СЭДЭВ: КОММПЬЮТЕРИЙН ТЕХНИК  ХАНГАМЖ, БҮТЭЦ, ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ, ҮНДСЭН  ТӨХӨӨРӨМЖҮҮД
ТҮҮНИЙ  ҮҮРЭГ  ЗОРИУЛАЛТ
Хичээлийн агуулга
Ø  Компьютерийн  ерөнхий  бүтэц,  дотоод  эд  ангиуд,  тэдгээрийн  үүрэг  зориулалт
 
 Компьютерийн бүтэц ба ерөнхий ойлголт
 Аливаа компьютер мэдээлэл боловсруулах-удирдах байгууламж процессор, мэдээллийг санах ой, мэдээллийг хадгалах байгууламж, мэдээллийг оруулах гаргах байгууламж, тэдгээрийг холбосон суваг гэсэн үндсэн хэсгүүдээс тогтсон систем юм. Одоо компьютерийг бүрдүүлэгч эдгээр хэсгүүдийн тухай дэлгэрүүлж авч үзье.
 
Компьютерийн техник хангамж нь дараах 5 хэсэгт хуваагддаг:
      Input (оролтын)
      – Processing (боловсруулалт хийх)
      – Storage (мэдээлэл хадгалах)
      – Output (гаралтын)
      – Communications (xолболтын)
      Оролтын төхөөрөмжийн гол үүрэг нь өгөгдлийг цуглуулж, компьютерт боловсруулах боломжтой болгон хөрвүүлэх явдал юм.
    – Гар
    – Хулгана
    – Микрофон
 КАМЕР
 ДИЖИТАЛ АППАРАТ ...
    
 
 
Боловсруулалт хийх төхөөрөмж нь компьютерийн программ хангамжаас ирж буй командыг хүлээн авч, гүйцэтгэх үүрэгтэй. Жишээ нь хүснэгтэн мэдээлэл дээрх мөнгөний дүнг нэгтгэж гаргах гэх мэт.
      Central Processing Unit (CPU)
      – Random Access Memory(RAM)
     Мэдээлэл хадгалах төхөөрөмжийн үүрэг нь өгөгдөл, программ хангамж зэрэг бүх төрлийн мэдээллийг удаан болон түр хугацаагаар хадгалах үүрэгтэй.
     – Уян диск
     – Хатуу диск
     – Оптик диск
     – Zip диск
     – Tape төхөөрөмж
       Гаралтын төхөөрөмжийн үүрэг нь компьютер дээр боловсруулсан мэдээллийг хэрэглэгчдэд ямар нэгэн байдлаар хүргэх явдал юм. Жишээ нь дэлгэц дээр харах, цаасан дээр хэвлэх, дуу сонсох г.м
    – Дэлгэц
    – Принтер
    – Чанга яригч
     Холболтын төхөөрөмжийг нэг компьютерээс нөгөө рүү холбогдон мэдээлэл солилцоход ашигладаг.
     – Модем
     – Кабель
     1. Санах ой -RAM (Random Access Memory). Компьютерээр боловсруулах бүх төрлийн мэдээллийг санаж хадгалахад зориулагдсан компьютерийн хэсгийг санах ой гэнэ. Иймд хэрэв санах ой байхгүй бол мэдээлэл боловсруулах боломжгүй болно. Өөрөөр хэлбэл компьютер ажиллахгүй гэсэн үг. Компьютерийн санах ой дахь мэдээлэл компьютерийг унтраахад арилдаг. Ийм чанартай санах ойгоос гадна орчин үеийн компьютерт санасан мэдээлэл нь өөрчлөгддөггүй байнга тогтмол хадгалагдаж байдаг санах ой байдаг. Энэ санах ой дахь мэдээлэл зөвхөн уншиж ашиглахад зориулагдсан байдаг.
  Ийм санах ойг ROM (Read Only Memory) гэж нэрлэдэг. Компьютерийн санах ой-RAM-ийн хэмжээ нь нэн чухал үзүүлэлт юм.
   
