Эхлэл

 

 

Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумд эхээс 4 дахь хүү болон мэндэлсэн айлын бага хүү Бадрах 20 нас хүрч байв. Тэрээр энэ хугацаанд нутгаасаа холдож үзээчгүй бөгөөд нутагтаа нилээдгүй олон эрсийн хамрыг чихэж, ширүүн бөх хэмээх хочоор цоллуулж, олон охидын харааг татсан өв тэгш биетэй, сайхан царай зүстэй, хамгийн гол нь их сайхан дуулдаг хөдөлгөөнтэй залуу байж ээ. 2006 онд анх удаагаа нутгаасаа холдон Улаанбаатар хотод ирсэн бөгөөд Соёл Урлагийн Их Сургуулийн дуулаачийн ангийн I курсын оюутан болов. Ангийнх нь үе тэнгийн хүүхдүүд нь яаг нялх хүүхэд шиг нялзрай биетэй санагддаг болохоор нэг их нийлж коллектив үүсгээд байдаггүйн дээр, дээрэлхэж, шоглох хандлагатай байдаг байлаа. Гэхдээ түүний ангид Ананд гэх унаган Улаанбаатарын өндөр туранхай хүү байх ба хархад доожоогүй царайтай, яриа санаа 2 нь хэзээний долоо буудуулчихсан чонын санаатай гэмээр нөхөр, өөрөөс нь нөмөр нөөлөг хайсан юм шиг үргэлж л түүнд сайхан хандаж хоол, тамхиар дайлдаг болжээ. Мөн тэр ангид нь хэд хоногийн дараа хоцорч ирсэн оюутан болох Анунгоо гэх гунхалзсан, царайлаг, ялдамхан зан нь эрчүүдийн зүрхийг эзэмдсэн охин орж ирсэн нь Бадрахын харцанд тусж бодолд автуулж эхэллээ. Хичээлийн эхний улиралд Бадрах хичээлийн бус цагаар ажиллахаар шийдэн зар уншин ажил хайж байв. Тэгтэл бусад зартай үгийн урт, өргөн нарын нь ялгаагүй хэрнээ түүний харцыг сонингийн булангийн зар яалт ч байхгүй татаад байв. Унштал ажиллах цаг маш бага ба долоо хоногийн 3 өдөр караоке-д ажилах бөгөөд цалин нь өөрийнх нь төсөөлж байснаас өндөр байсан бөгөөд караокед үнэгүй дуулдаг болох нь гэж бөөн баяр болон доорх утасруу нь шууд залгалаа. Нэгэн сөөмгөр хоолойтой Хүлээлт Үүсгэн ярьдаг этгээд утас авсан бөгөөд зарын дагуу ажилд орох хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлтэл хэд хоногоос эмнэлэгээс гарна. Тэгээд иргэж холбоо барьж утасдъя хэмээжээ. Бадрах ажилын саналыг хүлээж ядан хэд хоногийг өнгөрөөх зуураа ангийн зальжин банди гэж Анандад хоч өгөөд амжихаар барах уу... Хичээл хийхээсээ илүү Анандын мөнгөөр наргиж архидан түүнд ажилд орохоороо үнэгүй дуулуулж байна гэж ам гаржээ. Шартаж сэртэл үдшийн бүрий болж байлаа. Нар доош шингэн, гадаа зэвэргэн, хүмүүс бүгд л өдрийн наранд хулхидуулсан хувцастайгаа гэрлүүгээ яарсан харагдана. Утас нь дуугарлаа. Unknown number гэсэн байх бөгөөд дуудлагыг идэвхижүүлтэл Сөөмгөр хоолойтой итгээд ажилд орох хүсэлтэй хэвээрэй юу гэж байна. Бадрах: "Ө тэгэлгүй яахав! Гол нь би сая нэг үдэшлэг зохион байгуулаад хүмүүсийн сэтгэлд хүрсэнд хүмүүс намайг дайлаад бага зэрэг сархад хүртчихсэн байна. Уул нь таньтай цаг алдалгүй уулзчихмаар байдаг?" гэж хэлтэл бололгүй яахав гээд 5-р сургуулийн ойролцоох нэг газар дуудлаа. Бадрах согтуу ч гэлээ баярлан: "Ядаж байхад сургуультай ойрхон юм байнашдээ. Энэ ажил намайг ирэхийг зөндөө удаан хүлээсэн байж таараа" гэж додигонон амны үнэрээ дарахаар агаар сорж гарган явж очлоо. Яаг хэлсэн хаягийн дагуу иртэл гаднах хаяг реклам нь гандчихсан бараг харагдахааргүй болсон байх бөгөөд хуучны 4 давхар барилгын подволруу орсон шат харагдаж байлаа. Ганц 2 унасан зэгэл навч хийслэх ба түүнийг очсоор байтал нэлээд бүрий болчихсон байв. Хэр баргийн хүнд жийрхэмээр уур амьсгал түүнийг угтсан ч Бадрах-д ямарч аавын бяртай залууг цөм цохиж унагана гэсэн итгэл хар багаас нь төлөвшчихсөн болохоор түүнд эвгүй санагдаж, айж жийрхэх бодол огтхон ч төрсөнгүй. Шууд яваад ортол хаалганы хажууд цагаан косьтюм пиджактай нэг хүн дотогш харан байдлыг ажиж буй бололтой, нуруугаа үүрчихсэн зогсож байв. Бадрах түүнээс: "Энэ газрыг ажилуулдаг хүн нь хаана байдаг юм бол? Би уулзах гэж яваа хүн байна" гэсэнд өнөөх цагаан хослолтой хүн иргэж харан дээрээс доош нүдээ гүйлгэн ажих бөгөөд зэвххий цагаан царайтай үрчгэрдүү арьстай 30 өнгөрч яваа насны имиджтэй хахир байрын хүн байлаа. Удтал хариулт хүлээлгэсний эцэст нэг юм ам нь хөдөлж сөөмгөр хоолойгоор: "Чи Бадрах юм биздээ. Танилц! Энэ бол чиний ажиллах орчин. Чамд хэлсэн цалингийн нөхцлөөс 3 дахин их мөнгөөр цалинжуулна. Гол нь цалинг чинь 2 сарын хугацаагаар тавина. Итгэл үнэмшил төрөхгүй бол гэрээ хийж болно. Харин гарын үсэг зурагдсаны дараа чи миний ажилчин болж, гэрээнд заагдсан үүрэг хариуцлагын дагуу бүхнийг хийх ёстой. Чамд хэлэх санал болон асуух зүйл байна уу?" гэсэнд Бадрах хэсэгхэн бодож зогссоноо: "Би цалингаа ядаж сар сарын зайтаагаар авч болох уу? Бас ганц нэг найзыгаа авчирч сул өрөөнд дуулуулж байж болох уу?" гэж асуулаа. "Чамд амалсан сарын цалингаас чинь 3 дахин их мөнгө сард нь тооцон олгох болно. Гэхдээ чи 2 сар ажиллаж байж 6 сарын цалин авах хүсэл чинь сар сард нь цалин авах эрмэлзэлд дарагдаад байгаа бол чамд хаалга нээлттэй. Эхний 2 сар чи надад хэр хичээл зүтгэлтэй ажилчин байж чадах эсэх чинь танигдана. Гэхдээ гэрээг хагас жилээр хийнэ гэдгийг анхаар. Би энд удаан баймааргүй байна. Цаг явсаар байна" гэж гэнэ. Бадрах ч өгүүлбэр дуусан зогсох тэр мөчид шууд хариулт хэлэн "За. Тэгье. Би ажиллах хүсэлтэй байна" "За тэгвэл би чамд бэлдсэн гэрээ. Чамд уншихад урт ойлгомжгүй санагдаж байвал би гэрээний голчлох заасан заалтуудыг хэлээд өгье" хэмээн яриаг тасралтгүй үргэлжлүүлэн "Чи 2, 4, 6дахь өдөр гэсэн 3н өдөр ажиллана. Орой 21 цаг гэхэд чи ажилын байран дээрээ бэлэн байж байх бөгөөд өрөө болгон дотроо хаалгатай. Орж доторх хаалгануудыг нээж өрөөг гаднаас нь цоожлож байх. Ингэснээр цэвэрлэгч орон цэвэрлэгээ хийгдэж чи үүдэн дахь хяналтаа албахгүй ажилын байран дээрээ байх чиний давуу тал болно. Чамд хатуу хэлхэд тэр нээсэн хаалгануудлуу орж болохгүй! Мөн үйлчлүүлэгчидийн захиалсан бүх зүйлийг аваачиж өгч бай. Тэд чамд тооцоо төлөхгүй. Надад өгдөг. Ихэвчлэн тусгай үйлчлүүлэгчид ирдэг болохоор захиалгыг аваачихдаа хаалгыг нь 3 тогшоод үүдэнд нь тавьж байх! Шөнийн 03:00 болмогц чиний дараагийн ээлжийн хүн ирэх тул чи 02:50 гэхэд гарч явсан байх ёстой. Чиний ажил яаг энэ цагт дуусах ёстой. За ингээд гэрээний гол зүйлүүд энэ. Эдгээр зүйлийг ягштал баримтлаад ажилаад байвал надад асуудал алга. Харин чиний хүсэлтийн нэг нь надад таалагдаагүй ч нөгөө хүслийг чинь бодолцож болж байна. Чи найзуудыгаа хамгийн эхний өрөөнд 02:50 хүртэл дуулуулж болно. Энэ цагаас хойш энд та хэдийн хэн ч байж болохгүй" гэв. Ингээд Бадрахд үнэхээр инээдтэй санагдаж, ийм их мөнгийг ийм амархан хөлс хүчээр олох боломж олдсондоо үнэхээр баярлаж, баярлсандаа шинэхэн даргаа цохиод авчихсангүй. Тэр сэтгэл хөдлөлдөө автан оюутны байрлуугаа явах замдаа 2хон сарын дараа энэ хогийн нийтийн байрнаас ангижирна. Тусдаа 2 өрөө байр хөлсөлж Анунгоог хамт амьдархыг ятгана гэж мөрөөдөн алхлаа. 

 

 

 

 

Ажлын эхний өдөр

Хэдий өнгөрсөн шөнө нь архи нь гарсан ч түүний бие базаахгүй сэрлээ. Тэрний толгойд "Өнөөдөр 2 дахь өдөр. Намайг л хүлээж байсан гэмээр сайхан ажилд орсон. Алив залуу минь чи хэзээ ийм доожоогүй царайлдаг билээ... Амьдрал шинээр эхлэж байна!" гэж өөрийгөө дасгалжууллаа. Гэхдээ түүний бодсон бодол хий хоосон таамаглал биш байсан бөгөөд түүнийг анаад байж байгаа ажилын байр ямар учиртай бөгөөд юунд ингэж өндөр цалин өгнө гэснийг тэр ойлгохгүй байлаа. Үдэш боллоо. Ананд: "За чи хэлсэндээ. Өнөөдөр намайг үнэгүй дуулуулна биз? Би ч чиний шинэ ажилтай танилцаж чамд сургуулиас давгүй давгүй охид танилцуулж байх болно" гэсэн наймаачны утгатай яриа ярив. Хэр баргийн юм бодоод байдаггүй хээгүй залуу Бадрах: "Би хэлсэн л бол хэлсэн. Гэхдээ өнөөдөр байтугай ирэх амралтын өдрөөр ч чамайг ажил дээрээ аваачиж болохгүй санагдаж байна. Яахав эзэн намайг найзуудыгаа аваачиж болно гэж хэлснийг чамд дараа хэлдэг байж. Ажилдаа гаршаад байнга дууднаа" гэсэнд Ананд өрөө нэхээд авч чадаагүй хүүхэн шиг хялам татан босоод явчив. Угийн сэтгэл хөдлөл ихтэй, эмэгтэйлэг зантай түүнийг бага сага анзаараад амжсан Бадрах бяцхан инээгээд цагаа харлаа. Тэр ажилын цагаа хүлээн гэюүрэн алхсаар ажилынхаа үүдэнд ирсэн байлаа. Цаг хугацаа бага багаар урагшилж байн байна цагаа харсаар. 20:46минут. Бадрах бүүдэгхэн хаягтай караоке-ний хаалганд тулаад зогсчихсон байв. 20:52 саяхан татаад онгойхгүй байсан хаалга гяхтнан онгойлоо.

 

Доош орон орчноо бүдэг бадагхан санаж байгаа түүнийг хав харанхуй л угтлаа. Тэмтчиж яван гэрлийн асаагуур хайх зуур түүнтэй ойрхон ямар нэгэн юм амьсгалаад байгааг анзаарлаа. Утсаа гарган гэрэл гаргах гэсэн боловч утасных нь цэнэг дууссан бололтой. Гадаа ч харанхуй болсон байсан тул хаалгаар бараг гэрэл орж ирэхгүй, хэн байгааг нүдний баримжаа авч чадахгүй байв. Ажилд орсон эхний мөчид л айдас дагуулсан мөч эхэллээ. Түүний ойрхон амьсгалах өөр нэгэн бүдэгхэн дуу, өөрийнх нь энд тэнд гараад байх ч Бадрах гүрийн гэрлийн асаагуураа хайсаар. Ингэж тэмтчиж явсаар нэгэн зөөлөн юманд хүрэв. Сонин санагдан гараа бага зэрэг дээш болготол хүний хамрархуу юм баригдах шиг болов. Бие нь зарс хийн яалтачгүй дотроосоо "Ииииий юу вэ" гэж дуу алдан хойшоо алхлаа. Гэтэл "Хүлээн авах ширээний баруун доод гуянд нь асаагуур байгаа. Олход амархан" гэж сөөмгөр хоолой сонсдлоо. Бадрах нөгөө эзэн нь байна гэж танин, бага зэрэг банталттай: "Хэхэ чоцдог гэж байнашд. Та аль түрүүнээс хойш намайг явуулаад байж ээ" хэмээн айдастай инээд алдан хариу сонстол ямар ч дуу гарсангүй. Бадрах ч арагш байрлах хүлээн авах ширээний байрлалыг бадаг бүдэг санаж байсан тул тэмтчиж явсаар гэрлийг асаалаа. Өрөөнд хэн байсангүй. Их нууцлагдмал хүн байнадаа гэж дотроо бодон цүнхээ тавин биеэ сулаллаа. Ажилын гэрээний үүрэг ёсоор эхлээд гэж өөртөө тушаал өгөн өөрийгөө хөгжөөж ширээн дээр байсан төмөр цагираган оосорт олноороо багтах дугаарласан түлхүүрүүдийг аван эхний өрөөний хаалгийг нээлээ. Өрөөнд олон өнгийн гэрэл тусж эргэлдэх боловч хана шал буйдан нь бүгд улаан өнгөтэй байлаа. Бадрах: "Ияаан бас романтик айн" гэж өөртэйгөө ярин өрөөн доторх хаалгыг хайн хартал өрөөнд хаалга байсангүй. "Өрөө болгон хаалгатай гэсэндээ. Сонин юмдаа" гэж бодон дараагийн өрөөлүү орлоо. Яаг л эхний өрөөтэй адилхан доторх хийцтэй бөгөөд харин онгойлгосон хаалганы эсрэг хананд ташаа өндөртэй жижигхэн хар зэвтэй хаалга харагдана. Бадрах алхаж очин: Зиааа хө. Энэ одойгын хаалганы түлхүүр аль нь юм болдоо цуцу" гэж шогшрон түлхүүрээ эргүүлж байтал өөрийнх нь онгойлгож орсон хаалга нь гягтнан хаагдаж байна гэнэшүү. Бадрах гүйн очиж гялс барьж аван " Энэ хаалга тэгээд дотроосоо онгойдог л байгаадаа" гэж хаалганы дотор бариулыг ажин бөхийж зогстол ямар нэгэн зүйл ташаа өндөртэй зэвтэй хаалгыг өшиглөх шиг болов. Бадрах өндийн эргэж харлаа. Тэгтэл хаалганы голд гар орох нүх байх ба тэр нүхнээс өөр түлхүүр цоожны зүйл үзэгдсэнгүй. "За ажил эхлээд бараг цаг боллоо. Энэ нэг хэдхэн юмны учрыг олохгүй байж юун цалин авах. Бушивлъя" гээд цагирагинд нэгтэгсэн түлхүүрүүдээ орж ирсэн хаалгандаа ивэн жижиг хаалгаруу очлоо. Голд байгаа нүхрүү гараа хиймэгц үгээр хэлхэд нэг тийм үсэрхэг зүйл мэдэрлээ. Өөр юу ч гарт нь мэдрэгдэхгүй байлаа. Гараа гүнзгий шургуулан тохой нугалан хаалганы ард талыг тэмтэртэл түгжээ байх ба түүнийг татах мочиж хаалга бага зэрэг Бадрахлуу онгойв. "Дотор талдаа түгжээ нь байхад би гаднаас нь онгойлгох ямар хэрэг байна аа. Намайг л ажилтай болгох гэж ядсан юм байлгүйдээ" гэж амандаа үглэн босоод онгойлгож юун үс мэдрэгдээд байсныг харах гэснээ харж болохгүй гэснийг нь гэнэт санав. Ингээд Бадрах үлдсэн хэдэн өрөөнүүдийн хаалгыг ядах юмгүй онгойлгов. Ташаа өндөртэй бүх хаалганы цаана үс л мэдрэгдэж байлаа. Бадрахын бодож олсон зүйл нь өрөө болгоны жижиг хаалганы цаана зөөлөн үстэй шүүр өлгөөтэй байдаг гэсэн дүгнэлтэнд хүрэв. шөнийн 00:35 болж байлаа. Хэн ч орж ирсэнгүй. Түүний уйтгарласан байдал эхний өрөөрүү орох сонирхолыг төрүүлэв. Бадрах өрөөнд ороонд ороод "За дуулах гэхлээр олон дуунд төөрч будилаад алийг нь дуулахаа мэдэхгүй тэнэгтэнэдээ. Гэхдээ яахав хэн сонсдог юм" гэж бодон караокег ажилуулах гэтэл дууны сонголт нь дандаа мэдэхгүй дуунууд байх ба аяыг яаж ч султагсан маш чанга байлаа. Цаг 02:35 болж байв. Бадрах хүлээн авах ширээний ард самар идэн нүд анилдан сууж байлаа. Хэн ч орж ирсэнгүй. Давсаг нь чинэрч ариун цэврийн өрөө орохоор болов. Ариун цэврийн өрөөнд ороод нүүр гараа угаагаад бие засаж байтал караоке өрөөний нэг хаалга онгойгоод буцаад хаагдав. Бадрах гялс бие засчаад хаашаа хэн орчив гэж бодон коридорт гарлаа. Бүх өрөөнүүдийг жижиг хаалгыг онгойлогочоод өрөөнүүдийг түгжсэн тэрэнд гайхшрал төрж байлаа. Хүлээлгийн ширээн дээр орхисон түлхүүрээ авахаар очтол хананд өлгөөтэй цаг 02:48, бугуйн цаг нь 02:40 болж байлаа. Яахаа мэдэхгүй саамгалзан түнтэгнэж байснаа: "За 02:50 гэхэд гарах ёстой. Дотор хэн нэгэн нь байгаа. Гараад гадаа хүлээгээд зогсож байя. Удахгүй дараагийн ээлжийн хүн ирэх юм чинь. Түүнд захиад хэлчье" гэж бодов. Дотор хүн байгаа тул гэрлээ асаалттай орхин цүнхээ үүрэн гарлаа. Гарсныхаа дараа бугуйн цагаа 8минутаар урагшлуулан доторхи цагтай тааруулан 03:50 хүртэл зогслоо. Хэн ч ирсэнгүй. Гэнэт бодов. "Ээлжийн хүн маань цагаасаа түрүүлж ирчээд намайг байгааг мэдэхгүй нэг өрөөнд нь ороод хэвтчихсэн байж таарах нь. Танилцаж амжсангүйшүү. Цагт баригдаад" хэмээн бодож гаднах хаалгыг таттал дотроосоо цоожтой байлаа. "За би гэрээ хийсэн. Цагийн хувиарийн дагуу ажиллах ёстой. Эртхэн харьж амраад ганц хоёр цаг ч болов утнъя" гээд явлаа.

