1jwg6pffbz9v1ch6jucvsxsvs.jpeg

 

Морь унасан толгойгүй хүн -4. Умрын хар салхи


 


Лиуза сайхан бодолдоо автан алмайран мууж байв. турьхан гараараа шанаагаа илэн базалж байх нь өнгөрсөн явдлыг тунгаан хэьийн явдлыг тааварлдан мэдэх гэж сэтгэл санааныхаа хамаг хүч чадлыг шавхаж байгаамэт ажээ . гэтэл ажуугийн нь хүмүүсийн дотор ямар нэг түшгүүртэй шинэ явдал үүсч Лиузагийн бодлыг төдхөн сарниулав.
-Ааваа, хаана байна? гэж эцэг нь асуув.
-Тэнд, хөсөгний хойно байна… Та одоо харж б айна уу?
-Нэг л юм харагдаж байна . Чухам юу болохы нь мэдэхгүй байна. тэр чинь… юутай ч төсөөтэй юм бэ дээ гэж хэлээд Пойндекстер сандран хэсэг зуур дуугүй байснаа- юу юм болохыг үнэндээ ыби мэдэхгүй байна гэв.
Хачин үзэгдлийг хараад бусадтайгаа нийлэхээс өөр замгүй болсон Колхаун
-Усан хуй юу даа? Бид далайгаас хол байгаа болохоор ийм байж боломгүй юм . тал газар үзэгддэш гэж дуулаагүй всм байна гэв.
-Мөн ч биш ч байлаа гэсэн хөдлөөд л байлаа . Хараач! Хоорондоо нэг ойртсоноо дахайд холдох юм . хэрэв ингэж хөдлөхгүй бол хар гантиган аврага том багана гэмээр юм гэж Генри хэлэв.
-Аврага амьтан ч бай, чөтгөрч бай, энэхүү аймаар талаар зугаалъя гэж босон үлгэрийн мангас юм гэж Колхаун инээн байж хэлэв.
Чөлөөнд гарсан ахмад өөрийгөө албадан байж тоглох аядсан нь энэ. Бусадтайгаа адилдхан, нэг л муу юм ёрлоод байлаа .
Ингэлээ гээд гайхах юм алга.
Гэнэт хойд зүгээс зэрлэг талын дээгүүр хэд хэдэн тас хар хуй бослоо . Тэр хуй тодорхой хэлбэр дүрсгүй бөгөөд хэмжээ, хэв маяш нь тасралтгүй өөрчлөгдөу нэг хэсэг нь түр зуур тогтож, нөгөө хэсэг нь тэшүүрээр гулгаж байгаа аврага биет амьтан шиг цурам босон газар дээгүүр гулгаж, заримдаа бие бие рүүгээ хуйлран бөхийж гайхалтайгаар нийлэн уогулох нь ямар нэг аймшигтай бижиг хийх мэь. Техасын өргөн талд галзуу юм шиг догшноор бүжиглэж байсан гэгдэх домгийн аймшигт аврага амьтныг бодоод үз л дээ .
Тийм ер бусын гайхалтай үзэгдлийг анх удаа үзсэн хүмүүс маш их сандарч тэвдэх нь аргагүй юм . Бүгд л байгалийн ямар нэг гамшиг тохиолдох нь гэж мэджээ .
Тэр үзэгдлийн гарч ирэнгүүд хөсөг зогсчихлоо. Явган нүцгэн унаатай унаагүй цөм л айн дуу алдаж, морьд үргэн хулмалзаж, лууснууд хачин хачин орилолдов.
Гэтэлд боссон хуй шорооны тэндээс цсны хүрхрээ шиг ямар нэг нижигнэсэн чимээ сонсдож, бууны дуу буюу алсад нижигнэсэн байгаа аянгын чимээ шиг үе үе тасалдан нүргэлэсэн дуу гарав.
