Радио Нийтлэл

     SOCIAL - СОНИН ХАЧИН







  • ?

    Shortcut

    PrevӨмнөх Бичлэг

    NextДараах Бичлэг

    Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх
    ?

    Shortcut

    PrevӨмнөх Бичлэг

    NextДараах Бичлэг

    Larger Font Smaller Font Дээш Доош Go comment Хэвлэх

    gfhfgjghkfgl.png

    Манж Улсын өмөн толгой гудайгаагүй монгол баатруудын нэг бол Чингүнжав билээ. Чингүнжавыг засаг ноён төрийн бээл болох үед ар халх дахь манжийн ноёрхол хүчээ авч Ойрадыг байлдан эзлэх төлөвлөгөөгөө хэрэгжүүлэх түшиц газар болгох бодлого явуулж байв. Манж нар Чингүнжавыг өөртөө татахын тулд хэргэм зэргээр шагнаж, Засагт хан аймгийн туслагч жанжнаар томилж байв. 1691-5-02 Долнуурын чуулганаар ар халх манжид дагаар оржээ

    Хойдын ван Амарсанаа, Хотгойдын шадар ван Чингүнжав, Өмнөд хорчиний эфү Сэвдэнбалжир нар элч довтолгон урьдаас үгсэн тохирсноор Манжийн эсрэг тэмцэлийг 1755 онд эхэлж Монгол түмний гурван жилийн эх оронч их тэмцэлийг өрнүүлсэн юм. Дараа жил нь Чингүнжавын цэрэг Хиагт, Их хүрээнд бугшсан Манж цэргийг уулгалан дайрч, улмаар тэр жилийнхээ намрын дунд сарын эхээр Их хүрээнд чуулхаар тогтжээ.

    Шадар ван Чингүнжав, Хан голоос мянган цэрэгтэйгээр алба хаян Халх нутгаа зорин довтолгож, улмаар манжийг эсэргүүцэн бослого гаргасан банйа. Түүний эх оронч тэмцлийг Халх түмэн төдийгүй, II Богд Жавзандамбатүшээт хан Ямпилдоржзасагт хан Балдирсэцэн хан МанибадирСайн ноён Дэчинжав, Дамиран гүн зэрэг нөлөө бүхий хүмүүс дэмжиж эр цэрэг, унаа хөсөг, зэр зэвсэг, хүнс хоол зэрэг ар хангалтын хэрэгтэй бүхнээр сэлбэн туслаж байв. Ар халхад хүчээ авч буй энэ бослогын тухай дуулсан Манжийн хаан бослогын гол удирдагчийн хүчийг салган ганцаардуулах аргыг сүвэгчлэн, Халхын бүх ноёдод Чингүнжавыг даруй барихыг зарлиг болгож, Улиастайн жанжнаар Чин ван Цэнгүнжавыг томилж, их цэргийг авч Чингүнжавын цэргийг дарж, түүнийг барихыг даалгажээ.

    Цэнгүнжав халхаас цэрэг татаж, хүчээ зузаатгах гэсэн боловч бүтсэнгүй. 1756 оны арван сарын сүүлээр 1000 цэрэг авч замдаа Хөх хотын Вү Чан жанжны 2000 цэрэгтэй нийлж, хотгойд нутгийг зорьсон байна. Манжийн цэргийн сүр хүчээс айсан Чингүнжавийн цэргийн ангийн удирдагч нар цэргээ авч, Чингүнжаваас салж одсон байна. Манжийн цэрэг хотгойд нутагт ирэхэд Чингүнжавын цэрэг 500 болтлоо цөөрсөн учир тосож байлдахыг бодсонгүй цэргээ авч Шишгэд орж хүчээ зузаатгах гэсэн боловч, дайсны их хүчэнд түрэгдэн аргагүй эрхэнд ухарч Өлийн даваа хүрч, цэргээ тарааж зуугаад хүнийг авч оросын хил гарахаар явсан байна. Явах зам нь хэцүү өндөр уул даваа, хад асгатай учир цэргүүдийн зарим нь амь алдаж, нэг хэсэг нь оргон зайлснаар 50 орчим хүнтэй Оросын хилийн ойролцоох Жиянгас гэдэг газар хүрч буудалжээ. Энэ үед хар Дархадын зайсан АзарНамжил нар Манжийн цэргийг газарчлан очиж, Чингүнжавын буудалсан жижиг толгойг бүслүүлжээ. 1757 оны нэгдүгээр сарын 17ны үүрээр Чингүнжав бүслэлтийг сэт дайран гарахыг завдаад чадалгүй баригджээ. Энэ тухай Манжийн хаанд Тэнгэрийг тэтгэсний 21 оны 12 сарын 4нд чин ван Цэнгүнжавын айлтгасан айлтгалд "Хулгай Чингүнжав нэгэн морийг унаж", манай хорьсныг дайран гараад оргосугай гэхэд түмдийн тэргүүн тайж Ламжавбэйл Цомцогжавын хошууны тогосын отго хадсан залны занги Чойхиа Намхай гурвуул тосож Чингүнжавыг барьсан гэжээ.