 

 

Хоёр дахь ажлын өдөр

Энэ удаад Бадрах ажилын цаг эхлэх хүртэл хэд 3н пиво ууж Анандтай охидын талаар ярьж цагийг өнгөрөөсөн байлаа. Анандын ятгалаганд автаж ажилруугаа дагуулж явлаа. Ананд ажилруу нь очиж байх зуураа хүний сонирхолыг татаж, сэтгэлийг гэгэлзүүлдэг авъясаараа хэр баргийн эртэй уулзаад байдаггүй Анунгоог Бадралын нэрийн барин ажилд орсны найр, ирэхгүй бол ирээдүйд нэг анги гэдэг хэцүү ухааны юм ярин ятгаж чадлаа. Бадралыг ятгаж чадсан ганц шалтгаан нь Анунгоог авчрах байлаа. Мөн өөрөө танидаг нэг эгчивтэр насны охин бий. Замаараа аваад явъя. Гэр нь ойрхон. Дуртай дух юм байгаан гэж чанга чанга инээн явлаа. Бадрах ч бас бараг хүн ордоггүй караоке шиг байсан болохоор гайгүй гэж бодож байв. Ингээд ярьсан ёсоор 24настай Сувдаа гэдэг охиныг замаараа аван ажил дээрээ ирлээ. Ажил дээрээ ирмэгц л бадрал хэзээ язааны он удаан жил ажиллаж байсан хүн шиг сүүхээ гарган, гэрлээ асаан өрөөнүүдийн ташаа өндөртэй хаалгыг онгойлгон эхний өрөөнөөс бусад өрөөг түгжлээ. Тэгээд ширээг архи, пиво, жимсээр дүүргэн хундгалаж эхэллээ. Цаг 21:45 болж байв. Анунгоо яачихсан юм бол гэсэн харцаар Анандлуу Бадрах харлаа. Ананд утсаа аван ярих гэтэл цэнэггүй болчихсон байв. Бүгдийнх нь утас цэнэггүй болчихсонд Бадрал ихэд гайхан "за та 2ийн утасны цэнэг дуусхад гайхах юм алга. Байж болох тохиолдол. Би өдөржингөө ангид цэнэглэж байгаад ирсэн. Сонин юмдаа" гэж толгойгоо маажина. Нэлээд халчихсан Ананд "одоо бараг Анунгоо ирж байгаадаа. Ирэх цаг нь бараг болчиж. Чи гараад үүдэнд хүлээж бай. Ирээд залгана гэсэн. Залгахаас нь өмнө нь тосчихвол илүү романтик" гэж чанга чанга инээв. Бадрал ч нилээн халчихсан "Хэхэ за тэгьедөө" гээд эхний өрөөнөөс гартал. Нэг ч гарах хаалга байхгүй байх ба урд нь ув улаан өнгөтэй нэлийсэн хананы голд яаг урдаас нь чанх харалдаа ташаа өндөртэй хаалга онгорхой байв. Ихэд эвгүйцэн толгойгоо сэгсэрч нүдээ анилдан нээхэд бүгд буцаад хэвийн байдалд байв. Ер нь ирсэн өдрөөс нь хойш бага сага зүйл эвгүй санагдах болсон Бадрах гадаа гарч Анунгоог хүлээнгээ хээгүй байдлаа орхин хэсэг зуур бодлохширж эхлэв. Харанхуйд байсан караокений эзэн гэрэл асхад үхсэн юмшиг алга болох, өрөөнүүдийг түгжцэн байхад хүн ороод хэн нь яаг таг мэдэгдээгүй эсэх, өрөө болгон ташаа өндөртэй хаалгатай. Ард нь үсшиг зүйл мэдрэгдсэн бас саяхан яаг урд нь байж байх нь юу болоод яагаад байгаан болдоо гэсэн бодолд гүн автан зогсож байтал хүсэж хүлээж байсан Анунгоо нь инээмсэглэн хүрээд ирлээ. Түүнийг ирсэнд бодлоосоо саринан нөхөрсөгөөр угтан дотогш дагуулан орлоо. Дотогш орон эхний өрөө орход Ананд Сувдаа 2 уугаад улам л талимаарч байгаа бололтой. Анунгоод архи хундагалан өгхөд ганцхан цаг болчоод буцаад харина. Уухгүй гэв. Бадрах ч тэгвэл битгий шах гэж хэллээ. Ананд Бадрахын чихэнд: "Анунгоо удахгүй буцаад харих юм чинь би Сувдааг аваад хүлээлгийн ширээн дээр юм яриад сууж байя. Хүн орж ирвэл хэлье. Харин чи цаадахтайгаа ярилцах боломж бараг олддоггүй үгсээ хэл" гэж нэг нүдээ дохин Сувдааг тэврэн гарлаа. Бадрах ч иймэрхүү зүйл дээр ичиж, улайх хүн биш. Анунгоотой ярилцаж нэлээд удсан байлаа. "Би харихгүй бол болохгүй нь. Яана аа. Нэг мэдсэн чинь их орой болчиж. Чи намайг унаанд суулгаад өгөөч" гэж Анунгоо хэллээ. Бадрах түүнийг дагуулан гарахдаа Ананд Сувдаа 2ийг харцаараа хайсан боловч байсангүй. Бадрахд бага зэрэг яарах сэтгэгдэл төрөн Анунгоог унаанд суулгаж өгөөд иргэж ирлээ. Саяхан дуу оволзож байсан тэр караоке анир чимээгүй болсон байлаа. Арай аль нэг өрөөрүү нь орчихсон юм биш биздээ гэж Бадрахын толгойд бодол эргэлдэн өрөөнүүдийн цагаригтай түлхүүрийг хайсан боловч байсангүй. Түлхүүр аваад аль өрөөлүү орчихвоо муу зальжин банди гэж дотроо бодон урагш алхтал тог тасарлаа. Түнэр харанхуй. Анир чимээгүй. За яадаг ч байсан нэг өрөөнд нь заваараад байж байгаа. Хурдан гаргах хэрэгтэй гэсэн бодол тээн урагш тэмтчин баацагнан алхлаа. Коридорын эцсийн мухрын өрөөний хаалганы завсраар цэнхэр цагаанаар ээлжлэх эргэлддэг гэрэлийн багахан туяа харагдаж эхлэв. Гэвч хэн нэг нь яаг өөрийнх нь араас дагаж байгаа мэт мэдрэмж төрөв. Гэрэлтэй өрөөг нээгээд энэ нэг тоглоомтой Анандын хамрыг нь чихнэ гэж занасаар коридорын тал орчим зайг туулсан гэсэн баримжаа харанхуйд бодон явтал яаг эгц урд нь хүн амьсгалах шиг болов.. Аа муу золиг гээд урагш том алхтал харанхуй коридорт ташаа өндөртэй зүйл мөргөн давж уналаа. Сэтгэгдэл эвгүй болж дээшээ эргэн харж өндийж чадахгүй араараа хойш мөлхлөө. Ямар нэгэн зүйл бас л бага зэрэг амьсгалан байлаа. Бадрах учрыг мэдэхгүй ч "энэ юу вэ? Яадаг ч байсан олигтой зүйл биш" гэж бодон ухас хийн босож хий урагш өшиглөлөө. Юу ч оносонгүй. Гэвч чанх ард нь өнөөх бүдэг дуу дахин сонсогдлоо. Бадрахын жихүүдэс төрөн өндөр хоолойгоор "Чи хэн бэ? Юу вэ?" гэж асуув. Юу ч дуугарахаа байлаа. Хэдхэн алхамын цаана өнөөх хаалганаас гэрлийн туяа эргэх нь багахан үзэгдэж байсан болохоор "За юу ч гэсэн Ананд Сувдаа 2ийг сэрээж ханьсъя" гэж бодлоо. Тасраад унасан байх гэж мөн бодов. Өрөөний хаалгыг нээтэл дотор хэнч байхгүй бас жижиг хаалга нь харанхуй туяа татуулан дэлгээтэй байлаа. Бадрах байдаг чадлаараа Анандаа... Сувдаа... гэж хашгирлаа. Гэнэт түүний амьсгаа тавчдан дотор муухайрч, нүд нь усад дотрор харж байгаа юмшиг сүүмэгнээд бөгтийж эхлэв. Караокений гэрэл бага багаар тодрон тодорсоор хэвийн аслаа. Бадрахын биеийн байдал муудсан хэвээр байлаа. Түүний бөгтийгөөд хагас доошоо харан дотор нь муухайрч нүд нь улам сүүмэгнэж байх үед орж ирсэн коридороос нь ямар нэгэн хар дүрстэй жижигхэн зүйл маш бага зайг огцом огцом ухасхын хийн урагшилж мөлхөж байгаа харагдав. Бадрах тэнхээгээ шавхан байж өндийлөө.

 

Урагш хойш гуйвчин яадаг ч байсан нүдэнд сүүмэлзээд байгаа хар дүрснээс зай барин, орсон өрөөнийхөө ширээн дээр гаран зогслоо. Маш бага зайг огцом огцом ухасхын хийн урагшилж мөлхөх тэр зүйл ойртон ойртсоор ширээн доогуур нь орчлоо. Ширээ дээр тогтож ядан гуйвагнах Бадрах аажимаар сэргэж байлаа. Тамир нь нэмэгдэж тархи нь эрүүлжиж буйг анзаарсан Бадрах ширээнээс өрөөний хаалга зүг огцом харайн үсэрч хаалгыг хамаг хурдаараа саван гархад ямар нэгэн зүйл ардаас нь маш хурдан ирж байсан ба хаалгыг ихэд хүчтэй чичиртэл нь мөргөлөө. Түүний биеийн байдал өрөөнөөс гармагц улам дээрдэж байлаа. Бадрах хаалганы бариулаас тас атгасан чигтээ нэлээн удаан зогссоны эцэст түлхүүр эхний хаалганы дараагийн хаалганы үүдэнд хэвтэж байгааг олж харав. Барьж буй бариулаа тавьмагцаа хамаг хурдаараа түлхүүрлүү гүйв. Түлхүүрэнд хүрэн хаалгыг онгойлгох оролдлого хийж байх мөчид өөрийнх нь барьж байгаад тавьсан хаалга маш удаанаар дэлгэгдэж байгааг нүдний буландаа харлаа. Сандралд автсан Бадрах арайчүү хийж түлхүүрийг эргүүлэн өрөөг нээлээ. Өрөөнд Ананд Сувдаагийн дээр хувцасаа тайлах хөдөлгөөн хийж байгаад дуусгаж чадалгүй тасарсан нь ойлгомжтой байлаа. Бадрах Анандын мөрийг угз татан хүчтэй сэгсэрч түүнийг сэрээх гэсэн боловч ямарч нөлөө байсангүй. Хэвтэж буй 2 энэ удаад түүнд хань болох ямарч чадамжгүй байлаа. Баруун зүүн 2 мөрөн дээрээ өргөн коридорилуу гарлаа. Коридор гэрэл нь асаалттай хэвийн юмшиг харагдах боловч нэг л биш гэдгийг Бадрах мэдэж байлаа. Ананд Сувдаа 2ийг үүрэн гадаа гарж үүдэнд дээш харуулан шороон дээр хэвтүүлэв. Цагаа хартал 01:30 болж байв. Бадрах 03:00 цагт ирэх ээлжийн хүлээн авагчдаа ямар нэгэн анхааруулга өгье гэж бодов. Түүний цүнх хүлээн авах ширээний сандалний мөрөнд өлгөөтэй байгаа. Гэтэл тэр иргэж орохоос айдас бас ойлгомжгүй байгаа энэ газраас хурдан холдмоор байв ч дараагийн хүнд аюул учирна гэсэн сэтгэлээр караокений хаалгыг дахин татаж онгойлготол дотор хав харанхуй байх нь тэр. Түүний бараг л бүх үс босчихсон эрүү нь салаглаж байсан ч караокений хаалгыг дэлгээтэй үлдээн хүлээн авах ширээг тэмтчин тойрч ард нь гарахаар явж байв. Хэн нэг нь хаалгыг хаачив. Улам л харанхуйлан үзэгдэх зүйлгүй болов. Бадрах тэмтчин ширээг тойрон сандал хүрэн цүнхээ авлаа. Гэтэл хамгийн мухрын өрөөний хаалганы завсраар өрөөний эргэлддэг гэрэл эргэлдэн асаж, Улаанбаатарын үдэш дуу эхэллээ. Гэхдээ дээр үеийн гасет зажилагдахаараа яаж сонсогддог билээ. Яаг тэгж жихүүдэс хүрэм муухай дуугарч байв. Бадрах ширээ тойрон хаалганд хүрэх тэрхэн зайг айдас дүүрэн туулна гэхээс зүрх нь үхэн яахаа мэдхээ байж ширээний ард байдаг сандалыг далайн зогссоор. Энэ эхэлсэн дууны ая жихүүдэс хүрэм муухай зажилагдсан ая мэт явж байхад гэнэт микрафон түг таг хийн дуугарч маш муухай бүдүүн хоолойгоор чарлах шахам "УЛААНБААТАРЫН ҮДЭЭЭЭШ НАМУУУХАААНН НАМУУУХАААНННН ААААААААААААААААААА" гэж чарлах чимээ сонсдов. Бадрах сандлаа коридорын мухар зүг маш хүчтэй шидэн ширээ даван харайж хаалганд хүртэл хаалга цоожтой байлаа. Бадрах "Ааааа туслаарай. Туслаарай гуйж байна. Хүн байна уу. Туслаарай" гэж чарлан хаалгаа дотроос нь балбав. Цаг 02:50 болход караокений гэрэл асаж хаалганы түгжээ "ткк" гэж онгойлоо. Нус нулимсандаа холилдсон, байдгаараа нортолоо хөлөрчихсөн, ямар ч тамир тэнхээгүй Бадрах гарж ирлээ. Гарж ирээд А4ийн цаасан дээр амьд үлдхийг хүсвэл энэ дугаарлуу залга гэж бичээд хаалганы завсар хавчуулав. Ананд ганцаараа эвхрэлдчихсэн хэвтэж байх ба Сувдаа тэднийг хаяад явсан байлаа. Анандыг хацрыг хамаг хүчээрээ алгадан сэрээж үг солих тэнхэлгүй Бадрал түүнийг дагуулан байрлуугаа явлаа.

 

 

Гарчиггүй бүлэг

Айдас түгшүүрээр дүүрэн өнгөрсөн ажилын 2 дахь өдөр Бадрахын зоригийг мохоосонгүй. Анандыг өөрөөсөө түшүүлэн гэрийн зүг алхах түүнд “Заавал цалингаа авна. Юу ч болж байсан тэсээд гарна. Ямар ч хий зүйл хүнд хохирол үзүүлж чадахгүй” гэсэн бодлоор өөрийгөө хурцлавч, ажилдаа очих болгондоо хэн нэгэнтэй цуг, ханьтай очиж байя гэж шийдэв. Ананд замдаа түшүүлэн гуйвагнан явахдаа: “Гүй Бадрах аа... Анунгоо та 2ийг тэр өрөөнд үлдээчээд Сувдаа бид 2 өөр өрөө онгойлгоод орохоор л нэг жижигхэн хар хаалга байх юм. Ядаж байхад юун ч том нүхтэй юм. Нэг анзаархаар л харанхуй дотроос 2нүд , нүд цавчилгүй гөлрөөд байх юм.