Тэр чимээ шуугиан улам улам тод сонсдож, үл ойлгогдох аюул ойртсоныг айсуй .
Хүмүүс айснаасаа хөшсин юм шиг зогсцгоож, Колхаун ч бусдыг хэлэлтгүй тоглоом шоглоомоо больжээ .
Бүгд л тэнгэрийг бүрхсэн бараан үүлс, өөрсдийг нь няц дарахаар ойртон иирж буй хуй салхийг ширтэнэ.
Энэ хүнд бэрх үед гэнэт ар талаас нь хүн хашгирах нь сонсдов. Энэ дуунд хэдийгээр сандарч тэвдсэн шинж илэрхий боловч аюулд хэлмэгдсэн тэдгээр хүмүүсийн сэтгэлийг сэргээжээ . Аянчид эргэж харахад нэгэн сортой хүн тэднийг чиглэн хар хурдаараа давхиж байв.
Хүн морь хоёр хэдийгээр хар хөө тоосонд дарагдсан боловч бугуйлынхаа мөрийг үлдээсэн өнөөх танихгүй хүн болохыг тэд танив.
Сүүх тэргэн дотор явсан залуу хүүхэн түүнийг хамгийн түрүүнд таньжээ .
-Яваад байгаарай! Аль болохоор түргэн явцгаа! Гэж тэр үл таних хүн хөсөг ойртож ирмэгцээ хашгиран хэлэв.
-Юу боло вэ? Бидэнд аюул учрах уу? гэж эзэн сэтгэл уймран асуулаа .
-Тиймээ, би та нарыг орхиод явахдаа ийм болно гэж огт мэдсэнгүй . харин голын тэнд очмогцоо аюулын шинж тэмдгийг олж харав.
-Эрхэм минь, энэ юу вэ?
-Умрын хар салхи
-Та шуургыг тэгж хэлж багаа юм уу?
-Тийм ээ.
-Умрын салхи хуурай газарт аюултай байдаг гэж би ер дуулаагүй юм .Харин тэр салхи мэл их хүйтьэн байдгийг би мэднэ. Гэвч… гэж Колхауныг хэлтэл
-Эрхэм минь, зөвхөн хүйтнээр барахгүй. Хэрэв түүнээс хурдан зугтахгүй юм бол бүр ч муу юм болж мэднэ… гэж морьтон хүн хэлээд –Ноён Пойндекстер минь, та болоод танайхан цөмөөрөө аюулд учраадб айна. Умрын салхи бүхэн аюултай байдаг ыбиш. Гэлээ ч энэ салхи … Тийш ээ хар л даа . та тэр харанхуй хуй салхийг харж байна уу? гэж тэсэж яван эзэгд шаардсан байдалтай хэлэв.- Бид хараап хараап чухам юу болохы нь мэдэхгүй байна.
-Энэ бол хар салхи болохын өмнөх дохой, энэ ч огт аюулшүй дээшэ хараач. Та тэнгэрийг бүрхэж байгаа хар үүлийг харж байна уу? таны айх л юм чинт тэр дээ . Би таныг дэмий айлгахыг хүсэхгүй . гэлээ ч гэсэн энэ үүл үхэл авчирна гэдгийг хэлэх ёстой . үүл наашаа ншшж байна. одоо түргэн хөдөлбөл л амь гарна. Түргэлэхгүй бол оройтоно шүү . Үл арван минутын дараа энд ирнэ. Тэгэхэд ч… эрхэм минь бушуухан явахыг гуйя! Хөтөлчиддөө аль ы болохоор түргэн яв гэж тушаагаач. Тэнгэр өөрөө таныг яаруулж байна!
Эзэн энэ шаргуу шаардлагад автаж, хөсгийг аль байдгаараа түргэн явахыг тэр даруй тушаалаа .
Мал адгуус нь хүмүүс шигээ айж тэвдсэн учир ташуурдуулалгүй яьж байв.
