?

Shortcut

PrevӨмнөх Бичлэг

NextДараах Бичлэг

Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх
?

Shortcut

PrevӨмнөх Бичлэг

NextДараах Бичлэг

Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх

Увс аймгийн Зүүнхангай, Өндөрхангай сумдад мэргэн түргэн лам нар олон байжээ. Мэргэн Жоош гэж ирээдүйг зөгнөж хэлдэг хүн байж. Нутгийнхан түүнийг лам ах гэж авгайлна. Түүний хэлсэн үг заавал биелдэг. Нэг удаа малчин Жанчив гэгч эр хоёр тэмээгээ алдаад лам ах дээрээ очжээ. Жоош лам шоогоо хаяж үзээд Цавдан нуурын тэнд үхчихсэн байна гэж хэлжээ. Жанчив Цавдан хавиар тэмээгээ хайгаад олсонгүй. Мань эр жаахан туучихдаг, хэл амаа сайхан билүүддэг нэгэн байжээ. 

Тэснэ гэвч яаж тэсэхэв гэгчээр мань эр “Хөөе, байна аа хө. Энэ лам ах чинь мэргэн хүн биш юм байна. Эсвэл өтөлж хөгшрөөд мэргэ нь төөрдөг болсон байх. Манай хоёр тэмээг Цавдангийн ойролцоо өеөдөөд үхчихсэн байна гэсэн юм. Гэтэл Хөхийн урд руу говь бараадаад явж байлаа” гэж ярьжээ. Муу үг модон улаатай болохоор лам ахад Жанчивын хэлсэн сул үг тэр даруйдаа сонсогджээ. Лам ах огт тоогоогүй царай гарган судрын ганц хуудас сөхөж үзээд “Одоогоор тэр хоёр тэмээгээ олсон нь үнэн байна. Би давуулаад харчихсан бололтой” гэжээ. Өөр үг хэлсэнгүй. Харин “Цаад хагархай хэнгэрэг шиг амьтнаа манайхаар нэг ороод гар гэж байна гэж хэлээрэй. Хэрэгтэй, хэрэггүй цуурч явах хойгуур нь гэр оронд нь барцад нүүрлээд байгаа юм байна” гэжээ. Жанчив лам ах өөрийг нь гэртээ ир гэж хэлүүлж байгааг сонсоод “За, мань эр лам ахын мэргэ үнэн байсан гэж хэлж өг гэж гуйх нь” гэж бодоод хөх инээд нь хүрч юу гэхийг нь сонсъё гээд очжээ. 

Лам ах судар шагайгаад нөмгөн сууж байв. Жанчивыг хүн орж ирж байна гэж тоосонгүй. Энэ байдал нь Жанчивт эвгүй санагдсан тул дэмий юм ярьж явсандаа гэмшин хулчийх маягтай байв. Хэсэг хугацааны дараа лам ах толгойгоо өндийлгөж “За, хө. Цаад Должин чинь хүний гарт орох гээд байна шүү” гэжээ. Должин гэдэг нь Жанчивын эхнэр аж. Ийм бэлгэгүй муу үг сонссондоо Жанчив цочин балмагджээ. 

Гэхдээ эхнэр нь хориод жил хамт амьдрахдаа ганц удаа ч хамрын ханиад тусч үзээгүй болохоор төдөлгүй тайвширч “За, манай хүн намайг айлгах гэж бас л залж байна даа” гэж боджээ. Лам “Чи намайг худлаа хэлж байна гэж бодож байна. Энэ үнэн шүү. Эхнэр чинь намрын сард нас барах юм байна” гэжээ. Лам ах ер нь ийм бэлгэгүй үг хэлдэггүй байжээ. Заримдаа ийм зүйлийг хэлэхдээ “Болохоо ч байх нь дээ” гэж өөрөө өөртөө хэлэх мэт дотроо үглэх нь бий. Жанчив энэ хооронд самбаа гаргаж өврөөсөө хөх халтар зуутын дэвсгэрт гаргаж (тэр үед хамгийн том мөнгө тэр л байжээ) ламд бариад “За, лам ах минь. Тэр гай барцдыг манайхаар дайруулахгүй холуур өнгөрүүлж өгөгтүн. Та намайг олон нялх нойтон хүүхэдтэйг мэднэ шүү дээ” гэж гуйжээ. “За, чи одоо надад ингэж бөхөлзөөд яахав. Наад мөнгөө буцааж ав. Тэр үед нь нэг арга бодъё” гээд Жанчивыг явуулжээ. Намар болж уулын мод шарлаж, усны шувууд буцан хэн хүний сэтгэлд уйтгар гунигийн нимгэн цагаан үүл нүүж байх цаг дор лам ах Жанчивыг дуудуулжээ. Тэгээд “Нөгөөх чинь ч ирэх болсон шүү. Би танайхаар очиж хэд хоносон нь дээр байх” гэжээ. Жанчив нөгөөх гэж юу болохыг мэдэхгүй байлаа. Муу ёрын л юм байх. Чөтгөр биз гэж бодно. 