 

Би ямар хэрэгт дуртай юм гэж хэлэх гэхлээр Сувдаа өөр хүн байгааг мэдээд гараад явчина гэж бодоод дуугуй байсан. Би гэхдээ бас олигтой харж чадахгүй юмаа нүд долингортоод. Одоо л овоо сэргэж байна. Гэхдээ танай ажилын газар нэг л ёозгүй санагдсаншүү. Сувдаа тасартлаа уугаагүй ч ухаан алдчихсан юмшиг болчихсон. Уул нь сайн даадаг охин. Их сэтгэл нь хөдлөөд явчлаадаа гэж бодсон” гээд л чанга чанга инээв. Бадрахд Анандын ярьсан зүйл огтхон ч инээдтэй санагдаагүй бөгөөд бодолд автуулан улам л аймшигтай санагдаж эхлэв. Дотуур байрныхаа жижүүр хүүхэнд загинуулан байж өрөөндөө орж ирлээ. Бадрахын өрөөнд нийт 4 хүний 2 давхар ор байх ба Бадрахын ор л сул байв. Хамаг тамир тэнхээгээ барчихсан болохоор Анандад газраар даавуу дэвсэж өгөн хуучин цамцаа дэр болгон өгч өөрөө орон дээрээ хэвтээд толгой тавимагц гүн нойрондоо автлаа. Түүний зүүдэнд  Сувдаа караокед үлдчихсэн болж зүүдлэгдэв. Сувдаагийн нүд нулимс дүүрэн асгаруулж Бадрахаас аврал ирэх боловч ар нуруугаараа хойш гулган ташаа өндөртэй хаалгаруу чиглсээр байлаа. Бадрахын баруун гарт, цагариганд дүүжлээтэй түлхүүрүүд санжигнан, хүйтэн харцаар Сувдааруу харж жуумганан өрөөний хаалгыг хаан түгжиж байх юм гэнэ. Гэвч Бадрах сэтгэл зүрхэн дотроо “Үгүй ээ” гэж хашиграх боловч түүний бие өөр хүчний удирдлагаар амьсгалж, алхаж, ямар нэгэн үйлдэл гаргах бөгөөд Бадрах үнэхээр тарчилж байв. Гэнэт ялзмаг үнэртсэн чийгтэй харанхуйдуу өрөөнд сэрэх бөгөөд хажуу талруугаа хартал Анандыг дээр нь хэвт гэж дэвсэж өгсөн орны бүтээлэг жингүүдэн намирах ба Ананд дээш харан сэрүүн хэвтэж байлаа. Түүнийг тойрон хар сүүдэр мэт дүрс бүдэг үзэгдэн биеийг нь шиншилж байснаа цэх дээр нь гаран хөдөлгөөнгүй болов. Бадрахын амьсгаа давчдан түүнийг сэрээхээр оролдох гэсэн боловч огт дуугарч чадахгүй байлаа. Хүзүү нүд 2оосоо өөр юу ч хөдөлгөж чадахгүй байв. Анандын дээр сүүмэгнэн агаарт тогтох тэр хар зүйл, огцом Бадрахруу харав. Анандын харсан гэж ярьсан шиг цав цагаан зэхэр нүд харагдах бөгөөд тэр нүднээс харгис хэрцгийлэл мэдрэгдэж  Бадрахыг цоо ширтэж байгаа мэт санагдав. Хөдөлгөөнгүй, зөвхөн ажиглах Бадрахын нүднээс нулимс том томоороо дусалж шанааг нь даган урслаа. Зогсолтгүй гөлрөх хар зүйл бага багаар саринан, харанхуйд уусан алга боловч Ананд түүний араас босоод дагаад явчив. Ингээд Бадрахын нүүр халуу шатан сэрлээ. Цонхоор тусах нарны гэрэл нүүрэн дээр нь эгц тусан халаах боловч саяхан л хуйтэн чулуун шалан дээр хэвтэж байсан мэт ар нуруу нь хуйт даан маш их даарсан байлаа. Босоод Анандыг сэрээхээр хартал газар дэлгээтэй даавууг үрчийлгэж дээш нь хумисан байх ч өрөөнийх нь нэг залуугаас өөр хэн ч байсангүй. Бадрах өрөөнийхөө залуугаас Анандын талаар асуутал: “Шөнө унтаж байхад бөөн дуу чимээ болоод ороод ирэхээр чинь хальт сэрсэн. Та хэдийн дууг сонстол хамгийн эхлээд чи: За ингээд унтчих гэж хэлээд орлуугаа өнхөөд орсон. Тэр өндөр найз чинь жаахан дургүй хүргэсэн. Хүмүүс унтаж байхад орж ирчээд нөгөөтөхтэйгөө чалчаад байсан. Нэг унтаад сэрсэн чинь ам цангаад, босож ус уух гэтэл өрөөний голд өндөр найз чинь унтаж байсан. Их өндөр бололтой. Дэвсэж өгсөн даавуунаас чинь хөл нь илүү гараад цагаан пүүз нь харагдсаншүү” гэж инээмсэглэн. “Давж алхаад 00 орох гэтэл нэг намхан хар хувцастай найз чинь зогсож байсан. Бага зэрэг цочсонлдоо би. Гэхдээ газар унтаж чадахгүй байгаа юм байхдаа гэж бодоод, өөрөө мэдэх байлгүй гээд би буцаад орондоо орсон. Орондоо ороод удаагүй байтал тэр зогсож байсан намхан найз чинь гараад явсан. Араас нь танай хэвтэж байсан өндөр найз чинь дагаад явсан. Би тэр найзаас чинь та 2 иргэж орж ирэх үү? Гэж асуухад намайг огт сонсоогүй бололтой явчихсаншүү. Би нэлээн сэрүүн байх гэж хичээсэн ч унтчихсан. Нэг сэрээд хархад намхан найз чинь газар хэвтэж байсан. Би хэрэгт дурлаад царайг нь харах гэж оролдоод орноосоо өндийтөл өөдөөс ширтээд хэвтэж байсан. Их том цагаан нүдтэй юм байналээ. Жаахан эвгүй санагдсаншүү. За за би хичээлээсээ хоцрох нь байна.” Гэж хэлээд гараад явлаа. Бадрахын толгойд юу гээч хараал идсэн новшийн зүйл болоод байна аа гэж бодогдон гөлөрч зогслоо. Шууд л утасаа цэнэглэн Анандруу ярьлаа. Нэлээн удаан дуудсаны эцэст утсаа салгачихлаа. Бадрах “За яадаг ч байсан гэртээ харьсан бололтой. Утсаа цэнэглэчихсэн байна. Хэнийг дагаад явчихсныг нь мэдчих юмсан. Юу болоод байна аа...?” гэж бодож байтал утсанд нь мессеж ирлээ. Shono gerees duudaad hudoo ajil ywdal bolson yaraltai ir geed bi ywchihsanshuu. Sanaa zowoltgui. Geriinhnii hajuud yrij bolohgui baina. Hotoos garaad holdoj baigaa bolohoor suljee unaad baina. Suljee saitai gazar ochood holboo barii гэж бичсэн байлаа. За яадаг ч байсан эсэн мэнд байгаа юм байна гэсэн бодол Бадрахын сэтгэлийг засав. Тэрээр ядранги, нойрмоглон байхдаа караокений эзэнд өнгөрсөн шөнө хэвийн бус зүйл болсон талаар хэлхээр залгалаа. Түүний дуудлага 3-н удаа дуугарснаа чимээгүй болчив. Бадрах утасаа авчихсан бололтой гэж бодон: “Сайн байна уу? Та... Би Бадрах байна аа. Таньтай ярих нэг зүйл байна. Та ярих боломжтой байна уу?” хэмээн асуутал түүнд ямар нэгэн хариу өгөлгүй чимээгүй л байлаа. Бадрах гайхан утас салчихсан юм болов уу гээд дэлгэцээ хартал дуудлага үргэлжлэн секунд гүйсээр байв. Бадрах дахин: “Та байна уу? Би таньтай...” гэж хэлж байтал маш чанга хүржгэнэсэн хоолойгоор МЭДЭЖ БАЙНА!!! Хэмээн утас тасарлаа. Бадрах ч сонсон цочсон боловч “надад өндөр цалин өгсөн шалтгаан нь ажилчид нь уддаггүй. Сонин сонин юм яриад байдаг болохоор цалинг нь нэмдэг. Гэсэн ч ажилаа хаяад явчихдаг юм байна. Иймэрхүү зүйл сонссоор залхсан бололтой хөөрхийдөө чааваас. Азаар тэр зүйлүүдээс чинь би нээх айхгүй байна. Хий үзэгдэл, чөтгөр сүнс л гэж ярьж байдаг. Худлаа айлгаж цочоохоос чаашилдаггүй биздээ. Би лав энэ өндөр цалинг авж л байвал оршуулгын газрын манаач хийсэн ч чадна. Энэ дурактай дахиж энэ талаар ярьж дургүйг нь хүргэхгүй ээ. Юу ч болоогүй юмшиг байгаад байхаар ангайна биз. Амьсгаа чинь” гэж бодон инээд нь хүрэн шуналын сэтгэлээр бялхаж байлаа.

 

 

Ажлын гурав дахь өдөр

Энэ ажилд орсон өдрөөс хойш Бадрах сульдан ядарч, бие нь суларсаар байгаагаа өөрөө анзаарсан ч нэг их тоохгүй явсаар. Амралтын ихэнхи цагаа унтаж, хэвтэж өнгөрөөсөн тэрээр хичээлийн хувиарийн дагуу ажилын гурав дахь өдрийн 14:20-д урлаг судлалын хичээлдээ суув. Анунгоо түүн дээр инээмсэглэн ирснээ: “Хүүе Бадрахаа. Нүд шанаа чинь хонхойгоод нүднээс гарах нь уудаа? Улам л уугаад байгаамаа! Ямар хэрэг байна аа...” гэв. Бадрах: “Уусандаа биш ээ. Ойрдоо хордолого аваад жаахан царай зүс гундаад байгаа. Би арай ч архичин бишшүү. Чиний мэдэх эрчүүд л тийм юм байгаа биз! Бусадтай намайг бүү адилтага!” гэж уурлав. Анунгоо их л гомдсон бололтой дуу нь сулран зөөлхөн иргэж хараад ширээлүүгээ явлаа. Бадрах яагаад огцом уурлаж Анунгоод онцгүй зан гаргасанаа өөрөө ч ойлгохгүй байлаа. Түүний сэтгэлд орой юу болж өнгөрөх бол. Хэнтэй ханьсах вэ? Яадаг ч байсан Анунгоо байж болохгүй. Бусадтай нь олигтой харьцаатай байх минь яавдаа гэсэн шаналал илүү давамгайлан оршино. Цаг урсан өнгөрч сургуулийн завсарлагааны хонхны дуу бодлохширч суугаа Бадрахд ажилдаа явах цаг ойртлоо гэдгийг сануулав. Бадрах өөрийгөө хурцлан: “Заа ямартай ч оршуулагын газрын манаач хийчээгүй байна. Өнөөдөр тэр өндөлзөөд байгаа зүйлтэй нүүр тулж учрыг нь олчоод бодож санах зүйлгүй ажилаа хийгээд цалингаа авч л байвал. Хар ч бай, саарал ч бай, юу ч байсан надруу ойртог хамаа алга” гэж шуналд автагдан сургуулиасаа явлаа. Хичээлээ тараад бага тойргийн замаар явахдаа тамхи асаан намуухан алхсаар... Гудамжинд харагдах хүмүүсийн цуваанд нэгдэн, шаралсан навчсын салхинд хийсэх чимээг сонсон, зөөлхөн тусах нарны гэрэлд элбүүлэн явхад Бадрахын араас нэгэн хүн гүйж ирлээ. Салхины аясаар түүний биеэс сайхан үнэр ханхалж, хүзүүгээ ороосон ороолт нь хийсэхийг хараад л баймаар. Зэвхий татуулсан хүйтэн хацар түүнийг хараад халуу бутрана. Сайхан инээмсэглэл сэтгэлдээ тээсэн үзэсгэлэнт сайхан Анунгоо түүний зүг гүйж ирэн зүүн мөрөн дээр нь даран “Хаашаа явах гэж байгаан. Цаг агаар нэг л сайхан санагдаад алхахаар шийдлээ. Чамтай хамт явж болно биздээ” хэмээн инээмсэглэн зогсов. Бадрахын түгшиж байсан гүн бодлыг түүний хайр татам дүр төрх ховсдох мэт саринуулан, харцнаас нь баярласан байдал илрэн: “Би ажилын цаг эхэлтэл ер нь хийх зүйл байхгүй. Харин би чамд хань болж алхмаар байна. Чи зөвшөөрөнө биздээ” гэж инээмсэглэв. Ингээд тэр хоёр өнгөрсөн баларсан үеийн хөгжилтэй сайхан дурсамжыг ээлжлэн ярьсаар цаг хугацаа харвах мэт өнгөрлөө. Бадрах Анунгоог байрных нь гадна хүргэж өгөн зогсохдоо баяртай гэдэг үг байдаггүй ч болоосой гэж өөртөө шивнэнэ. Анунгоо Бадрахаас “Цаг хэд болж байна?” гэж асуухад 20:25 болж байна гэж хэлэн “За баяртай. Сайхан амраарай. Би явалгүй бол хоцрох нь” гээд байдаг хурдаараа ажилруугаа гүйлээ. Ажилаасаа бараг л хоцрох шахам санд мэнд гүйх Бадрахд цаг хугацааг умартан түүнтэй алхаж явсан нь үнэхээр аз жаргалтай санагдаж байлаа. Амьсгаадан гүйж явсаар ажилынхаа үүдэнд ирэн цагаа хартал 20:50 болж байв. Амжиж ирсэндээ баярлан караокений үүдрүү хартал бас л зэврүүн хүйтэн өнгө аяс, сэтгэл татах юу ч байхгүй үхмэл хаалга, догдолж бүлээцсэн сэтгэлийг унтрааж орхихоор унжуухан гэрэлтэй караоке гэсэн хаяг харагдана. Нэг айхтар санаа алдан доош орох шатны хажуу талын шавар хашлага дээр суун тамхи асаав. Иргэн тойрноо ажтал, чанх урагшаа хогийн бункер, түүний хажууд 3-н тарааншааны нүх, а бас нийтийн орон сууцны хойд нүүр буюу дотроо хүн явах замгүй барилгадаа тулсан хааш яаш хашаа л харагдана. Таарчдээ хэмээн хөх инээд нь хүрэн дахин санаа алдлаа. Караокений хаалгыг таттал онгорхой байв. Гайхан дотогш ортол урьдны адил хав харанхуй байдал түнийг угтлаа. Гэхдээ Бадрах энэ удаа бэлтгэлтээ ирсэн нь тамхины хятад асаагуурын арын гэрэл байлаа. Гэрлээ тусган дотогш орж караокений гэрлийг асаав. Эхний өрөөнөөс бусад өрөөг онгойлгон өөрийн утгаггүй гэж нэрлсэн ажилаа хийн, ташаа өндөртэй хаалганы нүхрүү баруун гараа хийж дотроос нь онгойлгосоор. Бүх өрөөг гаднаас нь түгжин хүлээлгийн ширээтэй хамгийн ойр талдаа байдаг, дотроо ташаа өндөртэй хаалгатай өрөөний гаднаас чих тавин цэвэрлэгээ хийхийг хүлээн чагнаж зогсов. 15-20минут зогслоо. Энд тэнд цэвэрлэгээ хийгдэж байгаа ямар ч чимээ гарсангүй. Бадрах цагаа харчаад хаалганд чихээ наахаар дахин хөдлөхдөө санамсаргүй хаалгыг мөргөн дуу гаргачив. Тэгтэл яаг өөрийнх нь чагнаж байсан хаалганы цаана өөрийг нь чагнаж байсан бололтой гэмээр... Дуу гармагц цаашаа нэг юм түжигнээд алга болчив. Бадрахд үнэхээр эвгүй санагдан “Айвал бүү хий! Хийвэл бүү ай!” гэж өөртөө хэлэн цагиранд өлгөөтэй түлхүүрүүдээсээ өөрийн зогсож буй хаалганы түлхүүрийг эргүүлэн гаргаж ирэхээр зогсож байтал гадаах хаалга нь гяхтнан онгойлоо.

 

Бадрахын дотор зарас хийн мөрөн дээгүүрээ толгойгоо удаан эргүүлэн амьсгаагаа түгжин харлаа. Хүн аймар царайтай халтар хүүхэн хаалгаар шагайсан зогсож байв. Бадрах дөнгөж харахдаа пал хийтэл цочсоноо, үнэхээр халтайсан амьтан өөрлүү нь хараад инээж байгааг ойлгон тайвширлаа. Түүнээс: “Юу хэрэгтэйв??? Юугаа шиншилж яваан. Чамд өгөх зүйл байхгүй. Одоохон гарж үз. Эзэн чамайг энд байгааг мэдвэл миний ажилд муугаар нөлөөлнө” гэж өөрийн ажилын байрандаа томортол: “Би ч горьдох хүн нь биш гэдгийг чи удахгүй ойлгоно. Яадаг ч байсан энэ газар буцаад ажилчихжээ” гэж хэлснээ халтар царайгаа үрчлэлдүүлэн, онгорхой амаа онгозуулан чанга чанга тачигнатал инээн хаалгыг хаагаад явав. Бадрах гэнэт нүд нь томрон үүдрүү гүйж түүний араас гарлаа. Эмгэн ч гэмээр хүүхэн ч гэмээр тэр эмэгтэй “За ингээд л араас гараад ирдэг юмдаа. Тэгээд би хэрэгтэй болж л таараад байдаг юмдаа. Заа за ярих гэхээр өлсөөд, ходоод наалдчих гээд байх юм. Ярьж ходоодныхоо шүүсийг улам хурдтай ажилуулж байхаар явах минь” гэв. Бадрахд азаар нутгаас нь халаасны мөнгө гэж хэдэн төгрөг үлдсэн байсан бөгөөд тэр эмэгтэйг юуг мэдээд байгааг яриулхын тулд ойр байрлах хоолны газарт цадтал нь хооллон ажиглаж суухад өнөөх эмэгтэй дахиж хоол нэмэн захиалж, ирсэн хоолыг гялгар уутандаа хийн гараад явчив. Бадрах тооцоо төлөн түүний араас гартал тэр байсангүй. Өө шал балай юмдаа гэж харц бууруулан ажилруугаа яаран буцлаа. Өнөөх халтайсан хүүхэн үүдэнд сууж байх юм. Бадрах очин: “Та энэ газрын талаар юу мэддэг юм? Би таньд цадтал чинь хоол идүүлсэн болохоор надад мэдэх зүйлээ хуваалцаж өгч тус болооч” гэлээ. Золбин гэмээр хүүхэн: “Би ч энэ хавиар эргэлдээд их удаж байна. Энэ газар ч олон жилийн түүхтэй. Хаагдчихсан гэж бодоод удаж байна. Гэтэл ажиллаж байдаг” тачигнатал инээснээ... “Чи ямар нэгэн айдас хүргэм зүйлтэй учираад амжсан бололтой тийм үү? Чиний өмнө ажиллаж байсан 2хүнийг би сайн мэддэг байсан. Гэхдээ нэгнийх нь ярьсан зүйлийн талаар чамд бага сага санаж байгаагаа хэлье. Энд амьд хүмүүс ирэх нь ховор. Ихэвчлэн хүнгүй байдаг. Гэхдээ хүн ирсэн орой нь заавал суудаг сандал дээрээ алх тавиж байгаарай. Их онцгүй зүйл болдог гэж байсаншүү. Тэр ярьсан хүн олон жил юм үзсэн 40 орчим насны эмэгтэй байсан болохоор ихэнхи зүйлийг аргалсаар, миний мэдэх энд хамгийн удаан ажилсан хүн нь. Гэхдээ удаан ажилвал чи хэн ч биш болно. Ер нь чи яаг одоо ажилаа хаячихвал... Гэхдээ чи бараг л оройтсон байх л даа. Заа за би явлаа” ухасхын хойш эргэн хөдлөв. Бадрах “Юу оройтсон гэж? Энд хүмүүс яагаад удаан ажилдаггүй бэ? Та надаар тоглосон байх тийм үү?” гэж яаравчлан асуусанд. “Чи удахгүй өөрөө ойлгох байх. Хэрэгтэй гэх эхний ганц 2 юмыг чинь хэлж өглөө. Хангалттай” хэмээн цааш алхсаар. Бадрах араас нь даган “Хэрэгтэй гэсэн эхний ганц хоёр юмыг хэлсэн гэдэг чинь... Бас өөр мэдэх ёстой зүйл зөндөө гэсэн үг үү?”. Бадрах түүний араас ийн шалгаан асуутал “За за чаашаа. Хол бай. Алчина шүү!” гээд тачигнатал инээгээд уутаа тэврэн яваад өгөв. Бадрах гэнэт “Энэ муу юугаа мэддэг юм. Хөгийн золбин амьтан чинь. Хүний сэтгэл зүйгээр тоглолт хийн хоололдог муу гамшигийн авгай байнашд” гэж үглэн ажилдаа орлоо. Цаг хугацаа бараг л зогосчихсон юмшиг удаашралтай. Уйтгарлан суусан Бадрахд Анунгооруу мессеж бичиж цагийг өнгөрөөвөл зүгээр санагдан утсаа хартал бас л цэнэггүй болчихсон байв. Өө... Яадаг ямбий вэ гэж үглэн хүлээлгийн ширээн дээр гулсуулан шидтэл савхин бээлийтэй гар утсыг бариад авав.

