Радио Нийтлэл

     SOCIAL - СОНИН ХАЧИН







  • (*.201.20.156) Уншсан 717 vote 0 Коммент 0
    ?

    Shortcut

    PrevӨмнөх Бичлэг

    NextДараах Бичлэг

    Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх
    ?

    Shortcut

    PrevӨмнөх Бичлэг

    NextДараах Бичлэг

    Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх

     

    Нисваанисын таван хорын хоёр дахь гэм хор болох  “Шунал тачаал”

     

               Нисваанист таван хорын хоёр дахь нь тахиа язгуурт төлөөлөлтэй хүсэл шунал тачаал нь хүмүүсийн өдөр тутам үйлдэж байдаг арван нүглийн шалтгаан болох ертөнцийн хуурамч амьдралд ханахгүй,таньж мэдээгүй сэтгэлийн гэм юм. Шунах сэтгэхүй нь өөрийн хэрэгцээнээс илүүг бий болгох хувийн эрх ашгийг бусдаас дээгүүрт тавьдаг тэргүүтнээрээ Бурханы номлолд харшилдаг. Энэ нь олон хэлбэр өнгө аястай ч эцсийн дүндээ эзнээ хорлоход хүргэдэг. Хүн жаргалтай сайхан амьдрах гээд зовлонг бүтээдэг, хүсэл зорилгоо бүтээхдээ буруу үйлдэл хийж, эхэндээ болж буй мэт боловч эцэстээ бүтэлгүйтэх нь бий. 
     

              Аливаа хун нийгэм, хамт олон, гэр бүл зэргийнхээ тус дэмээр амьдардаг ч тэднийхээ эрх ашгийг хохироосон үйлдлээрээ гэмт хэрэгтэн болох ч бий. Хүсэл шуналын сэтгэлд хэт автагдсан хүн шөнө ч хүрэхгүй, буруу булхайг СЭДЭЖ үүсгээд түүндээ өөрөө хорлогдох нь олон. Шунал ихэдвэл шулам болно гэдэг. Аливаа юм хэмжээтэй, хэмжээ нь ихэдвэл хамгийн сайхан зүйл, хамгийн муухай болж хувирдаг, юмсын хэмжээ ихдэх нь дутахаасаа илүү хортойг шашны ном заадаг. Хүн эд хөрөнгөтэй болох нь тутам улам шунаж, бас харамч нарийн тооцоотой болох нь шуналын сэтгэхүйд хязгаар байхгүй мэт тул, шунал ихэдвэл шулам болно гэдэг ардын үг гарсан. Буянаа  арвижуулья гэвэл бага ч гэсэн өгөх ёсыг мэдэх ёстой. Шуналтай хүн тэр бүр өглөгч байдаггүй: “Хүнд өгөхдөө гар чинь татагнаж байгаа бол хөрөнгөтэй ч байсан чи өөрөө гуйлгачин юм” гэх үг бий. XIV Далай лам: Эд юмаар бага ч гэсэн байгаадаа ханасан сэтгэл байгаа бол тэр жинхэнэ баян мөн, муу хүслийн ерөндөг нь сэтгэл ханамж юм” хэмээн хэлсэн байна.

             Гахай мэт цадаж ханахгүй, тахиа мэт тачаагаад, эд  бүгдэд саад учирвал могой мэт уур омог гаргаад байвал сайн хүн байж чадахгүй. Мэргэд, ухаантнуудын зарим нь ядуу байдаг бол мунхагуудын зарим нь эд баялагийн хойноос хэт хөөцөлддөг гэм бий. Зуу хүрэхгүй насанд мянган жилийн хөрөнгө хураагаад хэрэггүй. Санасан зуун юм санаагүй ганцад багтаж төгсдөг. Ертөнцийн гашуун жам ёс бий. Шунаж хураасан эд юмсдаа байнга санаа зовж, хадгалж хамгаалах, өсгөж арвижуулах гэх мэт, мөнх бусыг үзэхдээ алт, мөнгө тэргүүтэндээ сүнс хорогдох  тохиол олон. “Харамч шуналтай хүн өөд болохдоо чөтгөр мэт, ядуу ч байсан олонтойгоо хувааж иддэг хүн өөд болохдоо хаан мэт” гэх ардын үг байдаг. Эртний нэгэн домогт: “Нүгэл их хийсэн боловч ганцхан маань уншсан хүн, их буян хийсэн хүн, хоёр эрлэг номун хаанд шүүгдэх болжээ. Ганц маань уншсан нь: “Би тамд орох нь гарцаагүй тул ганц мааниа өгье гээд харамгүй өгчээ. Нөгөө буян их хийсэн нь ч гэсэн надад хэрэг болно гээд шуналын сэтгэлээр авчээ. Гэтэл ганц мааниа өгсөн нь сайн төрөл авч, нөгөөх нь доорд төрөл авсан” байна.