    1757 оны 3 дугаар сарын 11-нд цогт эх оронч Чингүнжавыг хоёр хүү болон түүний гэр бүлийн нь хамт Бээжинд цаазлан хөнөөжээ. Чингүүнжавыг эрүүдэн шүүж, улайсгасан 81 зоосны нүхээр гарч ирсэн махыг нь тасчин хаяж, тамлаад үхэхгүй болохоор толгойг нь авч, өвчүүг хадаж, зүрхийг нь сугалсан гэдэг. Хичнээн тамлан тарчилгасан ч ганц үг ган хийгээгүй мөртлөө "МИНИЙ ЦУСАН ӨШӨӨ ЗААВАЛ АВАГДАНА" гэж хэлээд амьсгалаа хураасан гэдэг. Тэр цагаас хойш Манжийн хааны ширээ батгүй болж, өөдлөхгүй явсаар мөхөж, Манж үндэстэн гэж үгүй болсон гэдэгбайна.

    Түүний үнэнч албад эзнийхээ эрхий хурууг авч, өртөөлөн явсаар төрсөн нутагт нь очиж оршоосон гэдэг. Өдгөө хотгойд түмэн түүний дурсгалыг хүндэтгэж Жанхас Бор толгойг - Ван толгой хэмээн нэрийдэж, Хөвсгөл аймгийн Арбулаг сумын нутагт Чингүнжавын хөшөөг босгожээ. Улаан голоо тасартал, эцсийн амьсгалаа хураатал Манж, Хятадын өмнө сөхрөө үгүй Чингүнжав Эх орондоо үеийн үед дуурсагдан амьд үлдсэн гэрэлт хөшөө мөн хэмээн түүхэнд дуурсжээ. Монгол улсын түүхийн 4-р ботид "Манжийн ноёрхлын эсрэг цусны эцсийн дуслыг зарах зоригтой тууштай тэмцсэн жинхэнэ эх оронч баатар мөн" хэмээн түүний үйл хэргийг үнэлсэн байдаг.

    Б.Янжиндулам

    www.zindaa.mn

    ?

    1. Булшин дээр амьдрагчид

          Хэдэн мянган хүмүүс гэр бүлийнхээ хамт юуг ч үл ажран нас барагсдын дунд амьдардаг гэвэл та итгэх үү. Тэгвэл Филиппиний нийслэл Манила хотын умард оршуулгын газар 1904 онд байгуулагдсан бөгөөд энд хэдэн зуун мянган булш шарил хадгалагдд...
      Date2017.11.14 ByAlimaKhash Views573
      Read More
    2. 2017 оны хамгийн сайхан өгзөгтэй эмэгтэйгээр шалгарсан бүсгүйн зургууд

      Энэ жилийн Miss Bumbum тэмцээнд 28 настай Рози Оливейра тэргүүлсэн. Бүсгүй сэтгүүлчээр ажиллаж байгаа бөгөөд түүний өгзөгний тойрог 100 см хүрдэг байна.  
      Date2017.11.14 ByAlimaKhash Views531
      Read More
    3. Туркийн Ван нуурын ёроолоос 3000 жилийн өмнө барьсан цайзын балгасыг олжээ

      -Нэг квадрат километр орчим барилгын талбай нь 10 метрээс илүү гүн усанд байна- Туркийн зүүн хэсэгт орших Ван нуурын усан доор хийсэн судалгаагаар нуурын ёроолоос 3 мянган жилийн өмнөх эртний Урартын хаант улсын үеийн цайзын балгас олджээ. ...
      Date2017.11.14 ByAlimaKhash Views187
      Read More
    4. Хотгойдын шадар ван Чингүнжавын цаазлагдахын өмнө хэлсэн үг

          Манж Улсын өмөн толгой гудайгаагүй монгол баатруудын нэг бол Чингүнжав билээ. Чингүнжавыг засаг ноён төрийн бээл болох үед ар халх дахь манжийн ноёрхол хүчээ авч Ойрадыг байлдан эзлэх төлөвлөгөөгөө хэрэгжүүлэх түшиц газар болгох бодлого...
      Date2017.11.09 ByAlimaKhash Views220
      Read More
    5. Оросын “Ах дүүс” мафи АНУ-ыг улам их айлгах болжээ