 

Бадрах гайхан хартал ажил хэрэгч талдаа хувцасласан урт хүрэмтэй бүрх малгайтай залуу зогсож байх бөгөөд ард нь хамаг юм нь харагдчихвий гэж санаа зовмоор хувцастай, цав цагаан арьс, ув улаан ууруулын будагтай, улаан хардуу туяатай хумстай царайлаг хүүхэн нарийхан тамхиныхаа ард талд уртаа гэгчийн шүүлтүүр барин эхэмсэг гэгч нь зогсож байв. Бүрх малгайтай залуу хагас доошоо харж зогсох бөгөөд түүний царайнаас зөвхөн уруул л харагдаж байгаа нь их л донжтой. Аль өрөөнд орох вэ?. Бадрах. “Байлгүй яахав. Байлгүй яахав. Та 2  намайг дагаад яваарай” гээд эхний үйлчлүүлэгчээ харан баярлаж цагираганд хэлхээтэй түлхүүрээ санжигнуулан хамгийн мухрын өрөөг онгойлгон өгч: “Хэдэн цаг хийх вэ? Бас захиалгаа өгөхөөр бол хэлээрэй” гэж асуутал: “Нэг цаг. Нэг хатуу юм. Нэг ундаа” гэж эмх цэгцтэй хариулав. Бадрах хэлсэн ёсоор захиалгыг өгөхөөр буцаж алхан, уртаа гэгч коридорын газар дэвссэн хивсний хээг харан явж байхдаа гудамжны гэмээр хүүхэн яагаад хүн орж ирвэл сандал дээрээ алх тавь гэж хэлсэн юм болдоо гэж бодон хүлээлгийн ширээлүүгээ очив. Ширээний суурь харагдан Бадрах харцаа дээшлүүлсэнд өрөөнд орж суусан бүрх малгайтай залуу түүний ширээний өмнө зогсож байв. Бадрах хажуугаар яаж зөрөөд явчив гэж гайхан: “Таньд өөр захих зүйл байсан юмуу?” гэж инээмсэглэн ширээний ард гартал бүрх малгайтай залуугийн уруул нь жимийсэн хэвээр, бүтэн биеэрээ түүнийг чиглэсэн байдлаар суурин дээрээ зогсоод л байв. /Караокений хүлээлгийн ширээний хэлбэр нь 3метр шахам нилээн уртдуу, нарийхан ба нэг тал нь хананд наалсан бөгөөд нөгөө талд нь хүн орж гарах зайтай зай үлдээн хйисэн ширээ. Харин түүний суудаг сандал нь, ширээний хананд наалдсан хэсгийн буланд байрлана/ Бадрах сандлынхаа хажууханд түүнээс хариу хүлээн зогсоход бүрх малгайтай залуугын чанх харалдаа ширээний хоёр талд зогсож байв. Хэсэг чимээгүй зогссоор. Бадрах дахин: “Таньд нэмж захиалах зүйл хэрэгтэй болоо юу?” гэж асуунгаа ганц хатуу зүйл, ундаа, аягануудыг давцан дээр бэлдэн байршуулж  өргөн ширээний араас гарахаар хөдөлтөл, бүрх малгайтай залуу яаг алхсан алхамтын дагуу хөдлөв. Бадрах гайхан түүний царайлуу хартал бүрх малгайны доор харагдах уруул зэвүүнээр инээмсэглэн зогсоно. Бадрах дахин гарах зүглүү нэг алахлаа. Түүний өөдөөс эгц харан зогсох бүрх малгайтай залуу яаг адилхан дагаж нэг алхлаа. Бадрах үнэхээр гайхан буцаж нэг алхтал бас л адилхан дагаж хөдлөв. Бадрах ширээн дээрээ захиалганд бэлдсэн барьсан зүйлээ тавин бахь шиг хоёр гараараа ширээний эрмэгээс атган, бөгтийн зогсоод: “Хөөе, ямар тоглоомтой амьсгаа вэ чи? Яаг яах гээд байгаа юм? Чамаас юм асуугаад байгаа юм бишүү?” гэж хэлэв. Бадрахыг тэгж хэлтэл бүрх малгайтай залуу хүлээлгийн ширээний ордог зүгрүү огцом алхаж эхэллээ. Түүний толгойн чиглэсэн байдал Бадрахаас огт салахгүй байсан бөгөөд түүний зэвүүн инээмсэглэл нь улам томорч аман дахь шүднүүд нь харагдана. Бадрах гараа зангидан хойш нэг алхтал мухрын өрөөнд орсон эмэгтэй: “Хонгор минь. Чи хааччихваа? Хаана юугаа хийгээд яваад байна аа... Надад энд ганцаараа маш аймшигтай байна? Би ганцаараа суугаад байвал явчинашүү” гэж эрхэлэн хэлсэн нь сонсогдоно. Бүрх малгайтай залуу зэвүүн инээмсэглэлтэй хэвээр ширээний ард хагас бие нь гараад ирчихсэн байдалтай, эмэгтэйн ярихыг сонсоод өрөөлүүгээ буцаад явлаа. Бадрах өмнө нь эрэгтэй хүнээс айж үзээгүй ч энэ удаа их л эвгүй байдалд орон өнгөрөв. Араас нь очиж захиалгыг оруулж өгөх гэж байснаа. Эзнийхээ хэлсэн, гэрээнд заагдсан зүйлийг санаж, давцантай нь цуг хаалганы өмнө тавин, хаалгыг 3 тогшиж буцаад сандал дээрээ ирлээ. Бадрах: “Сандал, сандал, сандал хэмээн толгойгоо урагш хойш нь бага зэрэг дайвагнуулан зогсолтгүй хөдөлж, баруун гарынхаа долоовор хурууг нугалан үүдэн шүдэндээ наан байснаа юмыг яаж мэдхэв, хэрэг болж магад гээд гарч томоо гэгч нь чулуу олж авлаа. Энэ удаад алх байхгүй. Гэхдээ энэ чулуу цаг нь тулвал алхнаас ч жинтэй гэж бодон аваад иргээд караокелуу оронгоо цагаа хартал 01:50 болж байв. Ортол тас харанхуй түүнийг угтлаа. Түрүүний орсон хоёрын өрөөний хаалганы завсраар гэрэлтэй бас ямар нэгэн дуу дуулаад байгаа бололтой. Тэр 2 лав гомдол шүүмжлэл ирүүлэхгүй нь . Харин яагаад энэ коридорын гэрэл унтарчихсан юм болдоо гэж бодон тамхины асаагуурын гэрэлээ асаатал түүний суудал дээр бүрх малгайтай залуу сууж байна. Залуу яах гээд байгааг үл ойлгон хэсэг зогь тусан зогссоноо юутай ч коридорын гэрлийг асаая хэмээн хүлээлгийн ширээний хүн орж гардаг талын гуянд байрлах гэрлийн асаагуурыг дарлаа. Гэрлийн асаагуур дарахаар хөдлөхдөө бүрх малгайтай хүнрүү тусгасан гэрлээ чиглүүлэн тусгаж нэгч хараа салгасангүй. Гэрлийн асаагуурыг 4, 5ч дарлаа. Огт асдаггүй. Бадрах өндийн ухарч түүнрүү тусгасан гэрлээ барисаар. Бас гарт атгасан том чулуугаа улам л тас атгана. Бүрх малгайтай залуугийн уруул дахин зэвүүнээр инээмсэглэлээ. “Чи наанаасаа холддоо. Чи ямар тоглоомтой юм бэ тэ... Чи намайг өдөөд байна уу? Та 2 одоо гар. Би та нарт үйлчлэхгүй” гэж Бадрах хэллээ. Бүрх малгайтай залуу огцом өндийн Бадрахлуу толгойныхоо чиглэлийг алдалгүй дагуулан, ширээг тойрон алхлаа. Бадрах ч хойш ухран “Чи яах гээд байна аа...” гэж бүдүүн дуугаар чанга хэлэв. Бүрх малгайтай залуу ширээ тойрон гарч ирэн Бадрахруу том том алхан ойртож савихан бээлийтэй гар нь хааш яаш хаялагдаж байлаа. Бадрах ухарсаар арын ханандаа тулан, яалтачгүй гарт барьсан чулуугаа далайв. Яаг энэ үеэр караокений үүдийг түжигнэтэл нүдлээ. Гэрэл ч асав. Бадрахлуу том том алхаж байсан бүрх малгайтай залуу алга болчив. Хэсэг алмайран шоконд орсноо түжигнэтэл нүдэж байгаа хаалгыг тайлтал өнөөх хүн аймар гуйлгачин эмэгтэй зогсож байв. Бадрах түүнийг харан баярлаж дотогш орохыг хүссэнд. “Би чамд хэрэг болж магадгүй гэж бодоод алх олоод ирлээ. Гэхдээ чи надаас 40.000₮-р худалдаж ав. Цаг их орой болсон болохоор нэг бол чи ав. Үгүй гэвэл би явлаа.” Гээд дотогш нэг ч алхсангүй. Бадрах ч шууд халаасаа ухан бутархай бүхэлт нийлсэн бүх мөнгөө нийлүүлэн тоолтол 23.550₮ байсан ч золбин эмэгтэй ум хумгүй аваад алхаа доош шидчээд гүйгээд явчив. Түүний авчирсан алх нь уран сийлбэрчний гэмээр жижигхээн зүйл байх бөгөөд бадрахын гартаа атгасан чулууны дэргэд шүдний чигчлүүр шиг л байлаа. Гэхдээ Бадрах тэр жижигхэн алхыг сандал дээрээ тавилаа. Ингээд анхны үүлчлүүлэгчид идэвхижүүлж өгсөн цаг хэтрээд 30минут өнгөрсөн байв. Цаг 03:20 болсон байлаа. Бадрахын ажилын гэрээнд ямарч үед 02:50 гэхэд ажилаас буусан байх шаардлагатай гэж байсныг санав. Бадрах сандран сандалын нуруунд өлгөөтэй байсан цүнхээ үүрэн шууд явах гэснээ хүнтэй үлдээчиж болдог юм байхдаа. Миний ээлжийн хүн ирэх цаг нь аль хэдийн өнгөрсөн ч яагаад ирдэггүй билээ гэж зогсов. Юу ч гэсэн саяны эвгүй нөхөртэй орсон царайлаг хүүхэн зүгээр байгаа болов уу... Явлаа гэдгээ хэлье гэж шийдэн хамгийн мухрын өрөөлүү очлоо. Хаалгыг онгойлгоод хартал дотор хэн ч байсангүй. Гэхдээ хундаганы амсар уруулын будагтай, хатуу зүйлийн ёроол нь шавхагдсан, ундаа нь бага зэрэг ширээн дээр нь асгарсан бололтой байв. Бадрах ташаа өндөртэй хаалгаруу харцаа чиглүүлэв.

 

 

Шинэ танил, сонсохыг хүсэхгүй түүх

“Тэр эмэгтэйг өнөөх бүрх малгайтай залуу ийш нь чирж орсноос гарцаагүй. Залуу ч гэждээ... Одоохондоо миний ойлгосоноор ямар нэгэн даажигнасан төлөвтэй энд тэнд үсчиж гарч ирдэг зүйл. Яаг юуг нь, бас хэр хүчтэй эсхийг нь огт мэдэхгүй юм. Гэхдээ би эмэгтэйд туслах ёстой” гэж бодон “Эмэгтэй, та намайг сонсож байна уу? Хэрэв сонсож байвал ямар нэгэн хариу өгөөч. Би таньд туслахыг хичээж байна” Ямар ч дуу чимээ гарсангүй. Шагайсан байрлалаасаа огт хөдлөөгүй Бадрах зүүн хөлөө урагш алгуурхан тавьж хөдөллөө. Том чулуу атгасан, баруун гараа дээш далайн дахиж урагш алхлаа. Бадрахыг ташаа өндөртэй хаалгаруу ганц хоёрхон алхамаар дөххөд тэр зүгээс ямар нэгэн зүйлд даруулж буй мэт алхаа нь хүндрэн, хүйт сийгэж, хөгц үнэртэх шиг болж байлаа. Мөн түүнд тамир тэнхээ огт мэдрэгдэхгүй, улам л сульдаж байгаагаа анзаарлаа. Духны хөлс шанаа даган урсхад хүйтнээр сийгэх агаар дуслах хөлсийг хөргөн хайрч байв. Харанхуй туяа татуулсан намхан тэр хаалга хуруу хэрээтэй онгорхой байх бөгөөд Бадрах алгуурхан алхсаар хоёрхон алхам дутуу үлдэв. Түүний бие бүр л сульдсаар. Явж буй газраа шууд сууж амармаар санагдаж, нүдний зовьх нь унжин харах тусгалууд сүүмэлзэж эхлэв. Бадрах “Энэ хаалгаруу дахиад ганц алхам ойртвол шууд унах юм байна. Яах вэ?” гэж эргэлзэн хөдөлгөөнгүй болход түүний нүд урьд болж байсаншигээ  улам сүүмэлзэж эхлэх үед ташаа өндөртэй хаалгны гар оруулдаг нүхэн дотроос хэн нэгний нүд бага зэрэг тодрон харагдах бөгөөд Бадрахыг цоо ширтэж байлаа. Хүчлэн байж анзаартал ямар ч хүүхэн хараагүй цагаан нүд байв. Бадрахын айдас улам дэвэрсээр... Гэхдээ тэр хойшоо нэг ч алхсангүй. Гарт барисан чулуугаа болохгүй бол шиднэдээ гэж гараа анзаартал ядарсандаа аль хэдийн доош буулгасанаа мэдээгүй байв. Сүүмэлзэж харж ядах нүдээрээ гараа анзааран харж тонгойчоод, эргэн хаалгаруу толгойгоо өргөж ядан хархад бага зэрэг завсартай ташаа өндөртэй хааганы онгорхой талаас нарийхан хар хуруунууд барин, хаалгыг удаанаар түлхэн, дэлгэж эхэллээ. Бадрах энэ үед сэргэг байхгүй бол болохгүй. Би ямар нэгэн үйлдэл хийх ёстой гэж дотроо бодох болов ч гарт барьж буй чулуугаа атгаж дийлэхгүй унагаалаа. Хаалга тохой хэрээтэй онгойх болов ч түнэр харанхуйгаас хаалгыг түлхэх хав хар гар л харагдана. Энэ үед караокений хаалга гяхтнан дуугарч хүн ирж байгаа бололтой ханиах дуу сонсдов. Энэ найталгах дуунаар ташаа өндөртэй хаалга буцаж алгуурханаар хаагдаж, гар орох нүхээр харж байсан зэхэр цагаан нүд түнэр харанхуйд цаашлан харагдахаа больлоо. Бадрах хамаг хүчээ шавхан зогсож байсан бөгөөд зэхэр цагаан нүд харагдахаа больмогц газар дээрээ пад хийтэл суулаа. Бадрахын гаргасан дуу үүдэнд орж ирсэн хүний анхаарлыг татсан бололтой... Корьдоороор хүний гүйх чимээ ойртож байгаа сонсогдсоор... Бадрах хойш тэрийн хэвтэхээр налж ойчтол өрөөний хаалгаар хэн нэгэн орж ирэн түүнийг түшиж, хурдхан гэгч нь чирэн гадаа гаргаж агаар амьсгалууллаа. Хэсэг хугацааны дараа Бадрах сэргэн өндийсөнд “Чи чинь үхлээ ирээ юу...? Алив жаахан сэргээд аль. Ус уу! Бүрэн сэргэмэгцээ араас орж ирээд хүлээлгийн ширээний хажууд байж бай! Өөр тийш явж болохгүйшүү” гэх нэгэн хорчгор залуу караокелуу эргэн орлоо. Бадрах ч сэргэж түүний хэлсэн ёсоор араас нь орлоо. Дотор хүн харагдахгүй байлаа. Бадрах ширээний ард суусаар. Хэсэг удсаны дараа өнөөх өөртэй нь харилцаад чирч гулдчаад байсан хижээл насны хүн ирлээ. Түүнийг Ням-Эрдэнэ гэдэг бөгөөд Ээгий гэж дуудаж болно гэлээ. Бадрах Ээгийгээс юу хийж энд яваа болохыг асуухад Өмнө нь харагдаж байгаагүй ээлжийн хүн нь болж таарлаа. Бадрахын сандал дээр жижигхэн ч гэлээ нэгэн алх байгааг харсан Ээгий: “Чи их зөв зүйл хийсэн байна. Тэр эмэгтэйтэй уулзаад амьжиж ээ” гэв. Үүнийг сонсон Бадрах, Ээгийг энэ газрын талаар надаас илүү мэддэг бололтой гэж ойлгон өөрт болсон бүх зүйлээ нэг нэггүй түүнд ярив. Тэгээд яагаад ийм зүйл тохиолддог болон өөрийнх нь оюутны байранд нэг жижигхэн хүн дагаж ирсэнийг өөрөө мэдээгүй зэрэг Ээгийг асуултуудаар буллаа. Ээгий эхэд санаа алдан: “Энэ газарыг миний хайртай эмэгтэй 16 жилийн өмнө нээсэн юм. Гадаадад олон жил хөдөлмөрлөж, зовж олсон хуримтлуулсан хэдэн юмаараа энэ газрыг ажилуулсан болохоор түүний амьдралын гол итгэл найдвар нь энэ газар л байлаа. Шуналтай, юм цуглуулах донтой занг нь эс тооцвол тэр их үзэсгэлэнтэй, ухаалаг, сайхан ааштай хүн байсан болохоор ийш ирж үйлчлүүлэх эрчүүдийн тоо өдрөөс өдөрт олширсоор байсан. Би тэр үед түүний доор ажилдаг байсан бөгөөд түүнд маш их хайртай, үргэлж түүнд анхаарал халамжаа зарцуулдаг байсан юм. Гэхдээ бид хоёрын харилцааг тэр маань найз нөхдийн харилцаа гэж хүлээж авдаг болохоор надад үнэхээр хэцүү байдаг байсан. Би өөрийгөө элчилчихвэл бид хоёрын харилцаа цэгэлчихвий гэж айсаар би түүнд хайртай гэж хэлж амжаагүй. Нэгэн өдөр айрмийн, дээгүүр цолтой, өндөр цэх нуруутай, цэвэрхэн царайтай хаанаас нь хэн ч харсан өөрт нь зориулагдаж цэргийн хувцас бүтээгдсэн мэт сайхан залуу орж ирсэн юм. Түүнийг орж ирсэн цагаас л энэ бүх зүйл эхэлсэн. Учир нь тэр залууд миний хайртай эмэгтэй ухаангүй дурлсан. Түүнийг ирхийг хүлээж хаалгаруугаа харж санаа алдах нь элбэгшсэн. Гэвч тэр залуу гаднаасаа хархад сайхан хүн боловч, түүний дотор чөтгөр мэт. Харгислал, хардалтаар дүүрэн новш байсан юм. Цаг хугацаа өнгөрөх тусам түүний дотоод мөн чанар ил гарсаар байсан. Надтай хардан, намайг ажилаас халж тэр хоёр хамт ажиллаж эхэлсэн. Энд орж дуулах хүмүүс багассан. Учир нь үйлчлүүлэгчтэйгээ сээтгэнэлээ гээд өөрт нь ухаангүй дурлсан бүсгүйг байнга зодно. Бүр сүүлдээ юм агуулах зориулалттай жижигхэн хаалгатай өрөөнд хорьдог болсон. Уул нь агуулах нь гадна дотроо 2 түгжээтэй ч харгис дарангуйлагч залуу гаднах түгжээг аван дотроосоо онгойлгож болохоор үлдээн, гарвал ална гэж сүрдүүлэн гадуур хүүхэн эргүүлээд явчихдаг байсан. Энэ үеэр би түүн дээрээ очиж ойр зуурын идэх юм барьж зовлонг нь сонсож хань болдог байлаа. Мөн энэ байдлыг дуусгаж цагдаад хэлье. Хоёулаа хамт амьдаръя. Би өөрт нь хайртай гэдгээ хэлхэд, алийг нь ч хүсэхгүй байлаа. Үүнийг сонссон өдрөөс хойш би сар шахам түүн дээрээ очоогүй. Учир нь өнөөх адсага мэт харгис залуу өдөр болгон энд тэндээс хүүхэн дагуулж  архидан огт холдож өгөхгүй байсан юм. Би санаа их зовон өлсөж байгаа гэж ойлгон хоол барин өгхөөр очтол тэр залууд үхтэлээ зодуулж яаж ч чадаагүй. Нэгэн орой тэр залууг явсныг нь мэдээд өөрт илүү олшруулсан түлхүүрээрээ нээн дотогш ортол дотор хав харанхуй байх бөгөөд гэрэл асаахад би түүнийг хараад айж цочсон. Гэхдээ би гаднаа айж балмагдсан байдлаа илэрхийлээгүй. Учир нь нуруу тэнийх боломжгүй харанхуй жижигхэн өрөөнд өдөр болгон зодуулсаар байгаад өндийж чадахгүй явган явж,