               Монгол дээдсүүд “Дээд баян эрдэм ном, дунд баян хүүхэд, адаг баян адуу мал” хэмээн тодорхойлоод “Баян хүн нэг зуданд, баатар хүн нэг суманд” гэсэн байна. 

               Эрдэм номыг хэн ч хулгайлж чадахгүй учирт дээд баян юм. Их хамба Д.Чойжамц гуай нэгэнтээ хүний амьдрах ухааны дараалалыг тодорхойлохдоо: 1 -рт: Хүн урт наслах ухааныг олох, 2-рт, Өвчингүй эрүүл байх, 3-рт Элдэв барцад саад тотгоргүй байх, 4-рт, байгаль дэлхийгээ хайрлан хамгаалах, 5-рт, буюу хамгийн эд хөрөнгөө арвижуулахыг айлдсан нь хичнээн баян урт наслахгүй бол үр дүнгүйг сануулсан бус уу. Бас:  “Өвчтэй хаанаас эрүүл гуйлгачин дээр” гэсэн мэргэдийн үг бий.

              Хүсэл шуналын нэг төрөл нь хуял тачаал буюу бэлгийн харилцааны гажиг юм. “Үгүйрэхээс буцдаггүй дээд  улаан хоолой, үхэхээс буцдаггүй доод улаан хоолойг хэм хэмжээнд нь барьж байхгүй бол маш хортой. Арван нүглийн нэг нь буруу хурьцал, янхандалт, садар самууны үйлийн үр, Дох хэмээх аюулт өвчин бий болоход хүргэжээ. Биеэ үнэлэх, харийн хүмүүстэй гэр бүл болох зэрэг нь монгол ген, удмын сан бохирдох, гэр бүл салж сарних, үр хүүхэд өнчрөх мэт олон сөрөг үр дагавартай, гарсан хүүхдээ хэнийх болохыг мэдэхгүй эргэлзээ ч бий болно. Хуял тачаал замбараагүйгээс үүдэлтэй хор хохирол үй олон бий. Өр өрийн дотроос будааны өр, өс өсийн дотроос бөгсний өс хэцүү” гэх хуучны үг оргүй биш. “Үндэс язгуур доройтвол муу хөвгүүн төрнө, буян заяа дорой муу санаа төрнө” хэмээх монгол ухааны сургаал бий. Шунал гэх ганц үгийн утга, агуулга, үйлдэл өнөөгийн нийгмийн амьдралын зарим хэсэгт буулгаж ухаарвал: өнгө мөнгө, эрх тушаал, ашиг хонжооны төлөө, шударга ёс, хүн чанарыг огоорон хаяж, худал хуурмаг, арга заль, хээл хахуул, танил тал тэргүүтнээр нөхөр хийж, түмний хөрөнгийг завших, ашиг хонжоо олоход чиглэсэн, бүхнийг зоосны нүхээр хардаг хомхой сэтгэлийн үйл юм.

