Радио Нийтлэл

     SOCIAL - СОНИН ХАЧИН







  • Сонирхолтой
    2017.01.14 05:18

    Далайн мангас буюу жинхэнэ Кракен

    Уншсан 669 vote 0 Коммент 0
    ?

    Shortcut

    PrevӨмнөх Бичлэг

    NextДараах Бичлэг

    Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх
    ?

    Shortcut

    PrevӨмнөх Бичлэг

    NextДараах Бичлэг

    Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх

             Номхон далайд орших Калифорны буланг мексикчүүд Кортесийн тэнгис гэж нэрлэдэг. Чухам энд 2011 оны 3-р сард далайн аварга кальмар наймаалжны сүрэг загас агнуурын хөлгийг довтолж 7 хүний аминд хүрсэн байна. Аймшигт явдал олон хүний нүдний өмнө болж өнгөрчээ. 12 метрийн урттай онгоц наран шарлагын газартай харалдаа замаар зогсоол руугаа явж байлаа. Гэнэт усан доороос хэдэн арван бүдүүн, гулсамхай тэмтрүүлүүд мушгиран гарч ирээд хүмүүсийг шүүрэн авч усан доогуур оржээ. Дараа нь хөлгийг хүчтэйгээр ганхуулснаа хөмрүүлж хаясан байна.

            «Би далайн давалгаанаар эрэг рүү шидэгдсэн 4-5 цогцсыг олж харсан. Тэд бүгдээрээ далайн мангасуудын соруулын ул мөр болох хөх толбоор битүү хучигдсан байлаа. Нэг нь арай амьсгаа хураагаагүй байсан ч хүнтэй адилгүй болсон байсан. Наймаалжнууд зажилж зажилж нулимаад хаячихсан юм шиг л харагдаж байсан!» гэж Сан-Францискогийн серфингч Тимми Ирвин сэтгүүлчдэд ярьжээ.

     

    Далайн мангас буюу жинхэнэ Кракен

            Цуст явдлыг мөрдөхөд оролцсон “Baja California Sur” Их сургуулийн далайн биологч багш, доктор Луис Сантьяго хэвлэл мэдээллийн байгууллагад хандаж мэдэгдэл хийхдээ:

           «Эмгэнэлт явдал болсны дараахан бид хэргийн газар луу очиж ухаалаг занга тавьсны ачаар дайрсан нялцгай биетнүүдийн нэгийг барьж авсан. Энэ нь Гумбольдт (Dosidicus gigas) хэмээх махчин наймаалжны эмэгчин байв. Түүний жин нь 45 кг, биеийн урт нь 2 метр. Харин тэмтрүүл нь 6 метр хүртэл сунадаг байж. Сүргийн ихэнх нь эмэгчин наймаалж байсан бөгөөд загасчид руу санаатайгаар, зохион байгуулалттай довтолсон гэсэн дүгнэлтийг хийгээд байна. Тэдний “агнуурын талбай” дахь загас эрс цөөрч байгаа тул өлсгөлөн наймаалжнууд иймэрхүү довтолгоо хийх нь хойшид олширч болзошгүй гэж бид болгоомжилж байна» хэмээжээ.

            Аварга наймаалжнуудыг нутгийн иргэд “улаан чөтгөрүүд” гэж нэрлэдэг байна. Тэд сүүлийн жилүүдэд ихээхэн хэрцгий, догшин болж байгаа аж.

            Эдгээр амьтад хүнд довтолсон анхны тохиолдол нь энэ бишээ. Сан-Диего хотын орчимд тонгорог шиг хурц хошуутай, 2 метрийн урттай аварга наймаалжнууд шумбагчид болон амрагчдад довтолж байсан бөгөөд заримынх нь цогцос хожим эрэгт шидэгдэн гарсан аж. Аварга наймаалжтай тулгарах нь арслантай торонд орсноос өөрцгүй хэмээн Калифорны шумбагчид ярьдаг гэнэ. Өмсгөл баг, аппарат сэлтээ хуу татуулж арайхийн амь гарсан хүмүүс ч цөөнгүй байдаг. Уг нь эдгээр амьтад 120-300 метрийн гүнд амьдардаг ч сүүлийн үед 25-40 метрийн гүнд эргэлдэх болжээ.