Лам ах Жанчивынд хонь гаргуулсан шигээ хутга тавихгүй мах идэж, хундага тавихгүй архи ууж байлаа. Хүн гэдэг ер нь айхавтар хар бодол дундуур туучин амьдардаг амьтан юм. Жанчив “Лам ах худлаа хэлж өөрийнхөө хоол шүүс, архи дарсаар хангалуун байгаа даа” гэж дотроо битүүхэн бараан бодол тээж байв. Лам ах нэг өглөө орноосоо өндийж суугаад “Жанчив, чи ер нь яасан муухай дотортой хүн бэ? Яахаараа би чамайг монжиж хоолныхоо савыг дүүргэж авч байх юм. Олон түмнийхээ буянд олсон зөөснөө идээд байж нүд аних боломжтой” гэжээ. Учир нь лам ах тэр айлд ирэх барцдыг тосон гарлага гаргаж “ирэх цаг”-ийг нь зөөлрүүлэх гэж бүтээл хийж байжээ. 

Должингийн сайн цагт барцад дайрвал амь насанд нь арай хүрэхгүй өнгөрнө гэж тэр тооцоолж байв. Овлигогүй Жанчив ламын хөлд сөгдөн сөхөрч эхнэрийнхээ амь насыг аварч өгөхийг гуйж гарав. Лам ч “Би чамайг биш энэ хэдэн бор хүүхдийг чинь өнчрүүлэхгүй гэж ингэж улайраад байгаа юм шүү” гээд буцаж суужээ. “Өнөөдөр нөгөөдөх чинь ирнэ. Уг нь жирийн хүний нүдэнд харагддаггүй юм. Номын хүчээр түүнийг та нарт би харуулна” гэж Жоош лам нэмж хэлжээ. 

Yдийн алдад усан цэнхэр морь унасан улаан торгон дээлтэй, цагаан даавуун алчуур толгойдоо зангидсан залуухан хар хүү уяан дээр бууж харагдав. Бүр гэр дээр дэлгээстэй ааруулаас авч амсаад орж иржээ. Энэ үед лам нүдээ хагасхан аниад хүржигнүүлтэл ном уншиж байв гэнэ. Босго алхангуут нөгөө залуухан хүн өлөлзөн зүтгэж, зуухны урд сууж байсан Должин руу гараа сунгажээ. Хаалганы тэнд зогсч байсан түүний гар нь зуухны үүдэнд байгаа бүсгүйд хүрч байв. Тэр резинэн бүтэцтэй юм шиг сунах аж. Тэр үед Жоош лам хажуудаа байсан цангийн дийзийг авч нөгөө урт гар руу шиджээ. Гар хоёр хуваагдаад нөгөө залуухан эр муухай дуугарч хашгираад хаалганы тэнд утаатай хар эсгий болон унажээ. Жоош лам үсрэн босч хөөтэй хар эсгийг барьж гараад зүгийн муу зүүн хойшоо шүлсээ хаян шидэхэд уяан дээр байсан усан цэнхэр морь ч агаарт уусах мэт алга болжээ. Энэ зуур Должин авгай үр хүүхдээ алдаж, өнчрөл хагацал үзсэн юм шиг уйлан хайлж байлаа. Энэ зуур Жоош лам бүсгүйг алгадаж ланчгийг нь сэллэж байгаа нь энэ хэмээн дал нуруун дундуур нь ташуураар ороолгож байв. Бүсгүй уйлж уйлж байгаад гэнэт тачигнатал инээж “Ёох, ёох. Ингээд явчихдаг юм бол уу гэж бодож байлаа” гэжээ. 