Сүүх тэрэг, морьтой хүмүүс түрүүчийнх шигээ хөсгийн манайд явах бөгөөп өнөөх танихгүй хүн тэр жин хөсгийг заналхийлж байгаа аюулаас сэргийлэн хамгаалж багйаа мэт сүүлд нь явж байлаа .
Тэр хүн байн байн мориныхоо амыг татан эргэж харах болгондоо улам их сандарсан байдалтай болж байгааг эзэн ажиглаад хажууд нь очиж:
-Аюул бас л өнгөрөөгүй байна уу? гэж асуулаа .
-Би даанч таны санааг амруулмаар юм хэлж огт чадахгүй байна. Салхи эргэнэ гэж бодсон юмсан.
-Салхи гэнээ? Надад үер нь ямар ч салхи мэдэгдэхгүй байна.
-Энп ч ийм лбайна. Харин тэнд бол аюултай догшин шуурга дэгдэж байна. Бурхан минь, тэр шуурга жигтэйхэн хурпан ойртож байна шүү! Бид цухам болсон зэрлэг талыг салхинаас өмнө гаталу амжина гэдэгт би их эргэлзэж байна.
-Бид яах билээ? гэж эзэн айж тэвдэн асуув.
-Та нар лууснуудаа үүнээс хурдан явуулж болохгүй юу?
-Үгүй ээ, хүч чадал нь бүр барагдчихаад байна.
-Тэгвэл бид хар салхинаас гарч амжихгүй гэж би айж байна.
Залуу дахин эргэж хараад, цооглон эрочилж байгаа хар хуй хурдыг хэмжиж байгаа мэт ажиглан зогсоход түүний царайд сандарсан байдал илэрхий .
-За, хожимдож дээ! гэж тэр дуу алдаад- хар шуурга биднээс хурдан, маш хурдан явж байна.. Түүнээс зайлан гарах найдлага алга хэмээн хэлсэнд.
-Ээ, бурхан минь , тэгээд гарах арга алга гэж үү дээ? гэж эзэн асуув.
Танихгүй хүн тэр даруй нь хариу хэлэлгүй хэсэг зуур дуугүй болж гүн бодолд дарагдав. Тэнгэр өөд байн байн харахаа болиод хөсөгш руу харна.
-Аюулаас зайлах арга алга гэж үү дээ? гэ эзэн гайхаш барагдсан пуугаар хашгирлаа .
-Үгүй ээ, арга байна! гээд морьтой хүн ямар нэгэ мэргэн санаа олов бололтой баясан хариулаад –Горьдлого байна. Би урьд энэ тухай бодсонгүй . Бид шуурганаас зайлж амжихгүй, харин аюулаас зайлж болно. Бушуулаарай ноён Пойндекстер гуай! Морьд луснуудынхаа толгойг бо гэж хүмүүст тушаал өгчээ! тэгэхгүй бол энэ адгууснууд чинв сохорч сүйд болно . хөнжил, алчуур юу лб айдгаараа боож болно. Тэгж боосон хойноо цөмөөрөө тэргэн дотроо орцгоо. Саравчнууды нь тал бүрээс нь сайн битүүлэх хэрэгтэй
Сүүхийг би аргална.
Танихгүй хүн ингэж хэлээд Пойндекстер захирагч хоёр хөтөч нартаа зохих тушаал өгч байх хооронд урагшаа хатируулав.
Тэр сүүх тэрэгний дэргэд очоод:
-Эрхэм хатагтай, та хөгшүүлдээ цөмийг буулгаарай. Хөтөч тань ч сүүх тэргэндээ орж сууг гэж тухайн байдалд тохирсон аль болох эелдгээр хэлээд Генри Колхаун хоёрт , мөн Пойндекстерт хандаж- Та нарч гэсэн сүүх тэргэнд орцгоо. Суудаол хүрэлцэнэ. Зөвхөн түргэлэхий гуйя Битгий цаг гарзад хэдхэн хором болоод биднийг шуурга дайрна гэж хэлэв.