 
 2. Микропроцессор-(CPU-Central Processing Unit). Тодорхой үр дүнд хүрэхийн тулд биелүүлэх үйлдлүүдийн дараалалыг программ гэнэ. Тэгвэл программын үйлдлүүдийг алхам бүрээр нь биелүүлдэг компьютерийн хэсгийг микропроцессор гэнэ. Өөрөөр хэлбэл компьютерийн үйлдэл хийдэг хэсэг нь юм. Компьютерийг хүнтэй зүйрлэвэл, микропроцессорыг компьютерийн тархи нь гэж хэлж болох юм. Микропроцессор нь үйлдэл гүйцэтгэх хурдаараа харилцан адилгүй байдаг. Манай оронд голдуу Intel овгийн микропроцессор бүхий компьютеруудыг хэрэглэдэг. Эдгээр микропроцессорын Intel 386, Intel 486, Pentium, Pentium Pro, Pentium MMX, Pentium II, Pentium III, Pentium IV, Pentium D, Dual Core, Core 2 Duo, I3, I5, I7,..  гэсэн моделиуд нь хэрэглэгдэж ирсэн. Түүнээс гадна CPU үйлдвэрлэдэг Intel фирмээс гадна Cyrix, AMD гэх мэт өөр фирмүүд байдаг. Гэхдээ та уг номыг бичигдсэнээс нэлээд хожим уншиж байгаа бол энд байгаа зарим мэдээлэл хоцрогдсон байж болзошгүй юм.
     3. Компьютерийн мэдээллийг оруулах, гаргах байгууламж. Аливаа компьютерт мэдээлэл оруулах, гаргах олон янзын төхөөрөмж байж болох бөгөөд зөвхөн стандарт оруулах гаргах төхөөрөмжийг үзье.
     а). Дэлгэц (Monitor). Дэлгэц нь хар цагаан, өнгөт, шингэн кристал гэх мэт төрлүүд байдаг. Дэлгэцийн боломж янз бүр байдаг боловч сүүлийн үед зөвхөн VGA (Video Graphics Array) болон SVGA (Super VGA), LCD дэлгэцүүд хэрэглэгдэх болсон байна. Мөн овор хэмжээний хувьд 15 инч -ийн дэлгэц өргөн хэрэглэгддэг. Дэлгэцний дүрсийг дүрслэх цэгийн диаметр нь 0.25 мм, 0.28 мм гэх мэт янз бүрийн боломжуудтай байна.
     б). Гар (Keyboard). 101/102 товчлуур бүхий Америк стандартын гар өргөн хэрэглэгдэж байсан боловч Windows 95 систем гарснаар 104 товч бүхий гар нэлээд өргөнөөр хэрэглэх болсон. Гар нь мэдээллийг компьютерт оруулах гол төхөөрөмж юм. Текст бичих үед дэлгэцэн дээр үсэг хаана бичигдэхийг заасан заагуур байх ба үүнийг текст курсор (анивчсан босоо зураас) гэж нэрлэдэг. Текст курсорыг гарнаас удирддаг. Гарны тухай та өөрөө бие даан судлана уу. Жишээлбэл та том жижиг үсгийг хэрхэн бичих, мөр шилжих, текст курсорыг удирдах гэх мэт үйлдлүүдийг судлаарай.
     4. Хадгалах байгууламж буюу диск. Бидний өмнө ярьсан компьютерээр боловсруулагдах мэдээллийг санах зориулалттай шуурхай буюу дотоод санах ой RAM нь харьцангуй бага багтаамжтай бөгөөд энэ мэдээлэл нь компьютерийг унтраахад арилдаг. Иймд их хэмжээний мэдээллийг удаан хугацаагаар байнга хадгалах шаардлагатай болдог. Энэ санах ойг гадаад санах ой гэдэг. Өргөн хэрэглэгддэг гадаад санах ой нь компьютерийн диск юм. Дискэнд мэдээлэл бичих болон түүн дээрх мэдээллийг унших төхөөрөмжийг дискийн байгууламж (disk drive) гэдэг.
Одоогоор дараахь төрлийн диск хэрэглэгдэж байна.
1. Уян диск (Floppy disk - FD)
2. Хатуу диск (Hard disk - HD).
3. Компакт диск (Compact disk-CD).
4. Flash диск
5. USB хард диск
      Эдгээр дискүүд нь багтаамж, ажиллах хурд зэргээрээ харилцан адилгүй байдаг. Уян дискийг бага хэмжээний мэдээлэл зөөх болон зарим чухал мэдээллийг хадгалах зэрэгт өргөн ашиглаж болно. Харин хатуу диск процессор дотор диск байгууламжийн хамт байрлах бөгөөд багтаамж болон хурдаараа уян дискнээс харьцангуй хурдан байдаг. Хатуу диск нь өдөр тутмын ажиллагаанд хамгийн их хэрэглэгдэнэ. CD нь мөн багтаамж болон хурдаараа уян дискнээс эрс илүү бөгөөд мэдээллийг найдвартай хадгалдаг. CD дээрээс мэдээллийг унших байдлаар хэрэглэдэг байгууламжийг CD-ROM Driver гэж нэрлэдэг. Энд ROM гэдэг нь Read Only Memory буюу зөвхөн уншигдах санах ой гэсэн үгийг товчилж байгаа болно.
     Уян диск байгууламж (F.D.D.-floppy disk driver) компьютерт хоёроос олонгүй байх ба A: B: гэж нэрлэгдэнэ. Хатуу диск байгууламж нь компьютерт 4 хүртэл байж болох ба тэдгээрийг олон логик дискүүдэд дотор нь хэд хэд хувааж болно. Түүнийг C:, D: . . . гэх мэтээр үсгийн дарааллаар нэрлэнэ.
5. Хулгана (Mouse). Орчин үеийн компьютерүүдэд заах (pointing) төхөөрөмжүүд олон хэрэглэдэгийн нэг нь хулгана юм. Хулгана нь хэрэглэгч компьютерийг удирдах болон асуултанд хариулах зэрэгт голчлон хэрэглэгддэг төхөөрөмж юм. Хулгана хэрэв зөв суулгагдсан бол хулганыг ширээн дээгүүрээ хөдөлгөхөд дэлгэцэн дээр чинь сум гүйж байх болно. Энэ сумыг хулганы курсор гэж нэрлэнэ. Хулганы курсорын хэлбэр тухайн үеийн ажлын төлөв, байдлаас хамааран байнга өөрчлөгдөж байдаг.

