Радио Нийтлэл







  • ЭДИЙН ЗАСАГ
    2017.03.15 07:43

    Долларын зээл бүү ав

    Уншсан 611 vote 0 Коммент 0
    ?

    Shortcut

    PrevӨмнөх Бичлэг

    NextДараах Бичлэг

    Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх
    ?

    Shortcut

    PrevӨмнөх Бичлэг

    NextДараах Бичлэг

    Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх

    12011.jpg

     

                  Д ам.доллароор зээл аваад хохирсон иргэдийн “218.1 хөдөлгөөн”-ий гишүүн. Түүний гэр бүл 2011 онд нэгэн банкнаас 80 сая төгрөгтэй дүйх орон сууцны зээлийг ам.доллароор тооцон авчээ. Тухайн үед ам.долларын ханш 1258 төгрөг байж. “Ногоон”-ы ханш 2400 төгрөг давснаас хойш тэрбээр орон сууцны зээлээ төлөхөө зогсоож, муу зээлдэгч болсноо ярив. Зээлээ төл, эсвэл орон сууцыг чинь хураана гэж банкныхан мэдэгдэж буй ч тэрбээр “зугтсаар” байгаагаа нуусангүй.

                Зээлдэгч иргэн Д “Уг нь манайх төгрөгөөр зээл авах хүсэлт гаргасан. Гэвч банк ам.доллароор л зээл гаргах боломжтой байна. Хэсэг хугацааны дараа зээлийг тань төгрөг рүү шилжүүлж өгье гэсэн. Гэвч шилжүүлээгүй учраас гомдолтой байгаа” гэв.

               Тэрбээр зээлийн хүүндээ 80 сая төгрөг төлжээ. Ам.долларын ханш өссөнөөр түүний гэр бүл 130-140 сая төгрөг нэмж төлж байж орон сууцныхаа эзэн нь болох гэнэ. Ханшийн өсөлтөөс улбаалж, сард тушаах мөнгөнийх нь хэмжээ ч ийн огцом өсчээ. Банкныхан түүнтэй уулзаж, зээлийг чинь 2300 ам.доллароор тооцон төлүүлж болох юм гэсэн санал тавьжээ.

               Харин Д Иргэний хуулийн 218.1 дэх “Төлбөр гүйцэтгэх хугацаа болохоос өмнө мөнгөний ханш өссөн, буурсан бол үүрэг үүсэх үеийн ханшаар тооцож төлбөрийг төлнө” гэсэн заалтыг үндэслэн, заргалдахаар шийджээ. Тэрбээр үүрэг гүйцэтгэх үеийн буюу 1258 төгрөгөөр ам.долларын ханшийг тооцож, зээлээ төлнө гэж банкныханд хэлсэн байна.

             Түүнтэй адил үүрэг гүйцэтгэх үеийн ханшаар зээлээ төлнө гэсэн үзэл бодолтой 300 гаруй хүн “218.1 хөдөлгөөн”-д нэгджээ. Д бол жижиг зээлдэгчийн нэг жишээ. Мэдээллээ олон нийтэд дэлгээгүй болохоос биш, ам.долларын ханшийн өсөлтөөс шалтгаалж, хэдэн зуун сая, хэдэн арван тэрбум төгрөгийн алдагдал үүрч буй бизнесмэнүүд бий.

    Монголын хамгийн том бөгөөд голчлон аж ахуйн нэгж, байгууллагад зээл олгодог, зургаан их наяд төгрөгийн хөрөнгөтэй банкныхан нийт зээлийнхээ 50 хувийг гадаад валютаар олгожээ. Тэгэхээр хэчнээн бизнесмэн ам.долларын ханшийн өсөлтөд “ниргүүлээд” буй нь ойлгомжтой.

             Иргэний хуулийн тайлбарт “Иргэний хуулийн 218.1-д мөнгөний ханш өссөн, буурсан бол төлөх өдрийнх бус, харин гэрээ байгуулсан өдрийн ханшаар тооцохоор заасан байна. Мөн Иргэний хуулийн 218 дугаар зүйлд гэрээгээр тодорхойлсон үүрэг гүйцэтгэх мөнгөн тэмдэгтийн төрөл өөрчлөгдөж, уг мөнгөн тэмдэгт үгүй болсон бол хэрхэн зохицуулахыг заасан байх юм.