              Бурханы шашны түүхэнд: II Будда хэм алдаршсан Нагаржуна богд: “Буруу бодлыг башир хуурмаг, харам, залхуу ба бадрах уур, шунал тачаал, омог бардам, өндөр язгуур, дүрс царай, тушаалд шунахыг дайсан мэт болгоо” гэсэн нь 2000- гаад жилийн өмнөх энэ айлдвар өнөөгийн нийгмийн  буй зарим хүмүүсийн дүр төрхийг алган дээрээ тавьсан мэт хэлсэн нь гайхалтай. Дэлхий дахинд урьд гарсан хөнөөлт дайн байлдаанууд ихэнхдээ шуналын энергиэр, эдийн засгийн ашиг сонирхолд дулдуйдан гарч байсныг түүх гэрчилнэ. Одоо цагт ч ялгаагүй дэлхий, байгалдаа ээлтэй хандахгүй аваас дээд тэнгэр үйлийн үр өршөөхгүй, цэвэрлэгээ хийж зогсоох цаг зонч мэргэд сануулсаар буй.

             Газар хөдлөлт, далайн цунами, цаг уурын эрс өөрчлөлт, атомын цахилгаан станцын дэлбэрэлт, онгоцны осол тэргүүтэн олширч байгаа нь нэгийг хэлж хоёрыг сануулсаар байгаа бус уу


            "Өндөр хөгжил бол үхлийн өмнөх ихэмсэглэл” хэмээн нэгэн гүн ухаантан хэлжээ. Хүнлэг бус ёс суртахуунтай, эдийн засаг нь мөнгө, шунал хоёрт тулгуурласан зах зээлийн нийгэм цаашдаа мухардалд орох төлөв байгааг дэлхийн зарим эрдэмтэд нотолж, хэлж, бичиж  эхэлсэн байна.



    Эх сурвалж: www.budda.mn

    ?

    1. Австрали бүсгүй: “Дөрвөн жилд би харь гаригийнхны 48 хүүхэд гаргасан”

                  “Бүтэн дөрвөн жилийн турш би харь гаригийнхны хүүхэд үйлдвэрлэх машин нь байсан” гэж австралийн 24 настай Меган Лайкер гэдэг бүсгүй мэдэгджээ. Тэрээр харь гаригийнхны олзонд дөрвөн жил байхдаа тэдний 48 хүүхдийг гаргасан гэж хэлс...
      Date2017.03.14 ByСүрэн Views2749
      Read More
    2. Ээжийн хэлсэн инээдтэй сургаалиуд

        Ээж маань бусдын хөдөлмөрийг хүндэлж байхыг заасан: «Та хоёр бие биенээ алмаар байгаа бол гадаа гар, наад шалыг чинь би дөнгөж сая угаачихаад байна»   Ээж намайг бурханд мөргүүлж сургасан: «Энэ муухай толбо арилаасай л гэж залбир!»   Бас ...
      Date2017.03.14 ByСүрэн Views1977
      Read More
    3. Энэтхэг залуугийн 18 см сүүлийг тайрч авчээ

                 Энэтхэгийн 18 настай залуу төрөхдөөл байсан сүүлээ насан туршдаа нууж явсныг саяхан мэс заслаар тайрч авсан байна. Эмч нарын хэлснээр бол анх төрөхөд нь л тайрч авах ёстой байсан гэж байгаа ч эцэг эх нь “сайн сайхны бэлгэ тэмдэг”...
      Date2017.03.14 ByСүрэн Views1364
      Read More
    4. Сансар сонирхогчид Саран дээр “харь гаригийнхны үүрэн телефоны станц” олжээ

                  Сансрын хиймэл дагуулаас авсан гэрэл зураг сонирхогчид “Аполлон-11” хөлгийн сарны гадаргууг авсан 1969 оны гэрэл зургуудаас “ сансрын хиймэл дагуулын мэдээлэл хүлээн авах тогооотой төстэй зүйл олж ажиглажээ. Тэднийхээр бол энэ н...
      Date2017.03.14 ByСүрэн Views1589
      Read More
    5. CNN-ийн сэтгүүлч хүний тархи идээд буруудав