Зориулалт

Компьютерт мэдээллийг хоёртын тооллын системээр илэрхийлдэг.Текст, тоо, зураг, дуу болон ер нь бараг бүх төрлийн мэдээллийг битүүдийн цуваа буюу 0 ба 1 гэсэн утга бүхий хоёртын тоо болгон хувиргаж болдог. Иймээс хангалттай багтаамж байгаа тохиолдолд компьютер дурын өгөгдөл буюу хоёртын тооллоор илэрхийлэгдсэн мэдээллийг хялбархан боловсруулж чадах юм.Жишээлбэл, найман сая буюу ойролцоогоор нэг мегабайт битийг ашиглаад дурын компьютер бага шиг зохиолыг хадгалчих боломжтой.

Ангилал

Хадгалах төхөөрөмжүүдийг төв процессортой хэрхэн харьцаж байгаагаар нь анхдагч хадгалах төхөөрөмж, хоёрдогч хадгалах төхөөрөмж, гуравдагч хадгалах төхөөрөмж гэж ангилдаг.Цаашлаад хандалтын хэлбэр, нэг битэд оногдох үнэ, ажиллах зарчмаар нь хувааж болно.

Анхдагч хадгалах төхөөрөмж

 
Персонал компьютерт суурилсан RAM
Энэ нь төв процессорт шууд ханддаг ганц санах ой бөгөөд тэнд хадгалагдаж буй командуудыг процессор байнга уншиж,улмаар гүйцэтгэх үйлдэл хийж байдаг. Транзисторыг нээсэн явдал электрон санах ойд хувьсгал хийсэн бөгөөд орчин үеийн шуурхай санах ой (RAM) бий болох суурийг тавьсан.
Шуурхай санах ой буюу RAM- аас гадна анхдагч хадгалах төхөөрөмжид хамаарах хоёр төрлийн ой байдаг.
  • Процессорын дотор регистрүүд байрлах ба нэг регистр нэг үг (голдуу 32 юм уу 64 бит байдаг) хэмжээтэй өгөгдлийг хадгална. Процессор энд хадгалагдаж буй өгөгдөл дээр тооцоо хийх буюу бусад үйлдлүүд гүйцэтгэх командыг арифметик ба логик төхөөрөмжид өгдөг.Төв процессорын чипийг бүрдүүлж буй транзисторыг сэлгэн залгадаг, электрон мультивибратор шиг ажиллагаатай регистрүүд бол техникийн хувьд компьютерийн хадгалах төхөөрөмж дундаа хамгийн хурдан нь болно.
  • Процессорын дөт ой (cache) бол хамгийн хурдан ажиллах регистр болон нэлээд удаан ажилладаг шуурхай санах ой хоёрын дундын шатны ой юм. Үүний зорилго компьютерийн ажиллагааны хурдыг нэмэгдүүлэхэд оршино.Шуурхай санах ойд байгаа мэдээлэл дотроос хамгийн идэвхтэй хэсэг нь энэ ойд хуулагддаг.
    Шуурхай санах ой процессортой санах ойн түгээгүүрээр (‘’memoty bus’’) дамжин холбогдох бөгөөд энэ түгээгүүр нь хаягийн түгээгүүр, өгөгдлийн түгээгүүр гэх хоёр түгээгүүрийн нэгдэл болно.Процессор эхлээд өгөгдлийн байрлалыг заасан санах ойн хаяг гэх тоог хаягийн түгээгүүрээр дамжуулан илгээнэ.Дараа нь өгөгдлийн түгээгүүрээр дамжуулан өгөгдлийг уншиж бичих үйлдлийг гүйцэтгэдэг. Анхдагч хадгалах байгууламж тогтмол биш учраас ганц ийм санах ойтой компьютер асах үед хийх үйлдлүүдийг нь заасан командын үүсвэргүй байх болно. Иймээс бага хэмжээтэй асаах программ (BIOS) агуулсан тогтмол анхдагч хадгалах байгууламж буюу зөвхөн унших ойгоос (ROM) компьютерт анхдагч ачаалал өгнө.
Компьютер оролт/гаралтын хэрэгслээрээ дамжуулан энэ төхөөрөмжтэй харьцан, анхдагч хадгалах төхөөрөмжийн буферийг ашиглаж өгөгдлийг дамжуулна.
Орчин үеийн компьютерт энэ зорилгоор хатуу дискийг ашиглаж байна.Хатуу диск дээр байгаа нэг байт мэдээлэлд хандах хугацаа миллисекундээр хэмжих хэмжээтэй байдаг.Харин энэ хугацааг шуурхай санах ойн хувьд наносекундийн хэмжээгээр ярина. Хагас дамжуулагч ойноос эргэлдэгч соронзон дискийн хандалтын хугацаа ойролцоогоор сая дахин удаан байгааг эндээс харж болох бөгөөд CD,DVD зэрэг оптик хадгалах хэрэгслийн хувьд энэ хугацаа хатуу дискнийхээс удаан байдаг.
      Хоёрдогч хадгалах төхөөрөмжийн зарим жишээ дурдвал, флаш ой, уян диск, соронзон тууз, цаасан тууз, перфокарт, салангид шуурхай санах ой, Зип дискийн төхөөрөмж.