            Энэхүү онцгой тохиолдолд “Мөнгөн тэмдэгт өөрчлөгдсөн бол мөнгөн тэмдэгт өөрчлөгдсөн өдөр мөрдөж байсан ханшаар тооцно” хэмээн бичжээ. Энэхүү тайлбараар мөнгөн тэмдэгт өөрчлөгдөөгүй бол гэрээ байгуулсан өдрийн ханшаар тооцно, харин мөнгөн тэмдэгт үгүй болж, өөрчлөгдсөн бол тухайн үеийн ханшаар тооцно гэсэн логик гарч байна. Төгрөг ч, ам.доллар ч өөрчлөгдөөгүй. Тэгэхээр “218.1 хөдөлгөөн”- ийнхний шаардлага зөв болж таарч байгаа юм.

             Ам.долларын зээл авсан зарим иргэн, аж ахуйн нэгж банктай шүүхээр заргалдаад эхэлжээ. Харин шүүхийн шийдвэр хоёр өөр үндэслэлээр, иргэний, эсвэл банкны талд гарч буй нь хачирхалтай. “Иргэний хуулийн 218.1 дэх хэсэгт “Төлбөр гүйцэтгэх хугацаа болохоос өмнө мөнгөний ханш өссөн, буурсан бол үүрэг үүсэх үеийн ханшаар тооцож төлбөрийг төлнө” гэж заасан байна. Иймд хариуцагч нь үүрэг үүсэх үе буюу 2015 оны хоёрдугаар сарын 23-ны Монголбанкны ханш нэг ам.доллар 1973.57 төгрөг, нийт 9600 ам.долларын гүйцэтгэх үүргийг төгрөгт шилжүүлбэл 18.946.272 төгрөг төлөх нь зүйтэй” гэсэн шийдвэрийг Дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны хоёрдугаар шүүхээс гаргажээ.

            Мөн тус шүүхээс “...Иймд Иргэний хуулийн 232.4-т зааснаар гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтэрч болохгүй, мөн хуулийн 218.1-д зааснаар үүрэг үүсэх үеийн 2013 оны дөрөвдүгээр сарын 25-ны эхний төлбөр төлөхөөр тохирсон өдрийн ханш буюу нэг ам.долларыг 1428.26 төгрөгөөр тооцсон үндэслэлтэй гэж үзээд үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагч “Эйр экспресс трэйвэл” ХХК-иас зээлийн хүүгийн төлбөр 162.000, алданги 81.000 ам.долларыг нэмж, нийт 243.000 ам.доллар буюу 347.067.180 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгох нь зүйтэй байна” гэсэн шийдвэр гаргажээ. Энэ бол Иргэний хуулийн 218.1 дэх заалтыг үндэслэн заргалдаад банкийг ялсан шийдвэр.

            Тэгвэл “...Харин хариуцагч Иргэний хуулийн 218.1-д “Төлбөр гүйцэтгэх хугацаа болохоос өмнө мөнгөний ханш өссөн, буурсан бол үүрэг үүсэх үеийн ханшаар тооцож төлбөрийг төлнө” гэж зааснаар зээл байгуулагдсан 2011 оны Монголбанкны ханшаар тооцох нь зүйтэй гэж маргаж буй бөгөөд энэ нь үндэслэлгүй байна. Учир нь Иргэний хуулийн 218.1 дэх заалт нь төгрөгийн гадаад валюттай харьцах ханшид хамааралгүй. Харин төгрөгийн өөрийнх нь худалдан авах чадварын өсөлт, бууралттай холбоотой зохицуулалт юм” гэж Дүүргийн иргэний хэргийн анхан шатны шүүхээс үзжээ.

             Өөр нэгэн жишээ. “Иргэний хуулийн 218.1-д “Төлбөр гүйцэтгэх хугацаа болохоос өмнө мөнгөний ханш өссөн, буурсан бол үүрэг үүсэх үеийн ханшаар тооцож төлбөрийг төлнө” гэж заасан нь төгрөгийн гадаад валюттай харьцах ханш өөрчлөгдөх тохиолдолд хамаарахгүй юм. Иймд ам.долларын зээлийг тооцохдоо зээл авах үеийн ханшийг баримтлан төгрөгөөр гүйцэтгэх үүргийг тодорхойлох ёстой гэх хариуцагчийн тайлбар, гомдол хууль зүйн үндэслэлгүй болно” гэсэн Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр гарчээ.

            Шударга шүүх нэг л ижил тайлбар, үндэслэлтэй шийдвэр гаргах учиртай. Толгой эргүүлсэн, хоёр талцуулсан шийдвэр гаргаж буй нь ямар учиртай вэ. Хуулийн заалтыг улам тодорхой болгож, шүүхээс адил үндэслэлтэй шийдвэр гаргах учиртай биш гэж үү.