 

өвдөгөө тэврэн надруу харах, үзэн ядалт, өш хонзонгоор дүүрэн үхээрийн аймшигтай төрхтэй болчихсон байлаа. Би уур савссан халуун хоол түүний өмнө тавиад үзэсгэлэнт хайрт эмэгтэйд минь юу тохиолдох нь энэ вэ гэж өөрийнхөө толгойг шаан барьхиртлаа уйлж эхэлхэд харанхуй чийгтэй өрөөнд байсаар байгаад хоолой нь таг болчихсон хэрнээ, хайрч хүйт даалгах гараараа миний толгойг илэн надад ганцхан зүйл хэлсэн юм. Намайг март. Би өөдөөс нь уйлаад би чамайг яаж мартаж чадах юм. Би энэ залууд шангийг нь хүртээнэ. Цагдаад хэлнэ. Би чиний зовлонг гэрчилнэ гэтэл. Намайг март. Энэ газрыг март. Иргэж битгий ирээрэй гээд өвдөглөж суусан миний цээжрүү түлхэхэд ер бусын хүч гэмээр газар гулстал түлхсэн юм. Би түүний нүдрүү эгцлэн хархад түүний зорьж босгосон хүч хөдөлмөр, хайрлаж дурлсан сэтгэлийг нь биеэ үнэлэгчдийн хөндий болгож, өөрийг нь эрэмдэглэж, харгислаж орхисонд үзэн ядалт, уур хилэнд автаж амьдаараа албин болсон мэт аймшиг илэрхийлсэн харцаар надруу ширтэж байлаа. Би түүний өөдөөс ширтэн хана налан хэвтсээр байв. Надруу нуруугаа харуулан явган сууж алхах хэрнээ маш хурдан цааш гүйн өөрийг нь хорьдог өрөөний хаалгаа саван бүдүүн хоолойгоор барьхиран намайг Яв! Яваач! Гэж ориллоо. Тэр цагаас хойш түүнийг нэгхэн удаа харсан. Санаа минь зовж сэтгэл минь түгшин 2 цагдаа дагуулан сарын дараа очтол оройтсон байлаа. Үүдний хаалга онгойлгоход түүнийг байнга зоддог байсан залуугын тархийг хананд савж бяцлан уруулнаас дээш хэсэг нь хүнд танигдахын аргагүй болсон байх бөгөөд өөрийгөө дүүжлэн хороосон байлаа. Дүүжлүүрт дүүжигнэх түүний нүд нь яаг үүдний хаалгаруу нээлттэй, бас цав цагаан. Мөн нуруу нь огт тэнийгээгүй бололтой. Шилбээ цоо хумслан өвдөгөө тэврэн гараараа тогтоосон байсан бөгөөд өдөр болгон зодуулсан түүний эрэмдэг царай, хаалга онгойход салхинд намирах түүний халтар хар хувцас, урт ургасан үс нь надтай ирсэн цагдаа нарын шээсийг золтой л алдуулчаагүй. Энэ явдлаас хойш улсын мэдэлд орсон ч удалгүй хувьчлагдсан. Түүнийг чамтай уулзсан байж таарах тэр хүн авсан. Ер нь сэтгэлээр унаад би энэ газарлуу ирж байнга гаднаас нь ажидаг болсон. Тэр хувьчилж авсан хүн энэ газрыг орчин үеийн хэв загвартай болгохоор барилгын бригад ажилуулан засвар хийх болов ч, харьж амраад иргэж ирэн ажилаа үргэлжлүүлэх гэхээр гол хэрэгтэй багаж нь алга болчихдог. Эсвэл ганц нэг ажилчин нь хий зүйл харсан. Энд байж чадахгүй гээд явчихдаг. Мөн гаднаас байгалийн гэрэлтүүлэг огт ордоггүй болохоор, цэлгэр саруулхан харагдуулхын тулд цайвар өнгөөр өрөөнүүдийг тохижуулан будах болов ч, будаг нь хатхаараа улаан хүрэнтээд эхэлдэг. Бас ажилчид өдрөөс өдөрт улам бие нь муудаж, ядарч туйлдаж байна гэх мэт шалтгаанууд олширсоор өөрт байгаа хөрөнгөө шавхан хувьчилж авсан тэр хүний мөнгө ч дуусаж туйлдаа хүрэн ажилаа зогсоосон юм. Би ч сэтгэл санаагаа сайжруулхаар Солонгосд 3 жил амьдарч байгаад ирээд энэ хавиар явж байтал гэрэл нь асаалттай байгааг харан сонирхож орж ирсэн юм. Нэгэн хүүхэн ширээний ард суучихсан ажилуулж байлаа. Түүнийг Оюун гэдэг бөгөөд хэн энэ газрыг эзэмшиж, ажилуулж байгааг асуухад анх хувьчлагдахад эзэмшиж эхэлсэн хүн байж таарлаа. Оюун түүний холын хамаатан. Бас их цайлган сэтгэлтэй хүн санагдсан. Олон лам хуврага, бөө, пасторууд авчиран шившлэг хийлгэж ном уншиж байж энэ газрыг ажилуулсан гэж хэлсэн. Үүнийг сонсоод одоо зүгээр болчиждээ гэж санаа амарсан ч яагаад ч юм, өнөөх жижигхэн хаалгатай өрөөрүү шагайчихмаар санагдаад болддоггүй. Бодол дотор минь гуниглал сэргэн өнөөх мухрын өрөөрүү очин хаалгыг онгойлгож хартал өрөө нь цусан хүрэн болчихсон, өнөөх жижигхэн хаалга яаг хэвээрэй байх ба үзэн ядалт, харгислал мэдрэгдэж би учирыг олохоор шууд гараад явсан. Явахдаа Оюунд утасныхаа дугаарыг үлдээн эзэндээ ярь гэж хэлээрэй гээд явсан. Ямар учир вэ гэвэл... Миний Солонгос явахаас өмнө харж, сонсож байсан барилгын бригадынхны чөтгөр сүнстэй гэх энэ газар өөрөө дүр төрхөө өөрчлөөд байна гэсэн яриа биелэлээ олсон мэт санагдсан. Тэгэхлээр энд ажиллаж байгаа хүн, бас үйлчлүүлж байгаа хүн, мөн энэ эзэнд нь аюул тулгарсан мэт санагдаж байтал. Энэ газрыг хувьчилж авсан хүний түүхийг сөхөөд ард урдуур нь гүйгээд байгаад уур нь хүрсэн бололтой надтай утсаар ярьсан. Огт санаа зовсон шинжгүй ярьж байхаар нь та удахгүй үхнэ гээд хэлчихсэн чинь. Би хэзээ ч үхэхгүй. Би чөтгөртэй гэрээ хийсэн. Би хаанаасаа ч юм үл ойлгохдохоор баяждаг. Яаж ч гэмтэж бэртсэн хурдан идгэдэг. Чам мэтийн жижигхэн амьтад надад санаа зовж байгаа нь инээдтэй байна. Чи миний ярьсныг хүмүүсд яриад яваад үз. Тэгээд галзуугын эмнэлэгийн цонхны цаанаас насаараа тэнгэр ширтэж амьдарч болно. Гэж хэлээд утсаа тасалсан. Энэ явдлаас хойш тэр караокед ажиллах хүмүүсд ямар нэгэн сэтгэл түгшээм айдаст явдалууд ар араасаа тохиож мөн ойр тойрмынх нь хүмүүс нь ямар нэгэн байдлаар амь эндэж эхэлсэн. Тэдний нэг нь Оюун болж төрсөн үрээ ямарч шинжлэх ухаанаар оншилж боломгүй байдлаар амийг нь алдсан. Тэр явдлаас хойш галзуурсан гэгдэх бөгөөд энд хамгийн удаан ажилсан хүн нь тэр. Бас ямар нэгэн эвгүй байдалд учирвал аргалаад сурчихсан бололтой санагдсан. Гол нь 2-р ээлжийн ажилчин буюу 03:00-с хойш ажилахаар орсон хүмүүс орсон өдрөө алга болдог. Тэднийг араас нь эрэл сураг хийх хэн ч байдаггүй тийм хүмүүсийг сонгож ажилуулдаг. Мөн чиний хэлсэн хаашаа ч юм алга болсон тэр эмэгтэй чинь ч бас ардаа татлаа түтлээгүй хүн л болж таарна. Чи цагдаад очоод мэдүүлэг өгвөл, төрийн ажил цалгардуулсан хэргээр шийтгэл амсахаас цаашлахгүй. Миний зүсийг хараагүй тэр эзэнтэй уулзаж би шөнийн ээлжинд ажилаад өдийг хүрлээ. Гэхдээ надад аймшигт зүйлүүд мэдрэгдэж, халширч зугтаамаар үе олон тулгардаг ч би одоо хүртэл байгаад байгаа нь их сонин. Харин би байгаагүй бол хичнээн хүн шөнийн ээлжинд ажиллаж алга болох байсныг хэн ч таашгүй. Харин эхний ээлжинд ажилдаг хүмүүс үргэлж ядарж туйлдаад амьтай голтойгоос цаашлахгүй сүг болж хувирдаг. Уул нь дандаа хүч чадал ихтэй, авхаалж самбаатай, эсвэл сэтгэлийн өндөр тэнхээтэй хүмүүс ордогч яагаад тэгж доройтдог вэ гэвэл орой болгон ирээд, өрөө болгонд байрлах, жижигхэн жижигхэн хаалгануудыг, гараа оруулан онгойлгохдоо... Ямар нэгэн албинд хүчээ соруулж, шөнөөр ирсэн биеэ үнэлэгчдийг тарчлаан үгүй хийх хүч өгдөг гэж би таамаглаад байгаа. Бас чиний айдас түүний хооллох дуртай хамгийн сайхан мэдрэж гэж ойлгоход буруудахгүй. Бас түүгээр чинь хоололдог байх. Гэхдээ энэ талаар сонссон хүн маргаашнаас нь ажилдаа ирдэггүй. Ажилаа хаяж явахдаа ямар гэрээн дээр гарын үсэг зурснаа мартчихдаг. Чиний байранд чамд мэдэгдэлгүй дагаж орсон тэр намхан хүн чинь чиний иргэн тойрны чамд хамгийн их зүрх сэтгэлээ зарцуулж чадах хүмүүсийг авч одхоор хайж явсан гэдгийг. Энд ажиллах эхний ээлжийн хүнгүй болчихвол хэсэгтэй хаалгаа барьдаг. Буцаад л ажилдаг. Хүмүүсийн шуналыг хөдөлгөсөн цалингаар урхидан өгөөшилж чөтгөрийн гэмээр гэрээн дээр гарын үсэг зуруулаад л болоо. Энэ ад тийрэнг хөөж олон охид залуусын эрүүл мэнд, амь нас, ойр дотных нь хүмүүсийг хамгаалахаар ямар ч эрдэмтэй чадалтай хүн дуудаад дийлэхгүй өдийг хүрлээ. Ямартай ч чамд энэ бүхнийг ойлгох ухаан байгаа байх.” Гэж шивнэн ярих Ээгийгийн яриаг анхааралтай сонссон Бадрах ямар гээч хараал идсэн юманд хутгалдсанаа ойлгож ядан байлаа. Бадрах Ээгийгээс тэгвэл тэр бүр малгайтай, урд хойно үсчиж гарж ирээд байдаг. Дуу цөөтэй, зэвүүн этгээд юу болж таарч байна? гэж асуухад. “Тэр бол надад хохирол үзүүлж чадах хамгийн аймшигт хүч. Цэргийн хувцастай яргачингийн биелэлээ олсон сүнс. Очих ёстой хаалгаа онгойлгож чадахгүй, бодит ертөнцөд гацаж, ад зэтгэрийн боол нь болж хувирсан царайгүй нэгэн. Чамд энэ жижигхэн алх байгаагүй бол чи тэрний наадгай болж галзуурах байсан биз. Одоо 04:25 болж байна. Удахгүй эзэн ирнэ! Чи нүдэнд нь харагдаж болохгүй. Эртхэн яв” гэлээ. Бадрах ч санд мэнд цүнхээ үүрэн ядранги хэрнээ байдаг хурдаараа оюутныхаа байрлуу алхлаа. Байрныхаа өмнө дөхөж ирээд иргэж харлаа. Хэн ч байсангүй. Тагтаар дамжин өөрийн тагтан дээр гарлаа. Иргэж доошоо харав. Гудамж анир чимээгүй. Сагсан бөмбөгийн талбай. Хажууханд нь өндөр нам хоёр турнек. Үе үехэн явах машинууд. Бадрах “За манай хэд тагтныхаа хаалгыг захисан ёсоор онгорхой орхисон биз. Ганц сайхан тамхилая. Цонхруугаа харан тагтны хашлагаа налан зогсоход дотор харанхуй. Поорчикоор ганц нэг нь унгаж алдарт хурхирагч нь хурхирах дуу бага сага сонсдоно. Цонхон дээр өөрийн тусгал нь байх бөгөөд тамхиа асаахаар шүдэнз зурхад гэрэл гарч өөрийгөө толинд харж буй мэт тод харагдана. Түүний хар дүрсний голд тамхины улаан цог тодорч бүдэгрэн цонхонд харагдах бөгөөд Бадрах тайвширтлаа сайхан уушиглан сэтгэлээ тэнийлгэв. Тагтан дээрээ тамхиныхаа ишийг хаян дээрээс нь гишгэлж унтраагаад зогссон газраасаа хөдлөн тагтны хаалгаруу алхаж онгойлгох зуураа  харж байсан цонхны тусгалруугаа хартал яаг өөрийнх нь зогсож байсан газар ард нь нэг хар эвгүй дүрстэй юм зогсож байлаа. Бадрах цочин хаалгаа налж унан бөөн чимээ гарган иргэж хартал юу ч байсангүй. Өрөөнийх нь оюутнууд бүгд л сэрлээ. Гэхдээ Бадрах үргэлж дээрлэхдэг болохоор хэн нь ч юу ч гэж хэлсэнгүй.