                     CNN сэтгүүлч хөтлөгч Реза Аслан өөрийн аялалын сонирхолтой нэвтрүүлгийн үеэр гаргасан үйлдэл нь өдгөө шуугиан тариад байна. Тэрээр Энэтхэгт аяласан бөгөөд даяанчидтай уулзсан тухай баримтат киногоо хийжээ.               Уг ки...
      Date2017.03.14 ByСүрэн Views1399
      Read More
    6. Санаа сайхан бол заяа сайн

        Бодолдоо анхаарал тавь, тэд чинь чиний үг болно Үгэндээ анхаарал тавь, тэд чинь чиний үйлдэл болно Үйлдэлдээ анхаарал тавь, тэд чинь чиний зуршил болно Зуршилдаа анхаарал тавь, тэд чинь чиний зан төлөв болно Зан төлөвдөө анхаарал тавь, тэ...
      Date2017.03.14 ByСүрэн Views1220
      Read More
    7. Таван хошуу малаас 100 орчим төрлийн тоглоом гардаг

      Таван хошуу мал бол хамгийн их ашиг шимээ өгдөг амьтад юм. Тэр дундаа малаас гардаг зүйлээр тоглоом наадгай хийдэг байсан уламжлал бий. Хонь ямааны шагай , үхрийн аргай, үхрийн шийрний тагалцгийн яс, малын тойгийн яс, сүүлний үе, эмгэн туур...
      Date2017.03.14 ByMGLRADIO_88 Views1343
      Read More
    8. Хотод чөтгөртэй газар байна гэж үү?

                  Улаанбаатарт чөтгөртэй хашаа, байшин байдаг гэж ярилцдаг боловч барин тавин харсан, үзсэн нь үгүй ажээ. Харин Чингэлтэй дүүргийн XVII хорооны хойд энгэрт байх Согоотын гудамжинд хойшоо харсан хэсэгхэн цагаан зайг хүмүүс андахгүй...
      Date2017.03.11 ByСүрэн Views1723
      Read More
    9. Эрчүүдийг хүчиндэгч хүүхнийг шүүнэ

               Кэти Брэннен          Их Британийн иргэн 26 настай бүсгүй нэгэн эрэгтэйд хоёр ч удаа хүч хэрэглэн бэлгийн ажил хийсэн хэрэгтээ шүүхийн өмнө очжээ.          Тайн энд Уир гүнлэгийн оршин суугч Кэти Брэннен нэгдүгээр сард хохирогчийг ...
      Date2017.03.11 ByСүрэн Views1573
      Read More
    10. Нууц нь тайлагдаагүй цоож

                1948 оны долоодугаар сарын орчимд тэр үеийн Увс аймгийн дарга, Түргэн сумын Дэлгэрмөрөн баг, Төгсбуянтын хүрээний / Харлаг/ энгийн ард Өгдэй овогтой Гүнзэнг аймагт дуудсан зар бичиг иржээ. Тэр үед аймгийн яам гэдэг газар дуудагдса...
      Date2017.03.11 ByСүрэн Views1560
      Read More
    11. Орчин үеийн Робинзоны гайхалтай түүх

                Нэгэн ер бусын хүний өвөрмөц түүхтэй та бид танилцах гэж байна.        Их Британийн уугуул иргэн Брэндон Гримшоу сонины редакторын ажил хийдэг байжээ. Тэрээр нэгэн удаа ажлын шугамаар Африк руу явсан аж. Тэнд, Сейшелийн арлуудын б...
      Date2017.03.11 ByСүрэн Views967
      Read More
    12. Амжилтанд хэрхэн хүрэх вэ?

                   Зарим хүмүүс яаж ийм их амжилтанд хүрдэг вэ? Хариулт нь: Тэд өөрсдийн бие махбодь болон оюун ухаанаа хэрхэн ашиглах ёстойгоо мэддэг. Их амжилт гаргасан хүмүүс дараах дөрвөн дүрмийг амьдралдаа баримталдаг байжээ: Юу хүсэж байгаа...
      Date2017.03.03 ByСүрэн Views923
      Read More
    13. Нисваанисын таван хорын гэм​