Хараат бус хадгалах төхөөрөмж

Хараат бус буюу Салангид хадгалах төхөөрөмж нь ямар нэг процессорын удирдлагагүйгээр ажиллах бөгөөд түүн дээр мэдээллийг бичсэний дараа салгаж авч болдог. Нэгэнт салгаж авсан төхөөрөмжийг хялбархан зөөвөрлөх боломжтой тул мэдээллийг шилжүүлэх зорилгоор ашиглахад тохиромжтой байдаг.Түүнээс гадна мэдээллийн аюулгүй байдлыг сайжруулна.
 

Хандалт

  • Дурын хандалт гэж санах ойн аль ч байрлалд дурын эгшинд хандахад бараг зэрэг хүрнэ гэсэн үг.
  • Дараалсан хандалт нь мэдээллийн хэсгүүдэд ээлж дараалалтайгаар хандаж ажилладаг гэсэн үг бөгөөд зарцуулах хугацаа нь хамгийн сүүлд ямар хэсэгтэй ажиллаж байснаас ихээхэн хамаардаг.

 

 

 

 

Үзүүлэлтүүд

 
Ø  Багтаамж Энэ нь хадгалах төхөөрөмжийн агуулж чадах мэдээллийн хэмжээ бөгөөд бит ба байтын тоогооор хэмжигдэнэ.
·         Нягтрал Энэ бол хадгалж буй мэдээллийн эзлэх зайн хэмжээ. Багтаамжийг урт, талбай, эзлэхүүн зэрэг нэгжид хувааж олно. (1,2 МБ/см квадрат)
·         Хүлээх хугацаа бол санах ойн тодорхой байрлалд хүрэхэд зарцуулах хугацаа юм.Холбогдох хэмжих нэгж нь анхдагч хадгалах төхөөрөмжийн хувьд наносекунд, хоёрдогч хадгалах төхөөрөмжийн хувьд миллисекунд, гуравдагч хадгалах төхөөрөмжийн хувьд секунд байдаг. Дараалсан хандалтат ойн хувьд уншихад хүлээх хугацаа, бичихэд хүлээх хугацаа гэж ялгавал зохимжтой байх болно.
·         Нэвтрүүлэх чадвар нь мэдээллийг унших, бичихэд зарцуулах хугацаа. Компьютерийн хадгалах төхөөрөмжийн хувьд нэгж нь голдуу ‘’мегабайт/сек’’ байна.

Технологи

Хагас дамжуулагчин ой

Хагас дамжуулагчин ойд хагас дамжуулагч дээр үндэслэгдсэн интеграл хэлхээг ашиглаж мэдээлэл хадгална.Хагас дамжуулагч санах ойн чипийн бүтцэд сая сая конденсатор, транзистор орсон байдаг. Орчин үеийн компьютерийн анхдагч хадгалах байгууламжид бараг зуун хувь динамик шуурхай санах ойг хэрэглэж байна.

Соронзон хадгалах төхөөрөмж

Соронзон материалаар бүрсэн гадаргуугийн соронзлогдох байдлыг ашиглаж мэдээллийг хадгална.Энэ нь тогтмол санах байгууламж юм.Унших бичих толгой бүхий төхөөрөмж ашиглан энд байгаа мэдээлэлд ханддаг.Дараахь төрлийн төхөөрөмжүүд байдаг.
  • Соронзон диск
    • Уян диск- хараат бус хадгалах төхөөрөмж
    • Хатуу диск- хоёрдогч хадгалах төхөөрөмж

Оптик хадгалах төхөөрөмж

 

  Дугуй дискийн гадаргуу дээр үүсгэсэн өчүүхэн хонхоруудыг ашиглан мэдээллийг хадгалдаг бөгөөд энэ гадаргууг лазерийн диодын тусламжтайгаар гэрэлтүүлэн буцааж уншдаг.Ортик диск нь дараалсан хандалттай тогтмол санах байгууламж болно.Одоо хэрэглэгдэж байгаа хэлбэрүүд гэвэл:

Monitor (Дэлгэц)
    Монитор нь компьютер дэх мэдээлэл, текст, дүрс, зургийг дэлгэцэнд харуулдаг тусдаа эд анги юм. Өөрөөр хэлбэл уян болоод хатуу диск доторх мэдээллүүд, программ хангамжууд, тэдгээртэй ажиллах, компьютерийн гараас оруулах тэмдэгтүүд бүгд энэ л төхөөрөмжийн дэлгэц дээр харагддаг билээ.
Тэгвэл дэлгэц (дисплей) болон монитор гэсэн 2 ойлголт, хэллэг байдаг. Эдгээр нь нэг юмуу эсвэл нэг бүхэл юмыг хоёр янзаар нэрлээд байна уу гэсэн асуулт гарч болох юм.
Монитор гэдэг нь компьютер дэхь зүйлсийг дэлгэцээр гаргах боломжтой салангид төхөөрөмжийг хэлдэг. Харин display нь зөвхөн мониторын экран юм. Иймд энэ хоёр бол нэг нь нөгөөдөө багтаж байдаг нэг бүхэл зүйл (эд анги) юм.
Жишээ нь: Хэрэглэгч та зарим нэг зургийн файлийг нээх үед . . . cannot displayed!!! гэсэн алдааны мэдээлэлтэй таардаг. Харин . . . cannot monitored !!! гэж гардаггүй. Мөн зөөврийн компьютерийн хувьд монитор гэхээсээ display буюу дэлгэц гэж нэрлэдэг. Яагаад гэвэл зөөврийн компьютерийн дэлгэц нь салангид биш их биетэйгээ цуг байдаг. Хэрэв дэлгэц (display) нь эвдэрчихвэл Desktop буюу ширээний компьютерийн мониторт залгаад ажиллаж болдог.
Дээрхээс үзэхэд ялгаатай гэдэг нь харагдаж байна. Гэвч хүмүүс дэлгэцийг монитор, display хоёрын аль алинаар нь дууддаг.
Монитор хэдэн янз вэ?
Мониторын ялгаа гэвэл тэр нь дотроо хэдэн инчийн ямар төрлийн дисплейтэй гэдгээр тодорхойлогддог.
 
 
 
Харин дисплейг доорх үзүүлэлтүүдээр тодорхойлно.
     Өнгө ба resolution (өнгө ялгаруулалт)
      Анхны компьютерүүдийн дисплей ихэвчлэн хар цагаан байсан бол өнөөдөр ихэвчлэн өнгөт дэлгэцтэй мониторуудыг үйлдвэрлэх болсон байна. Энэ үзүүлэлтийг тайлбарлахад pixel -ийн тухай мэдэх шаардлагатай юм.
Харин хэдэн өнгөөр харуулж чадаж байгаагаас уг дисплейний өнгөний үзүүлэлт тодорхойлогддог байна.
– Monohrome display Adapter нь хар цагаан хоёр өнгөтэй, 1970 онд гарсан.
– CGA (Color Graphics Adapter) нь 1981 онд гарсан, өнгөр ялгаруулалт нь хөндлөнгөөр 320 pixel, босоогоор 200 pixel хүртэл байх ба дөрвөн өнгөтэй.
– EGA (Enhanced Graphics Adapter) нь 1984 онд гарсан, арван зургаан өнгөтэй, хөндлөнгөөр 640 босоогоор 350 pixel -тэй.
– VGA (Video Graphics Array) ийг 1987 онд гаргасан бөгөөд 640 x 480 pixel бүхий 16 өнгөтэй, эсвэл 320 x 200 pixel бүхий 256 өнгөтэй байхаар сонгож болдог.
– XGA (Extended Graphics Array) нь 1990 онд гарсан 800 x 600 pixel бүхий 16,000,000 өнгөтэй эсвэл 320 x 200 pixel бүхий 65,536 өнгөтэй байхаар сонгож болдог.
– SVGA (Super Video Graphics Array) нь 1993 онд гарсан. 14 инчийн дисплейтэй бол 16,000,000 өнгийг 800 х 600 pixelтэйгээр, 20 инчийн дисплейтэй бол 1280 x 1024 эсвэл 1600 x 1200 pixelтэй байхаар сонгох боломжтой байдаг.

      Дэлгэцийн хэмжээ
       Мониторын дэлгэцийг түүний хэмжээгээр нь бас ялгадаг ба энэ нь инч гэсэн нэгжээр хэмжигддэг. Жирийн хэрэглэгч нарт зориулсан персонал компьютерийн хувьд ихэвчлэн 12, 13, 15, 17 инчийн дисплейтэй байдаг.