 

 

Оюун

Бадрахын бие халуу шатан хөнжил дотроо бүрэн хөлөрсөн сэрэв. Цагаа хартал 15:40 болж байлаа. Хичээлийн хувиараа шалгавал сүүлийн 2 цаг дутуу байх бөгөөд гялс хувцаслан сургуульруугаа очлоо. Хичээл орж буй ангид бага зэрэг хоцрон орж, хамгийн арын эгнээний хүнгүй ширээн дээр суув. Дэвтэр ном гаргамар аядаад ширээ ширтэн бодлохширлоо. Гарын үсэг зурдаг зүйл  л байвал... Ойлгомжтой ч байсан нэг нэггүй уншиж байх хэрэгтэй юм байна. Ядаж байхад ийм үе тохиолдчоод байхад зальжин банди хааччихваа. Маргааш яах вэ?... Үнэхээр айж байнашүү. Яавал энэ хараал идсэн газраас ангижрах бол. Ойр дотны хүнд минь гай битгий учраасай. Сульдаж унаталаа тэнд ажилсаар байх уу?... Хоёр дугаар ээлжийн ахтай яаж холбоо барих вэ? гэсэн ёсөн шидийн асуултууд толгойд нь иргэлдэн суулаа. Түүний урдаа салаавчлан зөрүүлсэн хоёр гаран дээр булбрайхан дулаан гар хүрч, хүрсэн гарыг дагуулан хартал зүрх сэтгэлийг нь булиглуулсан Анунгоо нь инээмсэглэн байлаа. “Чи яагаад дээр чухамтаад яараад явчихваа... Тэгээд залгаж мессеж бичхээр холбогдож өгөхгүй юм. Ангид орж ирчээд иргэн тойрноо анзаараад харчиж байгаа ч. Би өнөөдөр байдгаараа гоё болчихсон байгаа юмшиг санагдахгүй байна уу?” хэмээн инээмсэглэн шивнэн хэллээ. Бадрахын хацарт инээмсэглэл тодрон, толгой дотрох дарамтаасаа саринан түүний булбрайхан гарыг атгав. Үнэхээр үзэсгэлэнтэй харагдаж байв. Ширтээд л баймаар. Бадрах: “Өнөөдөр ямар нэгэн чухал өдөр биш биз? Чиний төрсөн өдөр юм уу? Чи үнэхээр сайхан харагдаж байна. Гэтэл миний байгааг хардаа” гэж чанга инээсэнд хичээл орж буй багш: “За жаргалтай хосуудын цаг удахгүй эхлэнэ. Тэр болтол сэтгэл хөдлөлөө дараад нэгнээ тэмүүлсэн сэтгэлээ зогсоогоодох” гэж ёжлов. Анги тэр аяараа инээлдэн “Аая Бадрах... Аая Анунгоо” гэж маазарцгаана. Бадрах ч бүрхэг тэнгэр, жажилсан бохь шиг л үрчийж бодлохширч орж ирснийг бодвол, малийтлаа инээчихсэн дагзаа илэн суув. Ийнхүү сургуулийн хичээлийн цагийн сүүлийн завсарлагааны хонхны дуу дуугарч багш ангиас гараад явав. Бадрах ч өөртөө хань ирэн, тарахаар бэлдэж буй ангийнхандаа: “За ангийнхаан. Ер нь анх орж ирчээд л хэн хэнгүй хэг ёг хийж, сонин зан гаргаж байсанд минь уучлаарай. Ирэх 4 жил нэг анги гэсэн нэрэн доор суралцаж, нөхөрлөж, магадгүй цаашдаа хичнээн ч жил найзалж нөхөрлөх билээ. Анх төрүүлсэн сэтгэгдлээсээ уучлалт гуйж байна. Хүлээж авна гэж найдаж байна” гэж дахин дагзаа майжлаа. Ангийн зарим нэг хэл ам нь билүүдэгдчихсэн гэмээр нөхдүүд л шууд эхэлж байна гэнэ. “Чи ёстой хогийн. Намайг олон хүмүүсийн өмнө амбаардаад тамхинд явуулсан. Өө чи бол хувиа хичээгч шиг байсан. Гэхдээ үгүй юмшиг байна гээд л. Янз янзын л юм ярих ангийнхан нь өглөөний болжморшиг эгдүүтэй санагдав. Гэтэл нэг марзан нөхөр гэгдэх Цогтоо: “Вуааа хайр дурлалдаа шатсан хүн романтик болдог юм гэнэлээ... Тэгээд ойр хүрээлэн байгаа мань мэтдээ хүртэл руамоонтик хандаж байнашд. Анунгоо ч тархыг нь угаачихжээ” гээд л ангиараа хөхөрцгөөв. Бадрах Анунгоог хүлээж, бэлэн болмогц нь хамт гараад явсанд анги дотор. Шинэ хос, Шинэ хос, Шинэ хос гэж инээлдэх дуу бүдэгрэн үлдэв. Марзан нөхөр Цогтоо: “Шинэ хосын шивэр үнэртлээ” гээд л тачгинатал инээх нь сургуулиар нэг цуурайтах шахам. Бадрах Анунгоо 2 бараг юм ярихгүй хэрнээ инээмсэглэж малийсан хүмүүс л гудамжаар алхсаар. Яаг энэ өдөр ажилгүй байгаадаа Бадрах их баярлан нүдний булангаараа Анунгоогийн гарлуу харсан чинь. Намайг хөтлөөч. Намайг хөтөлчих л дөө. Гэж байгаа шиг урагш хойш бугалагаараа уян налахрай хөдлөөд, айлгуутаад байгаа ч юмшиг санагдаад зориг гаргаад гарийг нь бариад авлаа. Анунгоо ч өөдөөс нь чанга атгалаа. Тэр хоёрын яриа их л сайхан нийлж зогсоо зайгүй инээлдэн ярилцан явж байв. Бадрах зүгээр л, чи өмнө нь хэдэн хүнтэй үерхэж байсан бэ? гэж асуутал. Гурав. Гэхдээ нэгэнтэй нь бараг үерхсэн гэхэд хаашаа ч юмдээ. Жаахан мессежилж байгаад л больчихсон гэж хариулах зуур Бадрахын нүдэнд 2-р ээлжийн ажилчин, хижээл насны ах Ээгий булангаас  өөрлүү нь хараад даллаж байгааг олж харлаа. Бадрах Анунгоод: “Би явах ажилтай болчихлоо. Үнэхээр чухал. Хоёулаа орой мессежлье. Ёстой уучлаарай гээд гүйгээд явчихав. Анунгоо гайхан ярьсан зүйл нь таалагдаагүй юм байхдаа гэж бодлохширч үлдэв. Бадрах Ээгий дээр очтол түүнийг дагуулан, одоогийн Баянмонгол хороололын хажуугийн төмөр замын чанх дэргэдүүр явлаа. Хаашаа явж буйг асуутал хариу хэлэлгүй явсаар л байв. Цаг 19:50 болсон байлаа. Удтал алхсаны эцэст хэдэн бургасаар багана хийж, шуудайгаар бүрэн майханшиг юм босгочихсон овоохойд очив. Ойр орчимд нь нэлээд хэдэн шил, лааз байх бөгөөд дэлгээтэй үүдэр нь сонирхон хархад хөөсөнцөр доор нь дэвссэн байв. Энэ юун газар болох талаар Ээгийгээс асуувал: “Чи бид хоёрийн уулзах ёстой хүн энд байдаг. Би их удаан хайсан. Олдож өгөхгүй байсан юм. Нөгөө галзуурсан гэж яриад байгаа Оюунаа энд байдаг юм байна. Өглөө ажилаас гараад явж байхад хэдэн лааз түүж явсаар энд ирж амарч байхыг нь дагаж мэдсэн юм. Яваад очтол зугтаачихсан. Ажилын ойр хавиар эргэлддэг бололтой гэж бодоод буцаж яваад чамтай таарлаа. Хоёулаа энд хүлээе. Нэлээн хүлээлээ. Цаг 21:00 болхын алдад Оюун гэгч эмэгтэй ирж шуудайгаа тавин амас хийв. Ээгий Бадрах хоёр гэтэн байж нуугдаж очоод бариад авлаа. Ээгий Оюунд хүрмэгцээ. “Айх хэрэггүй. Би Ням-Эрдэнэ байна. Би яахчгүй” Харин Бадрахд жижигхэн алх өгсөн есөн шидийн юм яриад байсан хүн нь мөн байсан тул түүнийг айлгахгүйг хичээж нэг их ойртсонгүй. Оюун нэлээд сандчиж байснаа тайвшран. “Ням-Эрдэнэ одоо болтол тэр газартай холбоотой байгааг бодход чи өөрөө ямар нэгэн юманд орооцолджээ?” Гэж их л сүрхий асууна. Би тэнд гэрээ хийсний дагуу эхний ээлжийн ажилчин явмагц ордог. Хоёр дуугаар ээлжинд ажиллаж байгаа. Ямар нэгэн асуудал үүсгэсэн болоод тэнд байгаа юм биш. Сайн дураараа очсон юм гэж Ээгий хэлнэ. Тэгээд та хоёр надаас юу хүсээв. Хөөе залуу, би чамд хэрэгтэй зүйлийг чинь хэлсэн. Чи ойлгосон уу? гэж Оюун асуухад. Тэгсэншүү. Та хэрэгтэй цагтаа гарч ирсэн. Таньд их баярлалаа. Таниас ганцхан зүйл л асуумаар байна. Яавал энэ зүйлээс салах вэ? Ээгий: “Тийм ээ. Чи л энд хамгийн удаан байсан хүн нь. Бас чи энэ газрыг ажилуулж байгаа хүний цусан төрөл болохоороо бараг амьд байгаа байх. Чи л мэдэж байгаа. Хэлээд аль гэж зандчина. Оюун доош харан өвдөгөө тэврэн уйлав. Бадрах: “Ээгий ах та жаахан аяар. Алив би асууя. Оюун эгчээ... Та энэ газрын талаар ер нь бид хоёроос илүү мэддэг нь ойлгомжтойшүүдээ. Таныг төрсөн үрээ алдсан гэж дуулсан. Надад харамсалтай байна. Гэхдээ та л бид нарыг ойлгох цорын ганц хүн. Хэрэв эндээс хэл чимээгүй явчихвал бидний ойр дотны хүнийг авчина гэдгийг та мэдэж байгаа. Бас тэнд хагас жил ажиллах юм бол амьд байна гэдэгтээ үнэхээр итгэлгүй байна. Яах вэ? Та бидэнд туслаач” гэж гуйтал. Оюун хөл дээрээ босон үүрч ирсэн шуудайнаасаа хэдэн бургас гаргаж овооллоо. Учир нь гадаа харанхуй болсон байх ба тэнгэр бүрхэг, ойр орчимд нь гэрэлтүүлэг байхгүй байв. Харанхуйг үргээн бага хэмжээний мод асаах гэж доош бөгтийн уугиж байгаа мөчирлүү үлээж байсан Оюун: “Нүд нь томрон! Та нар тэрнийг дагуулаад ирчихсэн байна. Ням-Эрдэнэ ээ... Чиний ардхан талд байна. Үгүй ээ залуу... Чиний ард гарчихлаа... Надруу ойртоод байна” гэж уйлж эхэллээ. Бадрах тамхины асаагуурын гэрлээ асаан Ээгийтэй хамт хайсан боловч хэн ч юу байсангүй. Бадрах галыг өрдөн дүрэлзүүлж түүний хажууд суун Оюуныг тайвшруулав. Энэ бүх зүйлээс яаж зугтаах вэ? Тэр гэрээг яаж устгах вэ? Тэр нь хаана байдаг юм? Эзэнтэй яаж уулзах уу? гэх олон асуултын хариуг Оюунаас хүлээж суув. Ням-Эрдэнэ: “Би шал дэмий хүнийг олон жил хайж ээ. Чөтгөр шуламтай гэрээ хийсэн хүний цусан төрлийн хамаатнаас нь яаж устгах талаар асуугаад явж байдаг. Би үнэхээр дүүрчихсэн амьтан юмдаа. Ээ чааваас” гэж газраас шороо атган галруу шидлээ. Оюун: “Тийм ээ... Тэр миний хамаатан. Тэглээ гээд миний үр миний хажууд байхгүй байна.” Нулимсаа цуглуулан залгиж, шүд зууж шивнэж хэллээ. Ээгий ч толгой гудаан хуруугаараа шороо оролдлоо. Удтал асуултын хариуг хүлээсээр хариулж чадахгүй байгааг бодоход мэдэхгүй бололтой гэж бодсон Бадрах, Ээгий хоёр Оюунд ойр зуурын хоолны мөнгө гэх хэдэн бутархай төгрөг өгөн харьхаар хөдөллөө. Оюун тэр хоёрын холдож амжаагүй байхад: “Тийм ээ... Тэр миний хамаатан. Тэглээ гээд миний үр миний хажууд байхгүй байна... Тийм ээ... Тэр гэрэл, гал хоёроос үхтлээ айдаг. Бас жижигхэн төмөр хаалгаруу хүрэхийн тулд та нар олуулаа байх ёстой. Миний мэдэх зүйл ердөө л энэ.” гэж хэлээд чанга чанга инээж, галаа тойрч гүйсээр үлдлээ. Бадрах, Ээгий хоёр хотын төв хавьцаа алхаж ирэх зуураа ийнхүү нэгэн төлөвлөгөө боловсруулж ээ. Энэ газрыг албин тийрэнтэй гэдгийг олон нийтэд мэдүүлэх. Мөн ямар нэгэн байдлаар ташаа өндөртэй хаалганы цаана галын голомтыг өрдөж караокег шатаая. Энэ талын зүйл гэрээн дээр байхгүй тул чи бид хоёрт буруугаар эргэх зүйл байхгүй гэж бодоцгоож гэнэ. Ингээд тэр хоёр өөрсдөд ноогдсон ажилын дагуу Бадрах бамбар бэлдэж, мөн маргааш хичээлийн цаг дээрээ ангийханыгаа ятгаж бөөнөөрөө караокед орох явдал байлаа. Харин Ээгийгийн хийх ёстой ажил бол бензин савлаж ирэх, бичлэг хийх камер олж ирэх үүрэгтээ салцгаав. Бадрах ангийханыгаа цуглуулан баярлаж наадаж байх үед шөнийн 02:00 гэхэд Ээгий ирэх бөгөөд хүлээлгийн ширээн дээр бичлэг хийх камер үлдээж,  олуулаа байрших өрөөний ташаа өндөртэй хаалгыг онгойлгож дотор нь бензин асгаж гал гаргачаад зугтах төлөвлөгөөтэй. Бадрах Ээгийг гарч гүймэгц камерийг асааж гал гарж буй байдлыг бичлэгэндээ тод үлдээх ёстой бөгөөд ямар нэгэн элдэв этгээд зүйлийг алдалгүй бичихээр тохиролцон салцгаав. Бадрахыг харьж явахад түүний ангийн анд болох Цогтоо тааралдав. Цогтоод “Маргааш сайхан ангиараа сууцгаана. Чи цаадуулыгаа уриалаарай. Харин яаж ийж байгаад Анунгоог анинашүү. Чи надад туслаарай за юу.” гэж гуйсанд Цогтоо гайхсан боловч татгалзсангүй.

