nom.jpg

 

"Дадал хэвшлийн хүч: Ажил, амьдралдаа хийдэг зүйлсээ бид чухам яагаад хийдэг юм бэ?" хэмээх энэ номыг Нью Йорк Таймсын сэтгүүлч Чарльез Духиг бичсэн юм. 2012 онд гарсан энэ ном шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр зөв сайн дадал хэвшлийг бий болгох, муу зуршлыг өөрчлөх талаар өгүүлсэн бөгөөд гарсан даруйдаа алдаршиж Нью Йорк Таймс, Амазон, US Today -ийн бестселлер болж байв. Зохиогчийн бичсэнээр бол аливаа дадал нь учиг (cue), үйлдэл (routine), урамшил (reward) гэсэн гурван хэсгээс тогтдог гэнэ. Учиг гэдэг нь тухайн зүйлийг өдөөж буй, эхлүүлж буй хүчин зүйл буюу шалтгаан юм. Харин routine нь тухайн дадлыг биежүүлж буй тэр үйлдэл. Урамшил нь энэ үйлдлийг дахин давтах ёстой эсэхийг тархинд сануулах хүчин зүйл юм. Аливаа зөв дадлыг бий болгоход энэ гурван хэсгийг сайн ойлгох нь чухал хэмээн зохиогч өгүүлжээ. Мөн дадал хэвшлийг бий болгоход итгэл үнэмшил ямар чухал байдаг, хамт олон, бүлэг хүмүүс шинэ дадлыг бий болгоход хэрхэн тусалдаг тухай, бусдадаа нөлөөлдөг "түлхүүр" дадал гэж байдаг тухай, энэ мэт олон ойлголтыг тайлбарладаг. Энэхүү ном нь шинжлэх ухааны ололтууд, мэдүүштэй судалгаануудыг олон бодит жишээтэй хослуулан бичсэнээрээ гойд сонирхолтой, уншууртай болжээ.

НОМЫН ОНЦЛОХ ЭШЛЭЛҮҮД

1. “Хуучин дадлыг өөрчлөхийн тулд шинэ хорхойсол (craving)-той болох ёстой. Та хуучин учиг, хуучин урамшлаа хадгалах ёстой ба харин шинэ үйлдлээр хорхойслоо дардаг болох хэрэгтэй."

2. “Аваргууд ер бусын зүйлсийг хийдэггүй. Тэд энгийн л зүйлсийг хийдэг. Гэхдээ тэд хийдэг зүйлсээ огт бодолгүйгээр, бусад багууд хариу үйлдэл үзүүлж чадахааргүй тийм хурдан хийдэг. Тэд өөрсдийн бий болгосон дадал хэвшлээ л дагаж байгаа хэрэг.”

3. “Сайн лидерүүд хямралтай үеийг ашиглан байгууллагадаа шинэ, зөв дадлуудыг бий болгодог.”

4. “Дадал хэвшил гэдэг хүчтэй боловч эмзэг. Дадал хэвшил бидний ухамсраас үл хамааран бий болох нь ч бий, зориудаар үүсгэх нь ч бий. Дадал хэвшил бидний зөвшөөрөлгүй хаалга тогшиж болох хэдий ч доторх бүрдэл хэсгүүдийг нь өөрчилж сайжруулснаар зөв зүйтэй дадал болгон хувиргаж болно. Дадал хэвшил гэдэг бидний бодсоноос ч илүү ихээр өөрсдийг маань тодорхойлдог. Дадал хэвшил маш хүчтэй болох болохоор бидний тархийг бусад бүх зүйлсээс, тэр ч байтугай эрүүл саруул ухаанаас ч салган өөртэйгээ уяж орхидог."

5. "Эрмэлзлийн хүч (willpower) бол ур чадвар биш. Энэ бол бидний гарт, хөлд байдаг шиг л булчин. Булчин болохоор их ажиллавал ядарна. Хэрвээ та эрмэлзлийн хүч шаардах ямар нэг зүйл хийхийг хүсвэл, жишээ нь ажлынхаа дараа гүйхийг хүсвэл, өдрийн турш эрмэлзлийнхээ хүчийг нөөцлөх хэрэгтэй юм"

6. "Судалгаанаас үзэхэд, оройн хоолоо гэрээрээ иддэг айлын хүүхэд ингэж хэвшээгүй айлын хүүхдээс хичээлдээ илүү сайн, илүү өндөр дүнтэй, сэтгэл хөдлөлөө илүү сайн удирддаг, өөртөө илүү итгэлтэй байдаг байна."

7. “Амжилттай ажилладаг байгууллагууд дадал хэвшлийн ач холбогдлыг ойлгодог. Харин тааруу байгууллагуудыг энэ талаар огт бодож ч байгаагүй хүмүүс удирддаг ба тэгсэн атлаа тэд тушаал шийдвэрийг нь хүмүүс яагаад дагахгүй байгааг гайхаж суудаг.”

8. "Дадлаа өөрчлөх алтан дүрэм: Та муу зуршлыг үгүй хийж чадахгүй, харин өөрчилж болно."

9. “Дасгал хийдэг хүмүүс ихэвчлэн илүү зөв хооллож, ажилдаа илүү бүтээмжтэй болдог. Тэд бас тамхи бага татаж, ажлынхан, гэрийнхэндээ илүү тэвчээртэй ханддаг. Тэд мөнгөө ч бага үрж, бага стресстэх хандлагатай байдаг. Тэгэхээр дасгал хийх нь олон эерэг дадалд хөтөлдөг "түлхүүр" дадал юм.

10. “Дадал үүсэхэд тархи шийдвэр гаргахад оролцохоо больдог. Тархи нэг их ажиллахаа больж бусад үүрэг даалгаварт анхаарлаа төвлөрүүлдэг байна. Тэгэхээр муу зуршилтай зориуд л тэмцэхгүй бол, шинэ үйлдлийг гаргаж ирэхгүй, өөрөө автоматаар үр нөлөө үзүүлсээр байдаг.”

11. "Хүмүүс бүлгээрээ цуглаж, туршлагаа солилцох нь ихээхэн үр дүнтэй байдаг. Хүмүүс дангаараа байгаа үедээ аливааг өөрчилж чадах эсэхдээ эргэлздэг бол бүлгийн нэг хэсэг болсноор энэ эргэлзээг арилгадаг. Community буюу хүмүүсийн нэгдэл нь итгэл үнэмшлийг бий болгодог."

                                                                                                              эх сурвалж: http://www.unread.today/posts/post/1054

profile