      Үйлдвэрлэсэн технологи
       Энэ бол электроникийн технологийн ямар аргаар мэдээллийг экран дээр харуулж буйгаар нь ялгах ялгаа юм. Ихэнх дисплей бидний сайн мэдэх электрон цацрагт хоолойн (CRT- cathode ray tube) технологиор бүтээгддэг. Бусад төрлийн технологиор бүтээгдсэн дисплейнүүд маш нимгэн байдаг бөгөөд эдгээрийг хавтгай экрантай дэлгэц (flat-panel display) гэдэг байна.
 
 
 Энэ төрлийн дисплейд
     LED – гэрлэн диодын
     LCD- шингэн кристаллийн технологиор хийгдсэн дисплейнүүд багтдаг.
      Memory (санах ой)
       Санах ой нь персонал компьютерийн микропроцессор өгөгдөлд богино хугацаанд хүрэх, командыг түргэн гүйцэтгэх үүрэг бүхий микросхем юм. Энэ нь персонал компьютерийн хурд, хүчин чадлыг тодорхойлох бас нэгэн чухал үзүүлэлт болдог. Компьютерийг асаахад үйлдлийн системийг санах ойд ачаалдаг.
       Санах ой нь хэд хэдэн төрөлтэй байдаг:
       RAM (Random Access Memory)
       Персонал компьютер ажиллаж байх үед мэдээллийг хаана хадгалах эсвэл хааш нь шилжүүлэх зэргийг RAM буюу шуурхай санах ой зохицуулж байдаг.RAM нь процессороос өгсөн командын дагуу өгөгдлийг асар хурдан хугацаанд уян болон хатуу диск рүү бичих эсвэл эдгээрээс болон CDROM-с уншдаг. Гэхдээ эдгээр уншсан мэдээлэл нь зөвхөн таны компьютерийг асаалттай байх хугацаанд л хадгалагдаж байх ба унтраасан тохиолдолд мэдээллээ бүрэн алддаг байна. Харин дахин асаахад үйлдлийн систем болоод зарим хэрэгцээт файл болон командуудыг хатуу дискнээсээ дахин ачаалдаг. RAM-д хадгалагдаж байгаа эдгээр мэдээллүүд хэт ихэссэн өөрөөр хэлбэл түүний багтаамжаас хэтэрсэн тохиолдолд хатуу дискэн дээр бичилт хийдэг ба үүнийг virtual memory гэнэ. Харин хатуу дискний сул зай багассан үед компьютер удаан ажиллах, гацах нь ихсэх буюу "out of memory" гэсэн алдааг өгдөг байна.
        ROM (Read Only Memory)
         Тогтмол санах ой руу өгөгдлийг бичих боломжгүй зөвхөн уншдаг бөгөөд компьютерийг асаахад ажиллуулдаг boot программ хадгалагддаг. Түүний RAM-аас ялгагдах гол онцлог нь компьютерийг унтраасан байхад ч өөр дээрх мэдээллээ алдалгүй хадгалсаар байдагт оршино. Учир нь тогтмол санах ойг таны компьютер дотор байрлах 3.5 V-ийн зай тэжээж байдаг.
 
 
 
 

 
Motherboard
        Motherboard гэдэг үгийг орчуулбал үндсэн буюу эх хавтан гэсэн үг бөгөөд энэхүү хавтан нь персонал компьютерийн системийн олонх элементүүдийг агуулдаг, хамгийн чухал хэсэг нь юм.
       Анхны персонал компьютер зохион бүтээгдэж байхад ихэнх элемент, дагалдах төхөөрөмжүүд Motherboard руу ямар нэг байдлаар залгагддаг байв. Харин орчин үеийн персонал компьютерийн motherboard нь уян болоод хатуу дискний төхөөрөмжөөс бусад бүх л дагалдах хэрэгслээ өөр дээрээ агуулах боломжтой болсон. Motherboard дээр суурилагдсан төхөөрөмжийг onboard гэж нэрлэдэг. Гэвч хөгжлийн ийм түвшинд хүрсэн явдал компьютер үйлдвэрлэгчид болоод хэрэглэгчдэд нэгэн адил хоёрдмол үр дагавар өгсөн юм. Юуны өмнө үйлдвэрлэхэд эдийн засгийн хувьд үр ашигтай, эцсийн шатны угсралт хялбар, дизайны хувьд овор хэмжээ багассан, технологийн процессийн хувьд хурд тодорхой хэмжээгээр нэмэгдсэн гээд ашигтай талууд их бий.
          Desktop компьютерт өнөө үед өргөнөөр ашиглагдаж байгаа мotherboard нь AT загварынх юм. Хамгийн сүүлийн үеийнх нь AT motherboard-ын сайжруулсан загвар болох ATX юм.
Motherboard дээрх компьютерийн элементүүд:
– Микропроцессор (CPU)
– BIOS
– Санах ой
– Expansion slot

 
 
Эх сурвалж: http://erdene15.blogspot.com/2015/04/word-excel.html
?

