Радио Нийтлэл

     SOCIAL - СОНИН ХАЧИН







  • (*.201.20.156) Уншсан 376 vote 0 Коммент 0
    ?

    Shortcut

    PrevӨмнөх Бичлэг

    NextДараах Бичлэг

    Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх Файл оруулах
    ?

    Shortcut

    PrevӨмнөх Бичлэг

    NextДараах Бичлэг

    Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх Файл оруулах

     


    Нүдээр үзсэн гэрчийн тэмдэглэл

    Өнгөрөгч зун хүүхдүүдтэйгээ “Аварга-тосон” нууранд хэд хоног амарлаа. Зууртаа Хэнтий аймгийн хоёр сумаар орлоо. Өдөртөө нууранд умбаж биеэ шарчихаад орой нь майхнаа хээр барин амарч байлаа. Хэрлэн голын хөвөө, хадан цохион уулын бэл, малчны хот, сумын төвийн ойролцоо бууж суун малчин айлуудаар орж, мах шөлөө залгуулж байлаа. 

    Ингэж явахдаа нүдэнд содон харагдсан үзэгдлээ бичихгүй байж чадсангүй, бичмээр санагдаад, тэгэхдээ би гунигт явдлын тухай өгүүлье гэж шийдлээ. 

    Нийслэлд эрдэмтэд, зарим улс төрчид амаа цангатал ярьж, ухуулаад байдаг нөгөө “нүүдлийн соёл иргэншил” гэдгийг чинь Монголын хөдөөд устгаад үгүй хийгээд дуусч байгаад харамсаад баршгүй.  Тэрхүү “соёл иргэншлээ” албадаж хүчлэж, захиргаадаж авч үлдэхгүй бол хэдэн жилийн дараа бүрмөсөн устах нь гэж санаа зовсондоо бичиж байна.

    Үзсэн харсан, зочилсон нь Хэнтий аймгийн хоёр сум болохоос биш бүх аймаг, сум тиймэрхүү төрхтэй байгаа гэж хэн хүнгүй ам мэдэн өгүүлж байх юм.

    Юу гэвэл адуу маллах, сургах, гаршуулах ур ухаан бүрмөсөн алга болжээ. Хэнтий аймагт арав хонохдоо эмээл тохоод морь унаж яваа монгол хүн олж харсангүй. Монгол дээлтэй, үндэсний хувцас хунараараа гайхуулсан ганц ч монгол хүн “Аварга-тосон” нуурын эргэн тойронд хааш хаашаа лав 100 км дотор харсангүй.

    Эмнэг хангал адуугаа сургаж, мал маллагаа, хариулгандаа хэрэглэдэг нүүдэлчний өв соёл бараг алга болсон юм уу гэх сэтгэгдэл төрлөө. “Морьтон монгол” маань хаачсан бэ? Хаа л хаа моторын дуу түрчигнээд тоос татуулсан мотоциклууд сүлжилдээд, мотоциклын жим зуслан, намаржаа, өвөлжөө, хаваржааг нь хэржээ.  

    Шөнө бараадаж буусан малчин айл байна. Гэрийн эзэн, эхнэр, хоёр хүүгийн хамт олон мал хариулж байна. Аав нь нэг жижиг мотоцикл асаагаад хониндоо явлаа. Явган яваад оччих газар заавал тэр нэг харжигнасан мотоциклоороо явна. Их хүү нь гурван адуу эргүүлэхээр бас нэг мотоциклоор давхина. Отгон хүү нь саахалтын газраас хоёр үнээ хөөж ирэхээр бас нэг мотоцикл асаагаад мордоно. Тэдний гадаа портер сойлттой байна. Сумын төв рүү ажил гарвал давхидаг гэнэ. Тэднийд морины уяаны шон байх нь байна. Ашигладаггүй юм байна. Морь унахаа больсноос хойш түүгээр ч яах юм. Аав хүү гуравт монгол дээл, монгол хувцас хунар гэж алга, мотоцикл унасан хотын иргэнээс юугаараа ялгарахыг нь олж харсангүй. Ердийн бидэн шиг чөлөөт байдлаар хувцаслах юм. Ээж нь ч ялгаагүй. Монгол ёс заншил, ахуйн холбоотой юм гэвэл ааруул, өрөм, бяслаг гэж эс тооцвол тэр айлд бараг алга. Тэр айлд  монгол урлаг, соёлын эд зүйл, ном сэтгүүл ганц ч алга. Гадаа нь нар салхины эрчим хүчний хураагууртай, тог цахилгаан бүгд байна. Зурагт асаатай, ээж хүү бүгд солонгос сериал үзээстэй. Тэр талаар ёстой нэг мэдлэгтэй. 