 

Ажлын сүүлчийн өдөр

Муу мэдээ

Бадрах өглөө эртлэн сэрж босох гэсэн боловч ная давсан буурал шиг л хөдөлж ядаж байв. Энэ өдөр түүний хичээл 08:20-д орох байсан боловч 10:45 хүртэл унтжээ. Арай чүү гэж сургууль дээрээ очлоо. Ангийнхан нь өмнө Бадрахыг орж ирхэд нам гүм болж. Харин Анунгоо нь дуугардаг байсан бол энэ удаа эсэргээрээ ангийхан нь түүнийг янз янзын асуултаар булан Анунгоогийн хушуу нь унжгар доош харан сууна. Марзан нөхөр Цогтоо: “Өчигдөр би Бадрахтай таархад. Ангийнхаа бүх хүүхдүүдийг өөрийн ажилдаг караокедоо үнэгүй найрлуулж дайлах юм гэсэн. Тийм биздээ Бадрах аа?” Бадрах: “Тийм ээ. Өнөөдөр бид нэгдүгээр курсын оюутнууд. Анхны нийллэгээ манай ажил дээрээс эхлье гэж бодож байна. Гол нь ангийхан бүгд энэ нийллэгэнд оролцох ёстойшүү. Ялангуяа эрчүүд. Нэг эрэгтэй л дутуу байвал дараа нь намайг яаж гомдоосоноо ойлгох болно” гэж инээмсэглэв. Ангийхан нь ч бөөн баяр болон хөөрөлдөцгөөж байв. Бадрах Анунгоог коридорт гараад ир гэж мессеж бичих гэсэн боловч утсаа гэртээ орхичихсон байв. Бадрах хайрт охиноо гуниглан байгааг харах үнэхээр хэцүү боловч энэ хүнд давааг давчаад учираа олъё гэж бодлоо. Анунгоог дуудан дагуулан гарч “Анунгоо... Би чамд нэг зүйл хэлэх хэрэгтэйлдээ. Гэхдээ цаг нь болоогүй байна. Харин өнөөдрийн ангийханы нийллэг дээр чи битгий ирээрэй.” Анунгоо гайхан гунигтайгаар: “Би..., би яагаад очиж болохгүй гэж? Чамд миний юу таалагдахаа больчихсон юм?” Бадрахд үнэндээ түүнийг тэнд аваачиж байхаар түрдээ уурыг нь хүргэж өөрөөсөө хол байлгасан нь дээр санагдаж өө хайж бодож олов. “Чамайг би тийм олон хүнтэй үерхэж байсан гэж төсөөлөөгүй ээ. Чамайг 3н хүнтэй үерхэж байсан гэж сонссон чинь би бага зэрэг шоконд орчоод байна. Заа за би чамд дараа учрыг нь хэлнээ. Өнөөдөртөө би завгүй” гээд гүйгээд явлаа. Анунгоо гайхширал дээрээсээ гайхаж хоцорлоо. Бадрах иргэж гүйж ирсэнээ түүний гайхширалыг бүр их төрүүллээ. Учир нь Бадрах дахиж хэзээ ч ийм боломж олдохгүй байх вий гэж айн түүний ууруул дээр үнсээд буцаад гүйчив. Бадрахын зүрх том бөмбөр нүдэж байгаа юмшиг л хурдан хурдан цохилж нисэх мэт аз жаргалтай байх боловч түүний дараагийн даалгавар бамбар бэлдэх байсан тул гэрлүүгээ яарав. Бадрах орж ирэн хуучин сандалын хөлөөр иш хийж, өмсөхөө больсон даавуун подволкоо үзүүрт нь ороон 9-н тос асган бэлэн болголоо. Цагаа хартал 15:10 болж байв. Бадрах орой хүндхэн зүйл болж магадгүй. Сайн тэнхээ авах хэрэгтэй гэж бодон орондоо хэвтлээ. Нүд нь анилдаад гүн гэгч нь унтжээ. Бие нь хөдөлгөөнгүй унтсандаа чилээрхэн сэртэл гадаа нар жаргачихсан байв. Цагаа хартал 20:00 өнгөрч байх бөгөөд ангийхан яасан бол гэж бодон утсаа үзтэл цэнэглээгүй орхичихсон байлаа. Бадрах “Өө золиг... Өө золиг. Яадаг ямбий вэ” гэж цэнэглэн асаатал Цогтоогоос мессеж ирчихсэн байв. Andaa hudlaa bultreegui beez? Ham n ang.hn.g tsugluulchihsan ar.n billiardand baigaa shoo!!! Utsaa neegeed heleerei. Мөн араас нь дахин мессеж ирэв. Andaa ham n ballaad haysan shoo!!! Anungoo chamaig asuuj zalgahaar n ajil deeree bga bz. Bid hed uulzaj amjaagui wainadaa! Tanai hun.g bi yaj meddeg ym gd sms bichchihsen. Tgsn chin tanai ajilru ywchihshig bolsonshoo!!! Oor ohintoi baij baigaad barigdwaa durakaa!!! Demiishoo!!! Гэсэн мессеж ирсэн байв. Бадрахийн нүд орой дээрээ гаран Анунгоолуу залгатал утас нь холбогдох боломжгүй болсон байлаа. Ажилруугаа гүйн байх зуураа Цогтоолуу залгаж ангийхныгаа дуудахаар залгатал бүгд тараад явсан гэж Цогтоо хэлэн утсаа салгав. Бадрах yagaad??? гэж мессеж явуултал ийм нэгэн хариу ирлээ. Chinii Anandiin dugaaraas bichsen sms.gchin forward.laad ywuulay. Yundaa olon aash gargaad baigaa ym! Гэсэн мессеж ирлээ. Бадрах гайхан Ананд хэзийдээ ирчээд, юу болоод байна аа гэж бодон түр зогослоо. Цогтоогийн дугаараас дахин мессеж ирэв. Badrah baina. Unuudur heduulee uulzaj amjihgui bolloo. Ta hed odoo tarahguyudaa. Bi Anand Anungoo 2toi hamt neg tiishee ywah ajil garchihlaa. Ergej surguuli deer ochihgui baih. Гэсэн мессеж ирэв. Бадрах үнэхээр гайхан дахин дахин уншлаа. Тэгээд Анандын дугаарлуу залгатал холбогдож байна. Удтал хүлээсний эцэст дуудлагыг авав. Бадрах “Хээе Анандаа... Чи ирчихсэн юм бол надтай яаж ийж байгаад холбоо барихгүйдээ. Бас яагаад миний төлөвлөж байсан зүй

 

лийг нураагаад байна аа? Анунгоо манай ажилруу явчихсан байна. Чи ойрхон байвал очоод хань болоод байж бай. Би удахгүй очлоо. Байна уу? Анандаа байна уу? ямар ч хариу дуу гарсангүй. Бадрах утсаа салган дахин залгатал утсыг шууд авлаа. Утасны цаана ажилд анх орсон өдөр сонсогдож байсан Улаанбаатарын үдэш гэгдэх дуу жажилсан гассет шиг дуугаран утас салгагдав. Дахин залгатал холбогдох боломжгүй гэсэн хариу дуугарлаа. Бадрах айдасд хучигдан Анунгоо Ананд хоёр караокед нь байна хэмээн яаран гүйлээ.

 

 

Ширүүн бөх

 

Үдшийн бүрийд машины гэрэл нүд гялбуулам, бас хурдан. Гудамжинд болзох хүмүүсийн алхаа тайван, бас зам нарийн. Гэвч Бадрах ухаан жолоогүй гүйсээр. Хүмүүсийг газар унатал, машин шарваж зогостол, бух шиг урагшаа зүтэгсээр. Урьд нь хэзээ ч хэний ч төлөө ингэж санаа зовж, шаналаж үзээгүй түүнд өөрийгөө яагаад байгааг үл ойлгон сэтгэл түгшин харайлгасаар ирлээ. Гундуухан гэрэлтэй бүрсгэр хаяг харагдах мөчид Бадрахын сэтгэлд айдас оволзовч, хайртай охин нь аюулд учран зовох вий гэсэн айдсийн хаана ч үл хүрэм. Хэзээ ч үл дийлдэм гэмээр томоос том төмөр хааганы өмнө ирээд зогслоо. Цаг 20:42 болж байв. Бадрах амьсгалаа гүнзгий аван, хүчтэй гаргаж, лантуу мэт баруун гараа тас атган, зүүн гараараа хаалгыг татлаа. Огтхон ч онгойсонгүй. Түүний харцнаас санаа зоволт, түгшсэн байдал айдастай зэрэгцэн оршиж “Аааааааааа....” гэж хамаг чангаараа хашигаран хөмсгөө үрчилдүүлэн, баруун гараа атган хаалгагыг цохиж, өшиглөсөөр... Хаалга цохиж, балбах дуу гудамжинд тодоос тод сонсогдох мөчид зузаан төмөр хаалганы цаана эмэгтэй хүн чарлах шиг авай сонсдов. Бадрах сандран амьсгаагаа түгжин хаалганд чихээ наан чимээ чагнан аниргүй болох гэж хичээх гэсэн боловч, зогсолтгүй гүйж ирсэн болохоор түүний уушигнаас агаар тэсрэн, зүрх нь тодоос тод дуугаран лугшиж байгаагаас өөр юу ч сонсогдохгүй байлаа. “Чи миний хоёр найзад ямар нэгэн зүйл хийвэл... Ширхэг үс нь унасан байвал... Би амлъя! Би чиний оршин буй энэ газрыг, үнсэн товрого болгоно гэдгээ АМЛЪЯ! Тангаргалъя! Чиний төгсгөлийг үзэж байж миний санаа амрана шүү!!! Одоо нээх цаг чинь болчихсон байна... Яасан надаас айгаа юу? Муу новшоо...! Чи айж байна надаас... Өнөөдөр чи биш би айлгах болно!” Гэж хашгичих тэр үед хаалганы цоож “тк” гэж дуугаран бага зэрэг нээгдэв. Үүдний хаалга онгоймогц угз татан орлоо. Түнэр харанхуй, сэрүүн цэвдэг уур амьсгал түүнийг угтлаа. Дотогш орон “Анунгоо... Анандаа... Намайг сонсож байна уу? Би Бадрах байна. Намайг сонсож байвал харуй дуугараач” гэж хэлж дуустал үүдний хаалга тас хийтэл савагдан хаагдлаа. Бадрах тамхины асаагуураа аван гэрэл гаргахаар халаасаа ухан гаргаж иртэл түүний хойгуур нэг зүйл асар хурдтай гүйн гарыг нь мөргөж, хаашаа ч юм нэг буланруу асаагуур нь шидэгдлээ. Нүдээ нээлттэй эсвэл аниатай байгааг үл мэдэм харанхуйд Бадрах сандран, хамаг биеэ чангалан хий ийш тийш цохин өшиглөж эхэлэв. Заримдаа ширээ өшиглөж, заримдаа буйдан өшиглөж байгаа бололтой. Зогсолтгүй савчиж явсаар өшиглөж унагасан ширээндээ бүдэрч унан, өндийхөөр босох гэтэл ямар нэгэн зүйл түүнийг мөргөж унагаад байв. Бадрахын хамаг үс нь бүгд босож, байдгаараа сандарч, гараа ийш тийш савчина. Хэсэг хугацаа өнгөрсний дараа байдал нам гүм болчихшиг болон гялс босож амжлаа. Хөл доорх ширээний бүдүүн хөлийг хуга өшиглөн далайж барив. Харанхуйд юу ч харахгүй байгаа тул ямар нэгэн дуу гарах зүгт цохихоор чих тавин хөдөлгөөнгүй чагнаж зогстол. Бадрахаас нэлээд зайдуухан газар нэг зүйл амьсгалан байгаа нь мэдэгдлээ. Дуу гарч буй зүглүү эгцлэн зогсож гартаа барисан ширээний хөлөө тас атган далайж хүлээлээ. Харанхуйд дуулдах олиггүй авиатай тэр нэгэн амьсгал байрандаа байсаар л. Хумс нь урт ургасан сарвуут амьтан паркетан шал самардан гүйх шиг караокений чулуун шалан дээр огцом огцом хөдөлж өөдөөс нь ирж буй бололтой дуу дуулдав. Нэлээд зайдуухан сонсогдож байснаа улам ойртон чулуун шалыг самардан үе үе огцом хөдлөх тэр нэг зүйл хэдий харагдахгүй ч,айдас хүргэм түгшүүртэй...

 

Тэр огцом огцом хөдөлж болих хумсны чимээ гэнэт тачигнатал газар самардан асар хурдтай Бадрахын харж буй зүгээс, энд тэнд өшигчиж унагаасан эд зүйлсийг цөм цөм мөргөн ирж байлаа. Бадрах айсандаа “АААААААА” гэж хашгиран яаг хүрээд ирлээдээ гээд далайж барьсан ширээний хөлөөр дээрээс доош саван газар хий цохиж, барьсан ширээний бүдүүн хөлөө бут үсэргэлээ. Харин тэр замдаа таарсан бүхнийг нистэл нь цөм мөргөөд байсан зүйл Бадрахыг нэвтлээд гарчихвуу гэмээр, газар самардсан чимээ нь чигээрээ гүйсээр ард нь дуулдаж ташаа өндөртэй хаалга онгойх дуу сонсдов. Бадрахыг айдас бүрэн нөмөрсөн байсан бөгөөд түүний толгойд ганцхан Анунгоо л бодогдон зоригтой, зорилготой болгож тэр зүглүү гараа өргөн урдаа тэмтчин алахлаа. Тэгтэл нэг утасны гэрэлшиг зүйл газар харандав. Түнэр харанхуйд бүдэгхэн гэрэлтэй тэр утасны цэнэг нь дуусаж буй дохио бололтой. Бадрах алхан авах гэсэн боловч бүдэг харагдах гэрлийн өмнүүр ямар нэг зүйл сүүмэгнээд өнгөрөв. Бадрах хөдөлгөөнгүй зогсож байснаа дахин урагш нэг алхтал сүүмэгнэж өнгөрсөн тэр зүйл, бүдэгхэн асах утасны өмнө сүүдэрлэн зогослоо. Хөдөлгөөнгүй ажин холдохыг нь хүлээх үү эсвэл барьж авах уу гэж дотроо эргэлзэх Бадрахын өөдөөс өнөөх утас таглан сүүдэрлэн зогоссон зүйл алхаж байгаа нь утасны бүүдэгхэн гэрэлд мэдэгдэв. Бадрах хоёр гараа атган, шуугаа чадлаараа чангалж хамаг биеийн ирчээрээ өөдөөс алхах тэр зүйлрүү цохив. Хийстэл нь цохичихшиг болон Бадрах хамаг хурдаараа утсыг авлаа. Товчлуур дартал утасны гэрэл тодрон ойр хавийн зүйлээ харахтайгаа болов. Түүний цохиж унагаасан зүйл гонжийсон урт хүн байх бөгөөд ямарч ухаангүй хэвтэж байв. Бадрах утасны гэрлээ чиглүүлэн ойртож хартал ангийх нь залуу Ананд хэвтэж байв. Үнэхээр гайхан “Яагаад... Юу болоод байна вэ? Яагаад надад өөрийгөө байна гэж хэлэлгүй надруу чимээгүй ойртсон юм бэ...? гэж ухаангүй хэвтэх Анандыг сэгсчин сэрээлээ. Ананд сэрмэгцээ Бадрахыг харан уйлж эхэллээ. Бадрах Анандаас: “Анунгоо хаана байна? Чи мэдэх зүйлээ бүгдийг нь надад хэлдээ?” Ананд уйлан “Чи яагаад намайг энд авчраад орхиод явчихсан юм бэ? Яагаад?” гэж уйлсаар байв. Бадрах гайхан юун орхиж явах. Чи юу яриад байна аа гэсэнд: “Чиний ажил дээр анх ирсэн өдөр! Орой оюутны байрны чинь жижүүр авгайд үхтлээ загнуулан байж нэг юм ортол чи ормогцоо унтаад өгсөн. Би газар хэвтээд яаг унтах гээд байж байтал чи намайг сэрээгээд ажилруу хамт явъя. Нэг зүйл мартчихсан байна гээд байсан биздээ. Би яаж буцаж явж байдаг юм. Маргааш болоё гэхэд чи намайг хэрэвээ үлдвэл чи маргааш гэхэд амьд байхгүйдээ гэж сүрдүүлээд гараад явчихсаншд. Чи дандаа л дээрэлхүү харьцаж байдаг. Чамайг ууралчих юм болов уу гэж айгаад араас чинь гуйваад л явсан. Чи надтай юу ч ярилгүй нуруугаа харуулж явсаар байгаад ажилынхаа үүдэнд ирээд, хаалгаа онгойлгон намайг түрүүлж ор гээд зогоссон. Би гайхаад. Дотор харанхуй байнашдээ гэсэн чинь чи юу ч дуугарлгүй надруу ширтээд дарамтлаад байсан биздээ... Намайг дотор ормогц чи намайг үсдэж чирээд хамгийн булангийн өрөөний жижигхэн хар хаалга онгойлгоод тэнд намайг хорио биздээ.! Би чамаас айж байна. Намайг явуулчаач” хэмээн бархиран уйлав. Бадрах шоконд орон гайхширан: “Чи тэгээд энэ бүх хугацаанд тэр харанхуй өрөөнд байсан гэх гээд байна уу?” Ананд: “Би унтаад сэрэхээр гэртээ сэрдэг. Гэрээсээ гарах гээд  орцондоо явж байхаар орцны тог тасарчихдаг. Шатаар доошлох тусам орц түнэр харанхуй болдог. Тэгээд тэмтчиж явсаар толгойгоороо юм мөргөнө. Бөгтийгөөд урагш алхчаад булан баймагц иргээд явах гэхээр, буцаж өгсөх шат олддоггүй. Хязгаар нь үл мэдэгдэх харанхуй. Тэнд гэхдээ намайг нэг зүйл байнга ажиглаж байдаг. Түүний амьсгалах чимээ хүржигнэж, алхах чимээ сонсдож утга учиргүй намайг айлгаж байдаг. Айж сандарч ядарсаар байгаад ухаан алдаад унадаг. Тэгээд сэрэхээр гэртээ сэрнэ. Харин энэ удаа чи намайг сэрээлээ. Гэхдээ би үнэхээр туйлдаж ядарч байна. Чи намайг юулуу оруулчихсан юм бэ?” гэж уйлагнан ярив. Бадрах: “За яадагч байсан би чамайг ийш нь түлхээгүй. Нэг бол миний дүрээр хувилсан албин чөтгөр. Эсвэл намайг ядарч туйлдаад унтаж байгааг ашиглан биеийг минь удирсан байж магадгүй. Би чамайг ийш нь дагуулж ирсэн гээд байгаа тэр өдөр би их эвгүй зүүд зүүдэлсэн юм. Гэхдээ ташаа өндөртэй хаалгаруу оруулсан нь чи биш, Сувдаа байсан. Одоо энэ зүйлийн талаар ярилцаж хугацаа алдаж байхаар хурдан дуусгая. Анунгоо энд байгаа. Түүнд аюул тулгараад байна.” гээд Анандыг мөрлөн өргөтөл караокений гэрэл асав. Бадрах Анандын юу юугүй унтрах гэж байгаа утсаар цагдаагийн газарлуу залгалаа. Хэсэгхэн дуудах шиг болсоноо утас авагдав. “Байна уу? 5-р сургуулийн ойролцоох байршилтай газар ноцтой асуудал үүсээд байна аа. Та наашаа аль болох олон цагдаа явуулаач” гэж хэлтэл: “Хэн гэдэг хүнтэй ярьж байна? Ямар асуудал үүссэн юм бол?” Бадрах: “Утасны цэнэг дуусах гээд байна аа. Бадрах гэж хүн байна. Аль болох олон цагдаа явуулана уу...” гээд байршилийг тодорхой хэлж өгөв. “Дуудлагыг хүлээж авлаа. 10минут амьдралыг мэдэрдээ.” Гэснээ сөөмгөр хоолойгоор чанга чанга инээж эхлэв. Бадрах гайхан: “Би таниар тоглоогүй байна. Юун 10 минут амьдралыг мэдрэх? Та цагдаа мөн үү?” гэж асуутал дээр үеийн зурагдсан касет жажилагдаж байгаа юмшиг жихүүдэс хүрэм муухай ая дуугарлаа. Бадрах гайхан утсыг чихнээсээ холдуулан хартал утасны цэнэг дуусаад унтарчихсан байсан боловч өнөөх дуу сонсдсоор. Ананд Бадрах 2 айн түгшиж, гайхширч байтал маш муухай бүдүүн хоолойгоор чарлах шахам "УЛААНБААТАРЫН ҮДЭЭЭЭШ НАМУУУХАААНН НАМУУУХАААНННН ААААААААААААААААААА ХАХАХАХА” гэж хүржигнэн чанга инээв. Энэ дуу утас царигуулан сонсдон Анандын царай нь цонхийж байгааг Бадрах анзааран газар бяц шидэв. Цагаа хартал 10:05 болж байлаа. Ананд уйлан: “Одоо хоёулаа яана аа... 10минутын дараа юу болох юм бэ? Бадрах аа??? Сая хэн байсан бэ? Би үхтэлээ айж байна. Чи намайг хаяж явахгүй биздээ. Хоёулаа энэ караокегоос гаръялдаа тэгэх үү?” гэж уйлсаар. Бадрах санаа алдан: “Би энд үлдэх болно оо. Анунгоогүйгээр би эндээс гарахгүй. Харин би чамайг гаргаад өгье”. Ананд: “Анунгоо хаана байгаа гэж? Байсан бол чи бид хоёрыг сонсоод ямар нэг дуу авай гаргах л байсан. Ямарч байгаа шинж алга. Хоёулаа гаръялдаа Бадрахаа. Би гуйж байна. Одоо бараг 9минут үлдчихлээшдээ!” гэж улагнав. Бадрах Анандыг түшин үүдний хаалгаруу алхахад Ананд: “Чи Анунгоог яаг хаана байгаа гэж бодоод энд үлдэх гээд байгаа юм бэ? Эсвэл чиний байгаа гэж бодоод байгаа газрыг чинь хоёулаа 5минутын дотор шалгаад тэгээд хамт гаръя” Бадрах ганцхан зүйлд санаа зовж байсан нь... Өмнө нь ташаа өндөртэй хаалгыг нээхээр ганцаараа ойрттол ядарч сульдаад чадахгүй байсан. Харин энэ удаад ганцаараа биш болохоор орж чадах юм байна гэж бодон. “За Анандаа. Хоёулаа тэгвэл гялс жижигхэн хар хаалгыг нээж харчаад тэгээд явъя”хэмээн газар унасан тамхины асаагуураа аван булагийн өрөөрүү Анандыг түшин явлаа. Зайгаар ажилдаг гэрэл нь хага үсэрсэн байв. Энэ үед үүдний хаалга онгойх дуу сонсдов. Урт гэгч коридорын булангийн өрөөрүү алхсан Ананд Бадрах хоёр хоёул зог тусан зогсож мөрөө давуулан удаанаар иргэж харлаа. Ням –Эрдэнэ буюу Ээгий нэг гартаа бинзентэй канистер, нөгөө гартаа дүрс бичлэгийн апратт барьчихсан орж ирлээ. Бадрах баярлан: “Танийг ярьсандаа 02:00-д ирсэн бол бид хоёр сураггүй алга болсон ч юмуу. Эсвэл амьд байхгүй байх байлаа. Та яаж мэдэж ирэв ээ” Ээгий: “Төлөвлөсөн ёсоор бүх зүйлсийг өдөр бэлдчихсэн хүлээж байгаад санаа сэтгэл тогтож өгдөггүй. Нааш хүрээд ирлээ. Танай найзууд чинь дуулж орилож байгаа чимээ сонсогдохгүй их удсан болохоор ямар нэгэн юм болж гээд л ороод ирлээ...” хэмээн тэр хоёр дээр зэрэгцэн ирж гурвуулаа булангийн өрөөний хаалгаруу зэрэг орлоо. Ташаа өндөртэй хар төмөр хаалга хүйт татуулан сэтгэлд түгшүүртэй. Бадрах, Ээгий хоёр Анандын хоёр талаас түшин хаалгаруу ойртход Ананд алхам дутамд хүндэрч дийлдэхээргүй болж байгаа нь мэдрэгдэв.