Төдөлгүй бүсгүйн уйтгартай царайд инээд баясал тодорч эхлэв. Жоош лам “Мөн ч хүчтэй хорлолд өртсөн байна шүү” гэж хөлсөө арчин инээмсэглэж байжээ. Харин нөгөө тэмээ үхсэн гэж худлаа залсан нь бас л үнэн байв. Хойтон жил нь нөгөө хоёр тэмээ яг Цавдан нуурын ойролцоо хонхор газар өеөдөж үхсэн байлаа. “Давуулаад харчихжээ” гэдэг нь нэг жилээр түрүүлж харснаа хэлсэн нь тэр аж.

?

  1. No Image

    Ж.П.САРТРЫН ФИЛОСОФИЙГ ОЙЛГОХОД ТУС БОЛОХ 20 ЭШЛЭЛ

    Францын философич, жүжгийн болон үргэлжилсэн үгийн зохиолч, улс төрийн идэвхтэн Жан Поль Сартрын бүрэн цадиг, философийн үзэл баримтлал, улс төрийн чиг баримжаа гээд цогц мэдээллийг багтаасан “Сартр: Зурагт хөтөч” ном эх хэлнээ орчуулагдан г...
    Date2017.09.06 ByAlimaKhash Views459
    Read More
  2. No Image

    ДЭЛХИЙН ХАМГИЙН ЖИЖИГХЭН ЭМЭГТЭЙ ГЭРЛЭЖЭЭ

      Одоогоос зургаан жилийн өмнө буюу 2011 оны 12 дугаар сарын 21-ний өдөр дэлхийн хамгийн жижиг эмэгтэй Amge 18 нас хүрч дэлхийн Геннисийн амжилтанд бүртгэгджээ.   Тэрээр ердөө 62.8 см өндөр гэнэ. Amge нь 2009 онд “Body Shock: Two Foot Tall ...
    Date2017.09.05 ByAlimaKhash Views709
    Read More
  3. No Image

    Дантес, Пушкиныг алсныхаа дараа хэрхэн амьдарч байсан бэ

    Оросын утга зохиолын хэлийг үндэслэгч гэж үздэг аугаа их Александр Сергеевич Пушкин франц офицер Дантестай халз буудалцаж  гэдсэндээ хүнд шархадсаны улмаас 1937 оны хоёрдугаар сарын 8-ны өдөр насан эцэслэсэн.  Харин Хүний гараар босомгүй хө...
    Date2017.09.05 ByAlimaKhash Views869
    Read More
  4. No Image

    19 насандаа хорих лагерийн харгалзагч болсон харгис бүсгүйн түүх

    Хүн төрөлхтөн фашизмыг ялаад өдгөө 65 жил өнгөрсөн байна. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед дайны гэмт хэрэг гэхээс илүүтэй хүн төрөлхтөны эсрэг гэмт хэрэг хийсэн олон эмэгтэйчүүд байдаг. Тэдний магнайд хатагтай Ильза Кох зүй ёсоор бичигддэг юм. ...
    Date2017.08.29 ByAlimaKhash Views1120
    Read More
  5. No Image

    Оросын жүжигчин Украины армид байлдаж байна

          “Адмирал”, “Ирээдүйгээс ирэгсэд” зэрэг кинонд тоглосноор нь бидний сайн мэдэх Оросын жүжигчин Анатолий Пашинин эх орноосоо явж, Украины армийн цэрэг болон Донбасст байлдаж байгаа аж. Энэ талаар Украины сэтгүүлч Андрей Цаплиенко “Facebo...
    Date2017.08.29 ByAlimaKhash Views794
    Read More
  6. ”Урилгагүй зочид”