    Ярианаас нь үзвэл жилийн дөрвөн улирал шувтан мотоциклоороо малаа хариулаад явдаг гэнэ. Айл саахалт, сумын төвөөс зочин ирж байна. Бас л моторын дуу түрчигнээд явчихна. Мотоцикл дээрээ сундалсан аав, ээж, хүүхэд гурав ирнэ. Зочид нь бүгд мотоциклтой.

    Хоноглох газраа эрсээр хээрийн замд давхиж явахад замд зөрж байгаа нь дан мотоциклтой монголчууд. Алсад хоёр цагаан гэр харагдана. Дөхөж очоод майхнаа барилаа. Гадна нь мотоцикл ганц хоёроороо сойлттой, мөн портер машин, алсаас гялалзах нарны зай хураагуур. Бэлчээрт яваа хонин сүрэг рүүгээ нэг залуу мотоциклоор довтолгож яваа харагдав. Чөдөртэй морь руугаа аав нь мотоциклоороо довтолгоно. Ээж нь үнээгээ яаран саачихаад солонгос сериал руугаа харайлгана. Тэдний гэрт монгол урлаг, соёлын эд зүйл бас алга. Монгол ардын үүх түүх, үлгэр туульс ярьдаг мэддэг хүн хөдөө бараг байхгүйтэй адил гэлцэх юм. Байхаас зурагт байна, солонгос сериал байна. Хөдөө нь хөдөө биш болчихжээ. “Нүүдлийн соёл иргэншил” маань ийм л болчихож дээ...

    ?

    1. Тайлбарлаж чадаагүй хүн төрөлхтөний нууцлаг 10 араншин

              Хүн маш олон янзын ааш авир гаргадаг. Бидний өөрсдийгөө харуулах илэрхийлэл өөр өөр утгатай. Хэн нэгэн өөрсдийн минь тухай ярьж байхад бид ичингүйрдэг. Мухар сүсэгээсээ болж толь хагалах, хар муур харахыг цээрлэдэг. Эдгээр араншин н...
      Date2017.01.10 ByСүрэн Views1290
      Read More
    2. ХҮҮХЭД НАС урт байх тусам ОЮУН УХААН илүү хөгждөг

      Хүмүүс бид аргалийг хонь, чоныг нохой, бодонг гахай болтол нь гаршуулсан. Зэрлэг амьтад тийнхүү "хүнд дасах" өөрчлөлтийн цаана   – Хүн яагаад үсрэнгүй хөгжиж чадсан бэ? гэсэн  асуултын хариултад түлхүүр болохуйц,   өнөөгийн генетикийн суурь...
      Date2017.01.10 ByСүрэн Views627
      Read More
    3. Яагаад уйлах эрүүл мэнд болон хувь хүний хөгжилд чухал вэ?

                 Хүн төрөлхтөн л ганцхан уйтгар гунигийг мэдэрдэг амьтан биш гэдгийг та мэдэх үү?          Энэ дэлхийн ихэнх амьтад уйтгар гуниг, цөхрөл, ганцаардалаа өөр өөрийнхөөрөө илэрхийлдэг. Бүхий л эх хөхтөн амьтан өөрсдийн үр төлөө алдсан...
      Date2017.01.10 ByСүрэн Views450
      Read More
    4. Бүтээгдсэнээсээ хойш хэзээ ч сайжруулаагүй долоон бүтээгдхүүн

             Одоогоос яг 143 жилийн өмнө америкийн Иллинойс мужийн фермер Жозеп Глидден өргөст тор бүтээснийхээ патентыг 1873 оны аравдугаар сарын 27-нд авч байсан бол энэ торыг өнөө хүртэл яаж өөрчлөөгүй, сайжруулаагүй ард иргэд ч , цэргийнхэн ч...
      Date2017.01.10 ByСүрэн Views932
      Read More
    5. Хайрцаглагдсан сэтгэлгээ ба хөгжингүй сэтгэлгээ