            Өндөр ханшаар тооцож зээлээ төлбөл зээлдэгч хохирно. Хэрэв бага ханшаар тооцож мөнгөө эргүүлэн авбал банк хохирно. Бодит нөхцөл байдлыг үнэлбэл, банк шуналтайдаа иргэдийг “уйлуулан” зовоогоод байгаа юм биш. Өнөөдрийн үүсээд буй нөхцөл нь энэ харилцааг зохицуулах эрх зүйн орчин сул байгааг харууллаа.

    Тиймээс валютын орлогогүй иргэн, аж ахуйн нэгжид ам.долларын зээл олгохыг хориглох хууль батлуулах санаачилга зарим олон нийтийн байгууллагаас гарч байна. Валютын ханш савлагаатай, эрх зүйн орчин нь бүрхэг нөхцөлд ам.долларын зээл бүү ав.

     

    Эх сурвалж: www.unuudur.mn 

    ?

    Шуурхай мэдээ:

    MGLRADIO Дэлхийн Монголчуудын радио дотооддоо болон Дэлхий дахинаа өрнөж буй мэдээ мэдээллийг цаг алдалгүй таньд хүргэнэ.

    List of Articles
    Дугаар Ангилал Гарчиг Уншсан Нэр Date
    709 ЭДИЙН ЗАСАГ Реалполитик судлаач, инженер, санхүүч-эдийн засагч Д.Болор зочноор уригдлаа 21738 MglRadioNews 2017.04.05
    708 ЭДИЙН ЗАСАГ Х.Баттулгад холбогдох хэргүүдийг эцэслэхийг шаардлаа 9672 ФМ-102.1Долгион 2017.06.06
    707 ЭДИЙН ЗАСАГ Ням гаригт Сангийн яамнаас мэдээлэл хийнэ 4760 MglRadioNews 2017.02.18
    706 ЭДИЙН ЗАСАГ Улсын төсөв 25.3 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарчээ 1549 MglRadioNews 2017.02.15
    705 ЭДИЙН ЗАСАГ Банкинд шимтгэл төлдөг үе ард хоцорлоо 936 AlimaKhash 2017.02.04
    704 ЭДИЙН ЗАСАГ М.Энхболд оффшорчдыг ангуучилна 897 AlimaKhash 2017.03.27
    703 ЭДИЙН ЗАСАГ Алт ялган авах зардлыг 40 хувиар бууруулах технологийг боловсруулжээ 851 MglRadioNews 2017.04.14
    702 ЭДИЙН ЗАСАГ Улаанбаатарт 13-р хороололд 73.64м2 3 өрөө байр яаралтай хямд зарна. 99057045 file 832 MyHu 2017.04.05
    701 ЭДИЙН ЗАСАГ Манай улсыг Гректэй адил хувь заяа хүлээж байна уу, эсвэл 767 MGLnews 2017.02.23
    700 ЭДИЙН ЗАСАГ Ядуу Монголын ”өгөөмөр” иргэд 724 AlimaKhash 2017.02.01
    699 ЭДИЙН ЗАСАГ МАРГААШААС ГУРВАН ТӨРЛИЙН ТАТВАР НЭМЭГДЭНЭ 702 AlimaKhash 2017.04.30
    698 ЭДИЙН ЗАСАГ Цөмийн цохилт 691 AlimaKhash 2017.05.01
    697 ЭДИЙН ЗАСАГ 24 баримт: 2020 оноос нааш эдийн засаг өндийхөд хэцүү боллоо 676 MglRadioNews 2017.02.04
    696 ЭДИЙН ЗАСАГ Долларын ханш аажмаар суларч байна 663 Mөөг 2017.04.15
    » ЭДИЙН ЗАСАГ Долларын зээл бүү ав 611 Сүрэн 2017.03.15
    694 ЭДИЙН ЗАСАГ “Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөлтийн талаарх тодорхойлолт”-ыг шалгах боломжтой боллоо file 600 Э.Наба 2018.04.26
    693 ЭДИЙН ЗАСАГ “Эрдэнэт”-ийн 49 хувийг төрд авахыг дэмжлээ 598 MglRadioNews 2017.02.10
    692 ЭДИЙН ЗАСАГ Д.Ариунболд: “Эрдэнэс Тавантолгой” компаний бүх орлого төсөвт төвлөрөх боломж бүрдлээ 598 Сүрэн 2017.03.30
    691 ЭДИЙН ЗАСАГ МОНГОЛБАНКНААС МЭДЭГДЭЛ ГАРГАЖЭЭ 597 МОНЦАМЭ 2017.09.30
    690 ЭДИЙН ЗАСАГ Тавдугаар сарын 1-нээс нэмэгдэх татварууд 586 MglRadioNews 2017.04.14
    Board Pagination Prev 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 36 Next
    / 36

         Радио Нийтлэл