Компьютер

Компьютерын бүх төрлийн программ

  1. Microsoft Office Word

    СЭДЭВ: Microsoft Office Word Хичээлийн агуулга Ø  Microsoft Office Word програмын тухай Ø  Текстийг хэлбэршүүлэх,  хуулах,  зөөх, болон  текстийн бусад  хэлбэрүүдийг  тохируулах Ø  Word дээр файл хадгалах, нээх, хэвлэх болон хуудасны  тохирг...
    Date2017.04.11 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views3016 file
    Read More
  2. Windows үйлдлийн систем

    СЭДЭВ: Windows үйлдлийн  систем Хичээлийн агуулга Ø  Windows програмын үндсэн ойлголт Ø  Control Panel /Тохиргоо хийх/   Windows  үйлдлийн  систем   Windows системийн хамгийн анхны хувилбар нь 1991 онд гарсан Windows 3.1. систем байсан. Үүнэ...
    Date2017.04.11 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views2886 file
    Read More
  3. КОММПЬЮТЕРИЙН ТЕХНИК ХАНГАМЖ, БҮТЭЦ, ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ, ҮНДСЭН ТӨХӨӨРӨМЖҮҮД ТҮҮНИЙ ҮҮРЭГ ЗОРИУЛАЛТ

    СЭДЭВ: КОММПЬЮТЕРИЙН ТЕХНИК  ХАНГАМЖ, БҮТЭЦ, ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ, ҮНДСЭН  ТӨХӨӨРӨМЖҮҮД ТҮҮНИЙ  ҮҮРЭГ  ЗОРИУЛАЛТ Хичээлийн агуулга Ø  Компьютерийн  ерөнхий  бүтэц,  дотоод  эд  ангиуд,  тэдгээрийн  үүрэг  зориулалт    Компьютерийн бүтэц ба ерөн...
    Date2017.04.11 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views3029 file
    Read More
  4. МЭДЭЭЛЛИЙН ТЕХНОЛОГИЙН ТУХАЙ

      СЭДЭВ: МЭДЭЭЛЛИЙН ТЕХНОЛОГИЙН  ТУХАЙ Хичээлийн агуулга Ø  Мэдээллийн  технологийн  тухай Ø  Мэдээллийг  хэмжих нэгж,  2- тын  тооллын  систем Ø  Мэдээллийг хадгалах хэлбэр Ø  Мэдээллийг дүрслэх хэлбэр 1.Мэдээллийн  технологийн  тухай Компь...
    Date2017.04.11 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views2210 file
    Read More
  5. Adobe Photoshop программ

    ЛЕКЦ 3   СЭДЭВ: Photoshop програмын  тухай   Хичээлийн агуулга Ø  Photoshop програмын   үүрэг,  зориулалт Ø  Зурган файлын  шинж  чанар  төрлүүд    Photoshop програмын   үүрэг,  зориулалт  Adobe Photoshop CS3  програм нь фото болон төрөл бү...
    Date2017.04.11 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views3432 file
    Read More
  6. Adobe Indesign /Object цэс/

    СЭДЭВ: Object  цэсний  командууд, тэдгээрийн  ашиглах Хичээлийн агуулга Ø  Object  цэсний  командуудын  үүрэг Ø  Командуудыг  ашиглаж объектуудтай ажиллах Object   цэсний  командуудын  тусламжтайгаар  объектуудын  байрлалыг  тодорхойлох, хэм...
    Date2017.04.11 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views468 file
    Read More
  7. Movie maker программ

    СЭДЭВ: Movie maker программ Хичээлийн агуулга Ø  Movie maker программын  тухай Ø  Movie maker программын  цонх  болон цэснүүд Ø  Movie maker программын  алхамууд Movie maker программ нь жижиг хэмжээний видео бэлтгэх авсаархан программ юм.Энэ...
    Date2017.04.11 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views572 file
    Read More
  8. Компьютерийн хєгжлийн үе шат

    МЭЄ 500 - Вавилончууд энгийн арифметик їйлдэл хийхийн тулд сампинг ашиглаж эхэлжээ. Бидний мэдэх сампингийн хэлбэр анх Хятадад МЭЄ 1300 онд їїсчээ. 1614 - Scotsman John Napier (1550-1617) хєдєлгєєнт саваа бїхий системийг зохион бїтээжээ. Энэ...
    Date2017.04.03 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views676 file
    Read More
  9. Crack, Patch, Keygen, Warez, Appz гэж юу вэ?

    Crack- эвдэх, хэмхлэх гэсэн утгатай үг.                  Компьютерт ямар нэгэн үнэтэй зарагддаг програмуудаа хэрэглэгчдэд танилцуулах зорилгоор демо (тодорхой үйлдэлийг хязгаарласан хувилбар) , болон триал (хугацааг хязгаарласан, 30 хоног аж...
    Date2017.04.03 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views741 file
    Read More
  10. Дотоод сvлжээний кабель

    Ихэнх хэрэглэгчид дотоод сvлжээгээ eeрee хийсэн байдаг бeгeeд кабелийн толгойг буруу хавчсанаас vvдэн сvлжээнд доголдол гарч байдаг. Дотоод сvлжээний CAT5, CAT5e, CAT6 кабелийн толгойг хэрхэн хавчихыг эндээс vзнэ vv. Одоогийн байдлаар утаста...
    Date2017.04.03 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views715 file
    Read More
  11. Анхны MOUSE.