          АНУ-ын Ерөнхийлөгч Д.Трамп улсынх нь нутаг дэвсгэр дээр үйл ажиллагаа явуулж байгаа гадаадын мафийн бүлэглэл, тэр дундаа хуучин ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд байсан мафийн бүлэглэлүүдтэй хатуу тэмцэхээ мэдэгдлээ. Энэ ажлынхаа эхлэл болгож гэмт хэ...
      Date2017.11.09 ByAlimaKhash Views291
      Read More
    6. Rokit bay: ”Оннц дүмд” насанд хүрэгчдэд зориулагдсан учраас эротик хэсэг бага сага гарна

          Rokit bay буюу О.Баярсайханы бүтээл болох “Оннц дүмд” анимэйшн үзэгчдийг байлдан дагуулж байгаа билээ. Тэрхүү цуврал одоогоор дөрвөн анги гараад байгаа бөгөөд цаашид бүтэн улирлын турш үргэлжлэх юм байна. Энэ анимэйшний талаар Rokit bay...
      Date2017.11.09 ByAlimaKhash Views151
      Read More
    7. Хорт хавдраар өөд болсон хөршийнхөө 3 ХҮҮХДИЙГ өргөж авсан 5 хүүхэдтэй хосын түүх /бичлэг/

      Тиша Бошемин гэдэг эмэгтэй эд мөнгөөр баян бус ч сайн нөхөр сайхан таван хүүхэдтэй аз жаргалтай амьдарч байжээ. Түүний хөршөөр гурван хүүхэдтэй Одри гэдэг өрх толгойлсон эмэгтэй нүүж иржээ. Хоёр эмэгтэй таардаг ч мэндлэхээс хэтэрдэггүй байж...
      Date2017.11.02 ByAlimaKhash Views449
      Read More
    8. 80 настай хүүгээ АСРАХ гэж 98-тай ээж нь ахмадын асрамжийн газарт очжээ

      Насаараа ганц биеэ явсан 80 настай хүүгээ асрах гэж 98-тэй эмгэн асрамжийн газарт очсон тухай Mirror-д мэдээлжээ. Ада Кейтинг нь нэг хүү хоёр охинтойгоос том нь болох ганц хүү Том нь одоо ч ээжийнхээ гараас гараагүй гэнэ. Тэрээр 18-тайдаа х...
      Date2017.11.02 ByAlimaKhash Views399
      Read More
    9. Австрали орон дахь Монголчуудын түүх

      Австрали оронд монгол гаралтай хүмүүс нилээдгүй байдаг гэнэ. Тэд бол бүр 1860-аад оны үеийн Манж Чин-Англи хоёр улсын хооронд болсон “Opium war” буюу “Хар тамхины хоёрдугаар дайн”-ы үед ялагдан англичуудад олзлогдосон монголчуудын удам юм г...
      Date2017.10.24 ByAlimaKhash Views640
      Read More
    10. Ираны гүнж нарын маргаан дагуулсан зургийн нууц ил болов

      Ираны эрх баригч Насер ад-Дин Шах Кажарын дарсан тус улсын гүнж нарын зураг цахим ертөнцөд маргаан дагуулж байна. Баян шахуудын эхнэрүүдийн зураг ил болж, Зүүний сайхан бүсгүйчүүд дэлхийн бусад улсын гүнж нараас огт өөр байсан нь олны анхаа...
      Date2017.10.24 ByAlimaKhash Views693
      Read More
    11. Монгол боодог дэлхийн хамгийн муухай хоолнуудын гуравдугаарт оржээ

      Хүмүүст таалагддаг хэрнээ хамгийн муухай хоолнуудын жагсаалтад монгол боодог оржээ. “Оnedio.ru” сайтад нийтэлсэн энэхүү жагсаалтын нэгдүгээрт, “Саннакчи” гэх хоол орсон байна. Энэ нь тосоор амталсан наймаалж дээр гүнжидийн үр цацсан хоол юм...
      Date2017.10.17 ByAlimaKhash Views1173
      Read More
    12. Жэки Чаны охин өөрийгөө Лэсбиян гэдгээ зарлалаа

      Холливудын алдарт жүжигчин Жэки Чаны охин өөрийгөө Лэсбияан гэдгээ инстаграмм хуудсаараа зарласан байна. Жэки Чаны Этта Нг охин нь Хонконгийн уугуул бөгөөд өдгөө 18 настай юм. Тэрбээр энэ сарын 6-нд өөрийгөө лесбиян гэж инстаграм хуудсаараа...
      Date2017.10.16 ByAlimaKhash Views840
      Read More
    13. Монголын хамгийн аймшигтай зургаан газар