            Аливаа хүн асуудал бэрхшээлтэй нүүр тулгарахаараа “Гарцаагүй байдал” хэмээн бууж өгч байгаа бол “fixed mindset” буюу хайрцаглагсан сэтгэлгээтэй байгааг илтгэнэ.       Хайрцаглагдсан сэтгэлгээ хүний шийдэл гаргах санаачилга, бүтээлч ба...
      Date2017.01.09 ByСүрэн Views582
      Read More
    6. Контемпорари урлаг гэж юу вэ

                МҮОНРТ-ийн "Монголын мэдээ" сувгийн "Өглөөний мэдээ" Контемпорари урлагийн талаар сурвалжилж, зочинтой ярилцлаа.     Эх сурвалж: www.mnb.mn
      Date2017.01.06 ByСүрэн Views475
      Read More
    7. Хамгийн чухал нь хөгжим, тэгээд хоол унд, дараа нь бүсгүйчүүд

                “Миний хувьд хамгийн чухал нь хөгжим, тэгээд хоол унд, дараа нь бүсгүйчүүд. Яг л ийм дараалалтай байдаг” хэмээн өгүүлсэн нэгэн алдарт дуучин хэн болохыг уншигч та бүхэн бараг мэдэж байгаа буй заа. Дэлхийд гайхагдсан их амжилтад хү...
      Date2017.01.03 ByСүрэн Views682
      Read More
    8. Өдөрт 10 минут хөх харвал 5-7 жилээр нас уртасдаг гэнэ

                             Хэрвээ эр хүн өдөр бүр өөртөө цаг гаргаад эмэгтэй хүний гоо сайхан нүцгэн цээжийг 10-хан минут тольдвол энэ нь сэтгэл санааг сэргээгээд зогсохгүй эрүүл мэндэд ч тустай болохыг Английн нэр хүндтэй  "The New England Jour...
      Date2017.01.02 ByСүрэн Views1085
      Read More
    9. Хемсворт Майлид ээмэг хийж өгчээ

                         Австрали жүжигчин Лиам Хемсфорт өөрийн гараар урласан ээмгийг амраг хайрт Майли Сайруст бэлэглэжээ. Хайртынхаа урласан эдлэлүүдээр гангарсан зургаа Майли Инстаграм хуудсандаа оруулж хүмүүст гайхуулсан байна.        "Надад ...
      Date2016.12.30 ByСүрэн Views485
      Read More
    10. Эхнэрүүд нөхрөө араар нь тавьдаг 10 шалтгаан

        10. Секс хангалтгүй байх Урьд нь юу ч болж байсан хамтдаа байж бүхнийг туулна гэж боддог байсан залуугийн бодол чинь үр хүүхэдтэй болж ирэхийн үед өөрчлөгдөж, чи ядарч сексээс илүү амарч хэвтэх нь илүү хэрэгтэй мэт бодогдох болно. Тэр үед...
      Date2016.12.28 ByСүрэн Views1373
      Read More
    11. Рианна: Хүн бүхэн од шиг гялалзахыг мөрөөддөг

                Дуучин Рианна “Vogue” сэтгүүлийг чимж, ярилцлага өгчээ. Энэхүү ярилцлагыг хүргэж байна. -Хэдхэн өдрийн өмнө Зул сар боллоо. Баяраа хаана тэмдэглэв?   -Зул сарын баяраа би Лос Анжелес хотноо тэмдэглэсэн. Их сайхан баяр болсон.   -Ол...
      Date2016.12.28 ByСүрэн Views397
      Read More
    12. 13 настай биеэ үнэлэгч охины харуусам амьдрал

               13 настай жаахан охин биеэ үнэлж байна гээд төсөөл дөө. Тэрээр балчир гэдгээ зузаан будаг, задгай даашинзаар халхлахыг оролдож, хүүхэн шиг харагдахыг хичээнэ. Гэвч түүнийг хаанаас ч харсан хүүхэд гэдэг нь үйл хөдлөл, инээмсэглэлээс...
      Date2016.12.28 ByСүрэн Views2033
      Read More
    13. Согтуугийн нүдэнд хүүхэн болгон дур булаам харагддагийн учир