      Анх 1968 оны 12 дугаар сарын 9-нд эрдэмтэн Дуглас Энгелбарт Сан-Франциско хотод болсон компьютерийн бага хурал дээр бусад шинэ бүтээлийн хамт хулганы хамгийн анхны загварыг үзүүлжээ. Уг төхөөрөмж нэн энгийн харагдаж байсан бөгөөд энэ нь к...
    Date2017.04.03 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views2392 file
    Read More
  12. Run command 117 чухал командууд

      Хэрэг болно шүү мэдэж байхад # Accessibility Controls - access.cpl # Accessibility Wizard - accwiz # Add Hardware Wizard - hdwwiz.cpl # Add/Remove Programs - appwiz.cpl # Administrative Tools - control admintools # Automatic Updates - wua...
    Date2017.04.03 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views806 file
    Read More
  13. Компьютер ээ хэзээ төрснийг мэдэх үү?

    Та компьютероо хэдэн настайг мэдэх үү? Анх компьютероо худалдаж аваад хүн бүр тэр үеэс нь л хүн шиг ярьвал нас юмдаа тэгж тоолдог байх би ч бас тэгдэг л байсан. Харин компьютер тань яг хэдэн онд дөнгөж үйлдвэрлэгдснийг мэдэж болох нэгэн CMD ...
    Date2017.04.03 CategoryЗөвлөгөө ByГ.Баяраа Views494 file
    Read More
  14. Pidgin Мессенжерийн програм

    Мессенжерийн програм. Yahoo messenger, MSN, Gtalk, Jabber гээд өөрийн бүх мессенжерээ зөвхөн нэг програмаар нэг дор хэрэглэх боломжтойгоос гадна олон Yahoo messenger ID-аа бүгдийг нь зэрэг нээгээд хэрэглэж болдог их амар эд шүү энэ.   ТАТАХ ...
    Date2017.03.30 CategoryПрограм ByГ.Баяраа Views689 file
    Read More
  15. Java

    Бас нэгэн зайлшгүй хэрэгтэй програм бол java юм. Маш олон веб, програмуудыг ажиллуулахад java суусан байх шаардлагатай байдаг.    ТАТАХ  
    Date2017.03.30 CategoryПрограм ByГ.Баяраа Views715 file
    Read More
  16. Teracopy Файл хуулалтыг хурдасгах програм.

    Файл хуулалтыг хурдасгах програм. Windows дээр сууж ажилна. Энэхүү програмыг суулгаснаар таны компьютерийн copy , cut хуулалтын хурд мэдэгдэхүйц нэмэгдэх болно.    ТАТАХ
    Date2017.03.30 CategoryПрограм ByГ.Баяраа Views689 file
    Read More
  17. Handbrake DVD-Rip буюу DVD-г компьютер руу хуулах програм

    DVD-Rip буюу DVD-г компьютер руу хуулах програм. Үнэхээр гайхалтай сайн програм юм. Мэдээж үнэгүй, нээлттэй эхийн програм.   ТАТАХ
    Date2017.03.30 CategoryПрограм ByГ.Баяраа Views689 file
    Read More
  18. Видеог аудио болгон хувиргаарай

    Зарим нэг тохиолдолд бүтэн видеоны зөвхөн аудио хэсгийг нь авч үлдээд бусдыг нь ашиглахгүй байх хэрэгцээ гардаг байх. Тэгвэл аливаа видео файлын зөвхөн аудиог нь авч үлдэн хувиргах үнэгүй Free Video to Audio Converter ийг танилцуулж байна. ...
    Date2017.03.27 CategoryПрограм ByГ.Баяраа Views1092 file
    Read More
  19. Процессорынхоо халалтыг TechPowerUp Real Temp аар хяна

    CPU буюу төв удирдлагын хэсэг таны компьютерийн гол ажиллагааг гүйцэтгэж байхдаа тодорхой хэмжээгээр дулаан ялгаруулдаг. Хэрэв хөргөлтийн сэнс тань зохих түвшинд ажиллаж чадахгүй бол эвдрэх хүртэл аюул тулгарна. Өөрийн компьютерийн хамгийн ...
    Date2017.03.27 CategoryПрограм ByГ.Баяраа Views1092 file
    Read More
  20. MagicFinance

    MAGIC FINANCE санхүү, татварын тайлан гаргах програм.    ТАТАХ
    Date2017.03.22 CategoryПрограм ByГ.Баяраа Views1053 file
    Read More
Board Pagination Prev 1 2 3 4 5 6 Next
/ 6