           Хачирхалтай бодит байдал 

            Далай тэнгисийн гүнд амьдардаг эдгээр амьтад маш нууцлаг, баригдашгүй тул саяхныг хүртэл хүмүүс тэднийг маш ховорхон олж хардаг байв. Дундад зууны үлгэр домогт тэднийг далайн хөлөгт довтолж живүүлдэг аймшигт мангас мэтээр дүрсэлдэг. Утга зохиолд «кракен» гэж нэршжээ. Энэ амьтан аварга шүдэт халимтай тулалдсан ч дийлж чадна. Аварга наймаалжны хошуу, тэмтрүүлийн ул мөр бүхий 15 тонн жинтэй, 11 метрийн урттай шүдэт халимны сэгийг 2011 онд Берингийн арлын эргээс олжээ. Ихэнх кальмарууд гэрэлт цох шиг гэрэл цацруулдаг. Тэдний хошуу маш хүчтэй, нүд нь хүнийхтэй төстэй. 10 тэмтрүүлийн 8 нь жирийн, харин 2 нь бусдаасаа урт, төгсгөлдөө соруултай байдаг. Тэдний хурд нь аймшигтай: биенийхээ хөндийд хураасан усыг тусгай нүхээр цацаж тийрэлтэт пуужин шиг л хурдална. Энэ үедээ уснаас дээш 10 хүртэл метрийн өндөрт үсрэх чадвартай.

     

    Далайн мангас буюу жинхэнэ Кракен

            19-р зууны дунд үе хүртэл эрдэмтэд аварга наймаалж байдагт эргэлзэж, айсан далайчдын хоосон төсөөлөл хэмээн үздэг байжээ. Гэвч 1873-10-26-нд тэдний эргэлзээнд цэг тавигджээ. Канадын Ньюфаундленд арлын эрэг хавьд загасчид тор хаясан байлаа. Усны гадаргуу дээр хөвж яваа аварга том зүйлийг хараад сүйрсэн усан онгоцны үлдэгдэл юм болов уу хэмээн бодоцгоож. Нэг эр ойртож очоод сэлүүрээрээ цохиод автал нөгөө “зүйл” амилж хүмүүс аварга наймаалж болохыг нь ойлгожээ. Урт тэмтрүүл завийг ороон усан доогуур авч орохыг завдлаа. Самбаатай нэг загасчин амжиж мангасын тэмтрүүлийг хутгаараа таслан хаяжээ. Кракен хар бэх цацсаар далд оров.

            Загасчид тэмтрүүлийг эрдэмтдэд өгснөөр аварга наймаалж байдгийн хөдөлшгүй баримттай болжээ. Шинэ Зеландын Айленд-Бэй арлын орчмоос үхсэн наймаалж олдсон нь 10 метр урт биетэй, зөвхөн нүдний тойрог нь 30 см байжээ. Түүнийг задалж үзэхэд 1 том, 2 арай жижиг нийт 3 зүрхтэй байв. 12 метрийн урттай тэмтрүүлүүд нь ямар ч олзыг шүүрэн барьж, хүчирхэг эрүү амаараа хэсэгчин тасчих боломжтой байжээ.

    Далайн мангас буюу жинхэнэ Кракен

            20 метр буюу түүнээс урт наймаалж байдаг эсэх нь одоогоор батлагдаагүй авч Канадын биологч, далай судлаач Фредерик Олдрич далайн гүнд 50 метрийн урттай кракенууд бий хэмээн итгэдэг ажээ. Учир нь олдсон сэгнүүдийн ихэнх нь 8-15 метрийн урттай, 5 см-ийн соруултай харьцангуй залуу, эсвэл өвчтэй, дорой наймаалжнууд байсан гэнэ. Гэтэл олон халимны биеэс 20 см-ээс багагүй хэмжээтэй соруулын мөр олдож байсан ажээ.