        Нисваанисын таван хорын хоёр дахь гэм хор болох  “Шунал тачаал”              Нисваанист таван хорын хоёр дахь нь тахиа язгуурт төлөөлөлтэй хүсэл шунал тачаал нь хүмүүсийн өдөр тутам үйлдэж байдаг арван нүглийн шалтгаан болох ертөнцийн хуу...
      Date2017.03.03 ByСүрэн Views717
      Read More
    14. "Минималист" буюу хялбарчилсан амьдрал

                   \Гийгүүлэгч Сэржээ /гадаадад ажиллаж амьдарч байгаа монголчуудыг төлөөлнө/                  Минималист хэмээх энэ үгийг монгол хэл руу хэрхэн буулгах талаар нилээдгүй бодсоны эцэст өөрт төрсөн мэдрэмжээр буюу “Хялбарчилсан амьд...
      Date2017.02.27 ByСүрэн Views2044
      Read More
    15. Жаргалаа бид өөрсдөө зовлон болгодог

                  Товчхондоо бид өөрсдийн амьдралаа хэрхэн үнэлж байгаагаар бидний жаргал зовлон хэмжигддэг. Хүн болгон өөр өөр тавилантай. Харин заавал адилхан байлгах гэж хүсээд байдагт бидний төөрөлдөл оршиж байдаг. Бусдаас сайн сайхан үлгэр ж...
      Date2017.02.25 ByСүрэн Views1276
      Read More
    16. “Маск”-тай төрсөн хүүгээс эмч нар айжээ​

                   Хятадын найман настай Канг Канг /Kang Kang/ маш ховор өвчлөлтэй төржээ. Тэрээр баг зүүсэн мэт хоёр нүүртэй төрсөн аж.           Хүүгийн ээж И Лианси /Yi Lianxi/ 23 настай байхдаа түүнийг төрүүлсэн байна. Жирэмслэлтийн хугацаанд...
      Date2017.02.24 ByСүрэн Views1770
      Read More
    17. Асар том хар нүх илрүүлэв

      ​             Сүүлийн 11 жилийн турш Охины орд орчмын сансрын объектуудыг залгиж байгаа асар том хар нүхийг АНУ-ын Нью-Гемпшир муж улсын одон орон судлаачид илрүүлсэн тухай “Nature Astronomy” сэтгүүлд мэдээлжээ.           Дачен Лин тэргүүтэй...
      Date2017.02.23 ByСүрэн Views1121
      Read More
    18. Хүн хүрэлцэхүйгээр дутдаг

            Гэр бүлдээ хүрэлцэхүйн дутагдалтай хүн бусад хэн нэгний хүрэлцэх үйлдэлд маш амархан татагдах магадлалтай байдаг.       Хүрэлцэхүй гэдэг нь үгэн биш харилцааны нэг хэлбэр, биеийн хэлний нэг төрөл юм. Үнсэх, тэврэх, хөтлөлцөх, өвөр дээ...
      Date2017.02.19 ByСүрэн Views808
      Read More
    19. Туйлын туяа ажиглагч болмоор байна уу

             Манай гарагийн хамгийн сонирхолтой ажлын нэг гэгддэг Туйлын туяа ажиглагчийн орон тоо суларсан гэж Финлянд улс мэдэгдлээ.          Лапланд дахь зочид буудлын Хүний нөөцийн газар энэ тухай зарламагц дэлхийн өнцөг булан бүрээс хүмүүс өр...
      Date2017.02.19 ByСүрэн Views549
      Read More
    20. Нас бараад аль ертөнцөд очихоо амьддаа мэдэж байсан өвгөн

                   Бурханы номонд эгэл жирийн хүмүүсийн мэдэхгүй маш олон нууц, хүний нүдэнд үл харагдах далд ертөнцүүдийн тухай өгүүлсэн байдаг ажээ. Тэгэхээр Бурхан багш хийгээд энэ шашны бусад гэгээрсэн бурхад болох Нагаржунай, богд Зонхов, ху...
      Date2017.02.19 ByСүрэн Views1455
      Read More
    Board Pagination Prev 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 ... 42 Next
    / 42

         Радио Нийтлэл

         SOCIAL - СОНИН ХАЧИН