               Согтуу эрийн нүдэнд хүүхэн болгон яагаад дур булаам харагддагийн нууцыг эрдэмтэд нээжээ. Энэ нь согтууруулах ундаа юмыг баримжаалах чадварыг самууруулдагтай холбоотой аж. Британийн Ройхемптоны их сургуулийн судлаачид нэлээд судалга...
      Date2016.12.26 ByСүрэн Views1261
      Read More
    14. Амьдралд тохиох 10 үнэн

                Хүн насан туршдаа суралцдаг гэдэг. Аз жаргал, зовлон бэрхшээл аль нь ч байсан бид урагшилсаар л, амьдралын төлөө зүтгэсээр л байдаг. Эргээд харахад дурсамж, сургамж дүүрэн зам мөр зурайж байдаг билээ. Хүн бүрийн зам мөр өөр ч авах...
      Date2016.12.23 ByСүрэн Views1032
      Read More
    15. Байлдан дагуулагчид

                Хамгийн олон үзэгчийг дэлгэцийн өмнө “уяж”, долоо хоног бүр шинэ дугаараа хүргэж буй “Авьяаслаг монголчууд-2016” шоу нэвтрүүлгийн финалын шалгаруулалт ирэх долоо хоногт болно. Олон чадварлаг уран бүтээлч, сонирхолтой авьяастнууд ө...
      Date2016.12.23 ByСүрэн Views849
      Read More
    16. Улс орнууд шинэ жилийн баяраа хэрхэн угтдаг вэ

                   Шинэ жилийн баяраар аяга, шил шаазан хагарвал сайныг бэлгэддэг гэж оросууд хэзээнээс ч юм бэ итгэсээр ирсэн. Ийм “моод”-ыг нэг хэсэг монголчууд дэлгэрүүлсэн түүх бий. Үнэн, худлыг нь мэдэхгүй, ямартай ч иймэрхүү зан үйл гэх үү,...
      Date2016.12.23 ByСүрэн Views420
      Read More
    17. Хүүхдийнхээ уруул дээр бүү үнс

                    Насанд хүрсэн хүний аманд агуулагдах 700 төрлийн бактери хүүхдэд шүлсээр дамжиж очдог. Шүлсээр дамжих нянгийн уршигийг багасгахын тулд нэгдүгээрт хүүхдийнхээ хоолыг зажилж өгөхгүй, халбагыг нь амандаа хийхгүй байх, хоёрдугаарт...
      Date2016.12.22 ByСүрэн Views654
      Read More
    18. Тэнэг шавийн тэрсүүд багштайгаа хэлцсэн үгсээс

        -Багш, багш.. Урьд орой та яагаад айлын эзэгтэйн засаж өгсөн орон дээр нь унтсангүй, гадаа бараан дээр чичирч хонохыг эрхэмд үзэв? Таныг үргэлж ийн хатуужлийг эрхэмлэдгийг би үл сананам... -Би хатуужлыг эрхэмлэсэндээ гадаа бараан дээр даа...
      Date2016.12.22 ByСүрэн Views967
      Read More
    19. “Нүүдлийн соёл иргэншил”

      Нүдээр үзсэн гэрчийн тэмдэглэл Өнгөрөгч зун хүүхдүүдтэйгээ “Аварга-тосон” нууранд хэд хоног амарлаа. Зууртаа Хэнтий аймгийн хоёр сумаар орлоо. Өдөртөө нууранд умбаж биеэ шарчихаад орой нь майхнаа хээр барин амарч байлаа. Хэрлэн ...
      Date2016.12.21 Byjiriin Views376
      Read More
    20. Зүүд зөнтэй

      Зүүд түүний учир шалтгааныг шинжлэх ухаан тогтоож чадаагүй өдийг хүрснээс энэ тал дээр хийсвэр өнцгүүд илүүтэй давамгайлдаг. Зүүдний тайлал, зөн ёр, за тэгээд хоёр дах бие, зэрэгцээ ертөнц мэтийн зүүдтэй холбодог идеал санаанууд түгээмэл. Т...
      Date2016.12.21 Byjiriin Views1645
      Read More
    Board Pagination Prev 1 ... 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ... 42 Next
    / 42

         Радио Нийтлэл

         SOCIAL - СОНИН ХАЧИН