэрийг нь хэлж мэндэлдэг Дэйл Карнеги бол хувь хүний хөгжил, харилцааны чадварын загалмайлсан эцэг бөгөөд ямар ч хэлээр хамгийн сонсголонтой хэлэгддэг хүмүүсийн нэрийг чухалчлан а...
      Date2015.11.06 Byjiriin Views1064
      Read More
    Board Pagination Prev 1 ... 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Next
    / 20

         Радио Нийтлэл