           Английн халим агнаач, судлаач Вуллен нэг удаа Энэтхэгийн далайд наймаалж шүдэт халим хоёр тэмцэлдэж байхыг олж хараад усан доорх галт уулын дэлбэрэлттэй адилтгаж байв.

           Зарим судлаачид Бермудын гурвалжин хавьд алга болсон онгоцнуудын хагасыг аварга наймаалжтай холбон тайлбарладаг. Далай судлаач эрдэмтэд энэ хавьд өгөөш бүхий хүчирхэг ган хавх хэд хэдийг тавьсан удаатай. Харамсалтай нь, нэг ч мангасыг барьж авч чадаагүй билээ. Хэсэг хугацааны дараа далайн ёроолоос гаргаж авсан хавхнууд аймшигтайгаар тахийж, төмөр торны завсар арьс, булчингийн үлдэгдэл харагдаж байжээ. Дор хаяж 3 тоннын жинтэй мангас л хавхнуудыг ингэж “эвдэж” чадна гэж мэргэжилтнүүд тооцоолон гаргажээ.

          Аварга наймаалжнууд далай тэнгисийн томоохон хөлөг онгоцыг өөрсдийн заналт дайсан - шүдэт халимтай эндүүрэн довтолсон тохиолдол хэд хэдэн удаа гарчээ. Хөлөг хурдаа саан зогсох үед наймаалж “алдаагаа ойлгон” яваад өгдөг гэнэ. Хамгийн сүүлчийн ийм тохиолдол 2003 онд Жюль Верний дурсгалд зориулан Дэлхий тойрсон аялал хийж явсан Францын багийнхантай таарсан байна. Удаан хугацааны турш хөөцөлдсөний эцэст эрдэмтэд 2007 онд Mesonychoteuthis hamiltoni зүйлийн аварга наймаалжийг амьдаар нь барьж чаджээ. Энэ бол 494 кг жинтэй, 10 метрийн урттай, нүднийх нь диаметр гэхэд л 30 см “сайхан амьтан” байлаа. Гэхдээ эрдэмтдийн үзэж байгаагаар энэ нь нялх наймаалж гэнэ. Түүнийг 1200 литрийн ёмкость дотор хөлдөөгөөд судалж эхэлжээ. Жижиг наймаалжнууд нь далайн гахай шиг хүнд дасаж гаршихдаа сайн. Тэд ой сайтай: том шоог жижгээс, босоо тавьсан тэгш өнцөгтийг хэвтээгээс, тойргийг квадратаас, ромбыг гурвалжингаас ялгана. Мөн хүмүүсийг таньж өөр хооронд нь ялгаж чаддаг. Гэвч наймаалж хичнээн жижиг байна, хор нь төдийчинээ хүчтэй байдаг. Наймаалжинд хазуулсан амьтдын төв мэдрэлийн систем нь гэмтэж, таталт өгч эсэргүүцэж чадахаа больдог. Хүн ч ялгаагүй. 


    Фото агшин

    Хорвоо ертөнц, дурангийн нүдээр....

    1. Нэгэн зургийн түүх - 2

      21Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 504 
    2. Өнгөрсөн зууны гангачуудын ховор содон зурагнууд

      21Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 454 
    3. Африкийн хаан Германд засварчин болсон нь

      16Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 755 
    4. Манай дэлхийг өөрчилсөн суут галзуучууд

      16Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 723 
    5. Түүхийн өмнөх үеийн хүмүүс

      16Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 861 
    6. «Ертөнцийн мисс» тэмцээнд оролцогчид будаггүй нүүрээ харуулахаас айсангүй

      14Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 679 
    7. Сирийн дүрвэгсдийн хүүхдүүд хаана хэрхэн унтаж байна вэ?

      14Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 776 
    8. Уулан дахь байшин

      14Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 703 
    9. Далайн мангас буюу жинхэнэ Кракен

      14Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 669 
    10. Пандаг ол!