         Хорвоо ертөнц дээр сонин хачин зүйлс олон. Шинжлэх ухааны үүднээс ч тайлбарлах боломжгүй зүйлс байдаг. Сүнсний тухай хүмүүс сонирхож, байдаг үгүй дээр маргадаг. Энд тэнд сүнс, буг чөтгөртэй таарсан гэх хүмүүсийн яриа олон байдаг билээ....
    Date2017.08.24 ByAlimaKhash Views1022
    Read More
  7. Хүүхдийн сүнсэнд эзэмдүүлсэн нууцлаг хүүхэлдэй

        Олон арван жилийн турш хүүхдийн сүнсэнд эзэмдүүлсэн гэх энэ хүүхэлдэй нууцлаг хэвээр байна. Домогт Окику хүүхэлдэй нь урт хар үс, хар нүдтэй, 40 см өндөр, кимонотой аж. Окику хүүхэлдэй нь 1938 оноос хойш Хоккайдо мужийн Ивамизава хотын ...
    Date2017.08.24 ByAlimaKhash Views577
    Read More
  8. “Шүдний хорхой бол тамын чөтгөр” бүтээл

        1700-аад оны үед Францын нэгэн сийлбэрч “Шүдний хорхой бол тамын чөтгөр” бүтээлээ бүтээжээ. Уг шүд нь 10,5 см урттай, хоёр тэнцүү юм. Уг бүтээлээрээ шүд хорхойтох үйл явцыг харуулсан байна. Ё.Мээдээ
    Date2017.08.24 ByAlimaKhash Views511
    Read More
  9. Европын түүхийг өөрчилсөн ТЭМБҮҮ өвчний тухай ... /16+/

    Хөгшин Европын түүхэнд хоёр халдарт өвчин маш том нөлөө үзүүлсэн. Энэ нь 40 сая хүний амийг авч одсон ч хөгжлийн шинэ үеийн хүрдийг эргүүлсэн тарваган тахал, удаах нь 20 сая хүнд халдаж талыг нь үхүүлсэн ч хувьсгал шинэчлэлийн галыг өдөөсөн...
    Date2017.08.22 ByAlimaKhash Views1098
    Read More
  10. Дэлхийн хамгийн аюултай 10 зам

    Эзгүй юм шиг, өөдөөс ирэх машингүй,огцом эргэлтгүйзамаар тайван, тэгэхдээ дуу, хөгжимсонссон шиг давхиж явахаас илүү сайхан зүйл гэж юу байхав? Гэвч дэлхийн хаана ч тэр бүр жолооч ингэж явж чаддаггүй бололтой. Зарим нь адармаатай гэмээр зама...
    Date2017.08.21 ByAlimaKhash Views758
    Read More
  11. Б.Ринчен: Одон уулын муухай зантыг яаж барьсныг сонссон минь

    (Дуртгал)  (Энэ дуртгалд Ринчен гуай арван зургаатай байхдаа Барон Унгерн фон Штернбергийн хоригдож байхтай дайралдан ажин шинжиж байсан, Барон Унгерныг хэрхэн барьсан түүхийг сонссоноо өгүүлдэг). Билгийн улирлын арвантавдугаар жарны цагаагч...
    Date2017.07.20 ByAlimaKhash Views2038
    Read More
  12. Доголон Төмөр хааны догшин шарил

    Түүхэнд түүний нэр алдар Төмер хаан, “Доголон” Төмөр, “Бурхны ташуур”, Тимур, Тамерлан, Тимерлинг хэмээгдэн олон янзын нэрээр мөнхрөн үлджээ. Түрэгжсэн монгол ноёны хүү болох Төмөр бээр Бухар хотоос баруун өмнөд зүгт орших Кэш хотод Барлас о...
    Date2017.07.20 ByAlimaKhash Views2177
    Read More
  13. 21 муур алсан этгээдэд 16 жилийн хорих оноожээ

    ВАШИНГТОН./TASS/. 21 муур алсных нь төлөө АНУ-ын иргэн Роберт Фармерт Калифорни муж улсын Санта-Клара хотын Дээд шүүхээс 16 жилийн хорих ял оноожээ. Энэ тухай бямба гарагт USA Today сонинд мэдээллээ. Тус хотын нэгэн дүүргийн айлуудын муурнуу...
    Date2017.07.18 ByAlimaKhash Views1483
    Read More
  14. Ганц бие ээж хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүгээ Харвардад элсүүлж чаджээ