 

Ээгий: “Энэ найзыг чинь энд үлдээе. Чи бид хоёр л хийж чадах бололтой” гээд Анандыг орхин ташаа өндөртэй жихүүдэс хүрэм хаалганы өмнө нь ирлээ. Бадрахыг харсанаа: “Би юмыг яаж мэдхэв гээд бамбар бэлдээд авчирсан. Энийг асаая. Харин чи их л ядранги харагдаж байна. Би хаалгыг нээе”. Ээгий ийнхүү их л өөртөө итгэлтэйгээр хэлэн бамбарыг Бадрахд бариулан, жижиг хаалганы нүхээр гараа шургууллаа. Ананд уйлан: “Би яаг хэлсэн мөчөөс нь цаг харсан. Яаг одоо 10 минут болчихлоошдээ” гэж хэлж амжаагүй байтал тог тасрав. Дахиад л түнэр харанхуй... Ээгий: “Чи юу ярина вэ. Би одоохон энэ дотор талаас нь онгойлгодог түгжээг олоодхъё. Бадрахаа бамбараа асаадаа.” гээд хаалганы цаадах түгжээг хайн тэмтэрсээр. Бадрах асаагуураа бамбарынхаа доор барин дархад тамхины асаагуурны цог анивчих мөчид. Ананд: “Бадрахааааа. Чиний ард юм байна. Хурдан асаагаачээ. Хурдан асаагаачээ.” гэж бархиран орилов. Үүнийг сонссон Бадрах сандран тамхины асаагуураа хурдан дарах боловч ассангүй. Ананд: “Алга болчихлоо. Алга болчихлоо. Хааччихваа.” уйлагнан бархирлаа. Энэ хооронд Ээгий дотор талаас онгойлгодог түгжээг тэмтэрч хайсаар огт олсонгүй. Анандыг бархирч дуусаад удаагүй байтал Ээгийгийн толгойг олон жилийн өмнө илж байсан хайрч, хүйт даалгах хүйтэн зүйл гарыг нь тайвшраач, больчихлдоо гэж байгаа мэт иллээ. Зог тусан амьсгаа нь тавчдан, үг гарах сөхөөгүй болсон Ээгий сандран: “Хурдан наад бамбараа асаагаатхаачдээ!!! Энэ хараал идсэн газраас хурдан явцгаая” гэж чанга чанга хашгичина. Бадрахын тамхины асаагуур асахгүй байгаа тул Анандаас авахаар иргэж харан дуудтал хариу өгдөггүй. Саяхан амьсгаа нь давхацаад уйлагнан чарлаад байсан нөхөр ямар ч дуу чимээгүй. Бадрах тамхины асаагуураа олон дахин даран цогийг анивчуулан хартал Ананд байхгүй болчихсон байлаа. Гэтэл асаагуур нь асаж Бадрах баярлан бамбараа асаан “Ананд айсандаа явчихсан бололтой. Ээгий ахаа болчихлоо. Асчихлаа” гэж дуу алдан иргэж хартал ташаа өндөртэй хаалга онгорхой Ээгий байхгүй байлаа. Бадрахын айдас улам дүрэлзсээр, айснаасаа болж бараг галзуурах шахаж байв. Ташаа өндөртэй хаалгаруу хараад зогсох тэр хэдхэн мөчид түүний бие сулран сульдаж, нүд нь сүүмэгнэж зовхи нь унжин, эрүүгээ дийлэхгүй ам нь ангайлаа. Хаалгаруу чиглүүлэн барих галт бамбар Бадрахын сүүмэлзсэн нүдэнд чүү чамай харагдах боловч дэлгээтэй түнэр харанхуй, жижигхэн хаалганаас нэг ташаа өндөртэй бараан зүйл гарч ирж байгааг гэрэлтүүлж байв. Бадрах удахгүй газар унана гэдгээ мэдэж байлаа. Бас хэзээ ч иргэж сэрэхгүй гэдэг нь ойлгомжтой санагдаж байв. Ээгийгийн орж ирэхдээ дэлгэж орхисон үүдний хаалга бодогдон энэ айдас дагуулсан газраас амиа аргалаад гүйгээд зугтаачиж болохч юмшиг санагдаж байв. Хэдхэн хормын дотор олон зүйл бодож амьжлаа. Бадрахын хамгийн авууштай зан нь үргэлж өөртэйгөө ярилцаж өөрийгөө дасгалжуулдаг зан байсан бөгөөд түүнд: “Би бол Ширүүн бөх. Үхэлийг дайраад чам дээрээ очих ёстой бол би эргэлзэхгүй алхана Анунгоо. Би чамайг үргэлж айлгаж дарамталдаг байсан бол чиний төлөө би айдастай нүүр тулна Анандаа. Буруу хүндээ дурлан, тарчилж үхээд албин болсон чи юм бол. Амьдралд ганцхан заяах хайраа олоод үхсэн азгүй нэг нь би болог” хэмээн бодтол түүний дотор тэнэглэл дүүрэн зориг үүсэн суларсан бие нь чангаран юмсыг тод харж эхэллээ. Бадрахын хоолой бүдүүрэн “Алив чиний төрхийг би харъя. Чамтай нүүр тулах цаг нь ирлээ.” гээд  Ээгийгийн авчирсан канестиртай бинзенийг түүний өмнүүр тойруулан хэсэг газраар цацаж барбараа хүргэн түүмэрдлээ. Гал дүрэлзэн асан өөдөөс нь гарч ирсэн зүйл тодоос тод харагдав. Хэд хоногийн өмнө хамаг биеэ ил гарган хувцасласан, хүрэн улаан өнгийн хумстай, цагаахан арьстай царайлаг биеэ үнэлэгч бүсгүйн арьсыг хагас дутуу нөмөрсөн хар бие. Анандын дагуулж ирсэн Сувдаа гэгч охины цэнхэр ногоондуу өвөрмөц туяатай өнгөтэй нүдийг хааш яаш эргүүлээд, хавдаж бүлцийсэн зовьхиноосоо унжуулчихсан. Мөн арьс нь өөр өнгөтэй хөх хоёр мөрөө давуулаад дүүжилчихсэн. Өндөр нам хоёр чихтэй. Өвдөг нь цээжиндээ наалдчихсан, уртаас урт хумс, хар үстэй зүйл галын цаана ухаан жолоогүй уурлан үхээрийн аймшигтай төрхөөр ярзайн түнэр харанхуй жижиг хаалгаруугаа шурган орлоо. Түүний муухай чарлах дуу харанхуй хонгилоос цуурайтан булангийн өрөөний хажуу талын өрөөний ташаа өндөртэй жижиг хаалга онгойн өрөө тойрч ирж байгаа нь Бадрахд мэдэгдэв. Бадрах өөрийн асаасан гал дээгүүр хариан нөгөө талд гаран иргэж хархад түүний зогсож байсан газар өнөөх үхээрийн аймшигт томоос том ангайн ярзайсан зогсож байлаа. Бадрах канестиртай бинзен галт бамбараа барин түнэр харанхуй жижиг хаалгаруу орлоо. Түүний хөл доор намаг шалбааг мэт нялцаганаж дуугаран, зөөлөн байгаа нь мэдрэгдэж, хальтарч гулгаж явхад нь таазнаас унжих үснүүд нүд нүүрийг нь балбаж байлаа. Канестиртай бензинээ ийш тийш цацлан “Одоо чиний төгсгөл ирсээн. Чи бид хоёр энд л дуусах учиртай бололтой. Намайг Бадрах гэдэг. Сайн тогтоож ав. Би энэ үхээрийн газрыг чинь галаар бадраах болно!” гэж чанга чанга хашигчиж, хамаг бензинээ цацаж дуусав. Галт бамбараа жаахан л эвгүйхэн хөдөлгөөд аль нэг үсэнд хүргэчих юм бол дүрэлзэн асхад бэлэн байсан тул өнөөх үхээрийн амьтан ойр хавиар нь тойрон ойртохгүй байлаа. Бадрах “Чи Анунгоог яаг яасан? Анунгоо хаана байгааг хэл. Бас Ананд, Ээгий хоёр хаана байна. Тэгвэл магадгүй миний уур хэлэн дарагдаж болох юм” хэмээн чанга хэлэв. Хэсэг тойрч гүйсээр газар нялцаганах тэр чимээ нэг газар зогсов. Үүдээр хоёр хүн орж ирэн алхах чимээ сонсогдов. Явсаар Бадрахын ойролцоо өрөөний ташаа өндөртэй хаалганы урд ирмэгцээ Бадрахын хөлрүү гар чийдэн шидэв. Бадрах гар чийдэг аван асааж, доош болон хацраа газар шүргэх шахам бөгтийгөөд хартал цагаан брьюүктэй цагаан гуталтай нэг хүн. Мөн гэрэл тусхад гялалзаж гялтганах хар гутал саарал брьюүктэй нэг хүн ташаа өндөрт хаалганы гадна талд зогсож байв. “Та нар юун хүмүүс вэ?” Хүлээлт үүсгэн хэсэг чимээгүй зогсож байснаа: “Гар чийдэнгээ дээшээгээ тусга. Хамгийн богинохон үс унжиж байгаа газарлуу оч. Өнөөдөрхөн орсон болохоор үс нь ургаагүй байгаа” гэж инээлдэв. Бадрах гайхан гэрэлээ дээш тусгатал урт унжих үснүүдийн дундаас хумс нь уртаа ургасан хүүхнүүдийн гар зухуйн харагдана. Таазаар дүүрэн хүн өлгөсөн байв. Бадрах Анунгоог хайж байхдаа: “Ээгий ах Ананд хоёр хаана байна? Хэлэхгүй бол шатаалаашүү!” Үүднээс хөхрөн инээж: “Чи чадахгүй ээ... Учир нь чиний бүсгүй амьд байгаа. Чиний хайрт найз чинь чамайг хаяад гараад явчихсан. Нэгэнт аюулгүй болсон. Чи гэрээг зөрчсөн болохоор чиний бүсгүйг авсан байсан. Харин чи аваад явж болно. Оронд нь хайрт ахыг чинь амьны төлөөс болж үлдэнэ. Шудрага наймаа” гэж хэлэв. Бадрах мөлхөж явсаар, үзэсгэлэнт Анунгоо нь өлгөөтэй байгааг олов. Түүний хацрыг алгадан сэрээв. Анунгоо толгой уруу харж сэрсэндээ гайхан “Би хаана байна аа... Юу болоод байна аа?” гэж Бадрахаас асууна. “Чамд дараа бүхнийг тайлбарлана. Харин одоо зөвхөн миний хэлснийг хийнэшүү.Ойлгосон бол юу ч болж байсан гарсан хаалгаараа зүүн тийш гүйгээд гадаах хаалгаар гараад юу ч гэж дуу дуулдаж бахиж хэзээ ч ийшээ орж ирэхгүйшүү!” хэмээн хэлж байхдаа Анунгоог айлгахгүйн тулд гар чийдэнгээ унтрааж, галт бамбараа доош унжуулан барьсан байлаа. Анунгоо учрыг үл ойлгосонч Бадрах жижигхэн хаалганы хажууд аваачиж, гар чийдэнгээ өгөөд “Зүүн тйишээшүү. Иргэж харахгүй гүйнэ шүү. Энэ бол итгэлцэл гэдэг бяцхан тоглоом. Чи заавал чадах ёстой. Би чамд итгэж байна. За одоо гүй” гэж түлэхлээ. Анунгоо ямартай ч айдасд автан хамаг хурдаараа хэлсэн ёсоор гүйсээр хаалгаар гарж буй бололтой түүний хөлийн чимээ сонсдохоо болив. Бадрах тайвшран санаа алдаж эргэж алхан: “Хөөе новшнуудаа! Шуналд идэгдсэн хөгийн араатнуудаа. Шудрага наймаа гэлүү... Тиймээ энэ бол шудрага наймаа. Энд дүүжлэгдэн хэвтэх бүх эмэгтэйчүүд бас эрчүүд надаас хүсэх байсан биз. Ингээд тамруугаа тонилцгоо” хэмээн бензин их цацсан хэсэгрүүгээ бамбараа шидлээ. Гэтэл хаанаас ч юм савхин бээлийтэй гар гарч ирээд бариад авлаа. Гэхдээ хэтэрхий хожимдсон байсан нь галт бамбар шидэгдэн эргэлдэн явахдаа бензинд норсон хэд хэдэн үснүүдэд хүрчихсэн байв. Гал дүрэлзтэл асч эхэллээ. Газар нялцагануулан дуугарах үхээрийн эрэмдэг албин хамгийн муухай бүдүүн хоолойгоор чарлан Бадрахлуу гүйж эхэллээ. Бадрах Анунгоог гаргаж өгсөн ташаа өндөртэй хаалгаруу хамаг хурдаараа гүйв. Караоке өрөөнд утаа савсуулан орж ирэхэд өрөөний үүдэнд бүрх малгайны доор харагдах уруул зэвүүнээр инээмсэглэн зогсож байлаа. Бадрах зөвхөн түүний хөндөлзөх замаар явж байж л гарна. Бас түүний араас аймшигт зүйл хашигчин ойртон ирнэ. Бадрах өрөөний голд зогсож, түүний урдаас бүрх малгайтай залуу,араас нь үхээрийн төрхтэй хүүрний цуглуулга ойртсоор. Бадрах тэднийг дийлэхгүйгээ мэдэж байлаа. Нүдээ анин Анунгоогоо бодлоо. Түүнийгээ гэрэлт нарны туяан доор, салхинд намирах үсний нь цаанаас, танан цагаан шүдээ гэрэлтүүлэн инээмсэглэж, өөрлүү нь гүйж ирж байгаагаар төсөөлнө. Түүний сайхан инээмсэглэлд, түүний аз жаргалтай ирээдүйд, гай зовлон учруулах шахсан боловч, зогсоож чадсандаа сэтгэл хангалуун инээмсэглэн зогсоно. Бадрах дахиж нүд нээхийг хүссэнгүй, Гэвч түүний араас халуу төөнөн час хийлгэж эхлэв. Зайлшгүй харахаас өөр аргаггүй болон нүдээ нээтэл Бадрахын хөлнийх нь өмнө бүрх малгай, урт саарал цув шатна. Хойш эргэн хартал гал дүрэлзэн асаж юу юугүй өөрийг нь шарчихаар болсон байв. Хамаг хурдаараа гүйгээд гарлаа. Үүдэнд нь хөө тортгонд баригдсан Ээгий. Хувиа хичээж зугтаасандаа бантсан Ананд. Учрыг ойлгоогүй ч хөлс нь бөнжигнөх Бадрахыг харан баярлах Анунгоо нь зогсож байлаа.