      14Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 353 
    11. Хоёрдмол утгатай зурагнууд

      14Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 262 
    12. Цочирдуулам түүхэн зурагнууд

      14Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 1051 
    13. Харбины олон улсын мөсөн наадмаас... /фото/

      06Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 880 
    14. ФОТО: Ичгүүргүй оддын ил гарсан “нууц эрхтэн”

      05Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 3383 
    15. Электро дуучин Ц.Болорцом Гранпри шагнал хүртжээ

      04Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 11169 
    16. Токиогийн тэнгэрийн мод

      04Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 754 
    17. Үүрээр үзэгдсэн солирын бороо

      04Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 802 
    18. Нас барсан гэр бүлийнхээ гишүүдийг үүрд санахын тулд хамт авхуулсан аймшигтай зургууд

      03Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 1376 
    19. Софи Лоренд таагүй дурсамж үлдээсэн нэгэн гэрэл зураг

      03Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 868 
    20. Бүх цаг үеийн алдартнуудын залуу нас болон одоо үе /фото/

      02Jan
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 982 
    21. Кардашианы гэр бүлийн түүхийг өгүүлсэн гэрэл зургууд

      30Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 962 
    22. 2016 онд хүүхэдтэй болсон одууд

      30Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 729 
    23. Олны танил бүсгүйчүүдийн ШИНЭ ЖИЛ

      29Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 1512 
    24. 2016 оны оддын инстаграм дахь хамгийн секси зургууд

      28Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 998 
    25. Хүүхдүүд хаана ч унтаж чадна /Хөгжилтэй фото/

      26Dec
      by MglRadioNews
      by MglRadioNews
      in Сонирхолтой
      Views 1042 
    26. Улс төрийн онцлох үйл явдлууд ГЭРЭЛ ЗУРАГТ

      26Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 689 
    27. Кендалл Женнер ба түүний ”ихэр”

      24Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 859 
    28. 1990-ээд оны одуудын залуу нас болон одоо үе

      24Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 786 
    29. Олны танил бүсгүйчүүдийн шинэ жилийн гоёл

      24Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 1111 
    30. Эмэгтэйчүүдэд өдөр бүр тохиолдог бэрхшээлүүдийг зургаар илэрхийлжээ

      23Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 1497 
    31. Нас чацуу алдартай 20 од

      22Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 465 
    32. Алдартай жүжигчдийн гайхалтай нүүр хувиргалт /Цуврал-2/

      22Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 664 
    33. Алдартай 8 жүжигчдийн гайхалтай нүүр хувиргалт

      22Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 534 
    34. Хүн төрөлхтөн солиорчихсон юмуу, хаашаа юм...20-хон жишээ

      21Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 536 
    35. Далайн сүнсний зургийг анх удаа буулгажээ

      19Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 742 
    36. Сэтгэлд багтамгүй үнэд хүрсэн урлагийн “Бүтээлүүд"

      17Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 717 
    37. Эрчүүдийн нүд хужирлахаар 18+ мода

      17Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 898 
    38. Ерөн жилийн түүхтэй нэн загварлаг Дукати

      16Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 702 
    39. Баярын ширээний амттаныг ингэж бэлтгэвэл ямар вэ

      16Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 516 
    40. Дэлхийн хамгийн "царай муутууд"

      16Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 548 
    41. Дэлхийн шилдэг гэрэл зургууд тодорлоо

      16Dec
      by Сүрэн
      by Сүрэн
      in Сонирхолтой
      Views 945 
    42. Викториа Секрет шоуны улаан хивсний ёслол /Фото/

      16Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 821 
    43. 2017 оны шинэ жилийн даашинзны загварын чиг хандлага

      16Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 1787 
    44. Селена Гомезийн загварлаг хувцаслалтаас /Фото/

      16Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 468 
    45. Элизабет Гэддийн "Алжаал тайлах" гэрэл зургууд

      16Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 308 
    46. Сошиал ертөнцийн хамгийн үзэсгэлэнтэй 10 Казак бүсгүйчүүд

      16Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 934 
    47. Улаанбаатар гэрэл зурагт ( 1960-1998 он)

      16Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 789 
    48. Сурталчилгааны дүр төрх болсон хүмүүс ингэж өөрчлөгдсөн байна

      16Dec
      by jiriin
      by jiriin
      in Сонирхолтой
      Views 273 
    Board Pagination Prev 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 30 Next
    / 30

         Радио Нийтлэл

         SOCIAL - СОНИН ХАЧИН