        Жиргэх Хүн төрөлхтөн олон зуун жил нууцыг нь тайлах гэж толгойгоо гашилгаж буй учир битүүлэг зүйлсийн нэг бол сүнс сүүдэр, чөтгөр шулам, хий үзэгдэл, хараал ерөөл билээ. Үнэмшил багатай хэрнээ өөрийн эрхгүй хүний сонирхлыг татдаг энэ асууд...
      Date2017.10.16 ByAlimaKhash Views890
      Read More
    14. Америк, Японы аварга роботууд хоорондоо тулалдана

      АНУ-ын зүүн эргийн цагаар маргааш оройн 21:00 цагт буюу Улаанбаатарын цагаар Лхагва гарагийн өглөөний 09:00 цагт Америк, Японы хамгийн хүчирхэг роботууд тулалдаж, хэн нь хүчтэйгээ үзэх гэж байна.                                             ...
      Date2017.10.16 ByAlimaKhash Views468
      Read More
    15. Афганистаны эмэгтэйчүүдийг ”хөвгүүд”-ээр орлуулах ёсон

          Хүний санаанд оромгүй ёс заншилтай олон орон байдаг. Тэгвэл Афганистанд нэгэн аймшигт уламжлал бий болоод олон жилийг үдэж буй аж. Тус уламжлал нь өсвөр насны хөвгүүдийн нүүрийг будаж, охин шиг хувцаслаж, эрчүүд цугласан нууц уулзалтад ...
      Date2017.10.10 ByAlimaKhash Views1181
      Read More
    16. 9 сартайгаас нь сахал ургаж эхэлсэн эмэгтэйн хачирхалтай амьдрал

      Энни Жонс Эллиот хэмээх эмэгтэй 1865 оны долдугаар сарын 14-ны өдөр Виржиниа хотод төржээ. Тэрээр П.Т.Барнум хэмээх циркийн үзүүлбэр үзүүлдэг залуутай хамт аялан тоглолт хийн амьдардаг байсан гэнэ. Түүнийг төрсөн цагаас генетикийн онцгой ши...
      Date2017.10.10 ByAlimaKhash Views773
      Read More
    17. ИСЛАМ ШАШНЫ ЛАЛ ГЭХ МОНГОЛ НЭРШЛИЙН ТАЛААР

          Саяхан мэргэжилтэн нэгт, номын дүү Элжигэн овогт Б.Дашравдангийн бичсэн “Ислам шашны Лал гэх Монгол нэршлийн талаар” гэсэн нийтлэлийг блог дээрээс нь уншлаа. Манай төр засгийн холбогдох ажилтнууд, түмэн олонд мэдлэг түгээгч хэвлэл мэдээ...
      Date2017.10.06 ByAlimaKhash Views1050
      Read More
    18. ИЛОН МАСК ГАЛЗУУ ХҮН ҮҮ, СУУТ ХҮН ҮҮ?

      “Tesla”,“Spаce X”-ийн тэргүүн Илон Маск дэлхий ертөнцийг биднээс огт өөрөөр хардаг нэгэн. Өнгөрсөн баасан (2017.09.28) гаригт тэрбээр “SpaceX”пуужингаа дэлхийн нэг цэгээс нөгөө цэг рүү 30-хан минутын дотор тээвэрлэлт хийхэд ашиглах тухай төл...
      Date2017.10.06 ByAlimaKhash Views863
      Read More
    19. No Image

      Монголын хамгийн аймшигтай зургаан газар

            Хүн төрөлхтөн олон зуун жил нууцыг нь тайлах гэж толгойгоо гашилгаж буй учир битүүлэг зүйлсийн нэг бол сүнс сүүдэр, чөтгөр шулам, хий үзэгдэл, хараал ерөөл билээ. Үнэмшил багатай хэрнээ өөрийн эрхгүй хүний сонирхлыг татдаг энэ асуудлын...
      Date2017.10.05 ByAlimaKhash Views1173
      Read More
    20. Шуугиант нууц буюу одод яагаад 27-тойдоо нас нөгчдөг вэ?

          Их Британийн авьяаслаг дуучин Эми Уайнхаус 27 насандаа бурхны оронд одсон билээ. Тэгвэл үнэмшилгүй хэдий ч сонирхолтой санагдаж болох нэг таамаглалыг хөгжим сонирхогчид хийсэн байна. Дуучин маань хөгжмийн ертөнцийн сод авьяастнууд багтд...
      Date2017.10.05 ByAlimaKhash Views789
      Read More
    Board Pagination Prev 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 42 Next
    / 42

         Радио Нийтлэл

         SOCIAL - СОНИН ХАЧИН