    Хятадын нэгэн ээж өөрийн хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүгээ амьдралынх нь чухал сорилтуудыг даван туулахад тусалж иржээ.Саяхан тэдний хувьд бүр ч чухал түүхэн үе тохиосон нь хүү Харвардын Их сургуульд суралцах эрхтэй болсон    юм.   Зоу Хонг Яны хү...
    Date2017.07.18 ByAlimaKhash Views1478
    Read More
  15. НАСА удахгүй харь гаригийнхны талаар шуугиант мэдээлэл хийнэ

    Сансар огторгуйг судлах НАСА агентлаг тун удахгүй харь гаригийн соёл иргэншил байдаг талаар мэдээлэл хийж магадгүй. Ийм мэдэгдлийг Anonymous гэдэг нэртэй хакерчдын бүлэглэлийн төлөөлөгчид хийсэн байна. Кибер гэмт хэрэгтнүүдийн үзэж байгаага...
    Date2017.07.16 ByAlimaKhash Views1950
    Read More
  16. 60 насандаа хүүхэд төрүүлжээ

    Атифа Ляжич хэмээх 60 настай эмэгтэй өөрийн нөхөр болох 68 настай Сериф Нокичтой гэр бүл болсноос хойш сүүлийн 20 жилийн турш хөл хүнд болохыг оролджээ. Тэгвэл долоодугаар сарын эхээр Сербийн тэтгэврийн хөгшчүүлийн мөрөөдөл биелж, Атифа охи...
    Date2017.07.16 ByAlimaKhash Views911
    Read More
  17. Л.Н.ГУМИЛЕВ: ХҮН-ЧҮҮДИЙН ШАШИН

      Шашны тухай яриа болоход: юунд сүсэглэдэг вэ, яаж сүсэглэдэг вэ? гэсэн хоёр асуулт гарч ирдэг юм. Хүн-чүүд жил бүрийн хавар «өвөг дээдэс, тэнгэр, газар, сүнсэнд» өргөл барьц өргөдөг байв. Шанью өдөрт 2 удаа мөргөл үйлдэнэ, өглөө мандаж буй...
    Date2017.07.07 ByAlimaKhash Views1055
    Read More
  18. Хэлсэн бүхэн нь үнэн байдаг мэргэн ламтан эрлэгийн элчийг хөөжээ

    Увс аймгийн Зүүнхангай, Өндөрхангай сумдад мэргэн түргэн лам нар олон байжээ. Мэргэн Жоош гэж ирээдүйг зөгнөж хэлдэг хүн байж. Нутгийнхан түүнийг лам ах гэж авгайлна. Түүний хэлсэн үг заавал биелдэг. Нэг удаа малчин Жанчив гэгч эр хоёр тэмээ...
    Date2017.07.05 ByAlimaKhash Views1679
    Read More
  19. No Image

    Д.Мөрөн: Өвөр Монголчууд бид эхгүй өнчин хүүхэд

      Дэмчигноров Гоминданы засгийн газраас Өвөр Монголыг холбооны улс болгохоор гуйсан нь бүтсэнгүй. Мөн Япон ч үнэн сэтгэлээсээ Монголыг дэмжсэнгүй. Америк цаг алдаж, Орос Хятад хоёр Монголыг хувааж эзэмших гэсэн олон шалтгаанаас Өвөр Монголыг...
    Date2017.07.05 ByAlimaKhash Views939
    Read More
  20. No Image

    Бараг ялагдал буюу Бат ханы арми Мүхигийн тулаанд бутарсан нь

    Нилээд маргалдсаны эцэст хамгаалалтын стратегийг сонгох шийдвэрийг Бела хаан гаргажээ. Цэргийн хуаранг Мүхийгийн тал нутагт Сайо голын баруун эрэгт байрлуулав. Алс тэртээх Унгарын Мохийн хөндий, Сайо голын хөвөөнд монгол морьтон баатруудын б...
    Date2017.07.05 ByAlimaKhash Views771
    Read More
Board Pagination Prev 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 41 Next
/ 41