-Эрхэм минь, та өөрөө яах вэ? гэж ойртон ирсэн аюулаас аврахын тул чадлаараа тусалж байгаа залуу эрд үнэнээсээ санаа зовсон эзэн асуусанд
-Нададсанаа зовох хэрэггүй . Би яахаа мэднэ. Анх тохиолдож байгаа юм биш . Бушуухан сүүхэнд ороорой, танаас гуйя. Хором ч алдаж болохгүй . Тоосон хуй ирэхээс өмнө тэргэнд орж үз гэв.
Эзэн хүүтэйгээ хамт мориноосоо буун харайж, сүүх тэргэнд орлоо. Колхаун мориноосоо буухыг татгалзаж эмээл дээрээ суусан чигээрээ байв. мексик хувцастай, танихгүй энэ хүн ямар нэгэн үл үзэгдэх аюулаас бие хамгаалах гэж торолдоогүй байхад би яалаа гэж тэр аюулын өмнө бууж өгөх билээ . гэж Колхаун боджээ .
Танихгүй хүн эргэж, захирагчийг ойрхон байсан тэргэн дотор ор гэхэд нь цаадахи нь түүний хэлснийг үг дуугүй дагав. Одоо өөрийнхөө тухай бодож болно.
Залуу эр серапэгээ шалмагхан дэлгэж мориныхоо толгой дээгүүр нөмөргөөд хүзүүгээр нь зангидав. Тэгээд хүзүүний хятад торгон ороолтоо маш шалмаг тайлж аваад малгай дээгүүрээ бүтээж, нэг үзүүрий нь бүчинд нь хавчуулж, нөгөө үзүүрий нь унжуула. Түүний нүүрэндээ зориулж нэгэн халхавч барив.
Тэгээд нүүрээ битүүлэхээс өнө сүүх тэрэг рүү дахин эргэж хартал Колхаун мориноосоош буугаагүй байхыг хараад гайхаж, дотроо дургүй нь хүэн.
-Та сүүх тэргэнд бушуухан оохгүй бол амь үрэгдэнэ шүү гэж дахин хэлэв.
Шуурганы аюул ойртон байгаа нь үзтэл илэрхий болсон учир Колхаун энэ удаа түүний үгэнд орж, сандраагүй мэт дүр үзүүлж мориноосоо аажуухан буугаад, битүү хөшгөөр халхлагдсан сүүх тэргэнд иорою.
Цаашаа ву болсныг бичихэд үнэхээо хэцүү юм . Байгалийн тэр аймшигт үзэгдлийг нэг чхүн зориглон харлаа ч гэсэн юу ч олж үзэхгүй өнгөрх байсан биз. Лууснуудын толгойг боосноос хойш тавхан минутын дараа хөсгий нь харанхуй шуурга нөмрөн авлаа .
Аянчид тэр догшин шуурганы зөвхөан эхний нь харцгаажээ . Нэг хэсэг хуй хөсөгт тулж ирээд өтгөн хар тоосроор энгэр бүрхэж, дарин мөнөдт орж байгаа мэт шороогоор булав. Энэ нь зөвхөн эхлэлт байлаа .
Дараа нь асар том зуухныб амаар савсан байгаа халун хий шиг юмаар тургиад, сүүлд нь мөс шиг хүйтэн салх үелэн шуугив.
Шуурга сүнгэнэх нь хар шуурганы хааныг залрахыг мэдэгдэн эола1 байдаг чадлаараа үлээж байна уу гэлтэй сүртэй тачигнана.
Агшин зуурын дараа хар хуй хөсгийг бүрхэн халуун орны талод байгаа аянчдыг Хойд мөсөн далайн мөсөн уулс баринтаглав уу гэлтэй хүйтрэв.
Салхины исгэрэн шуугих дуу, битүү нүргээ, хөсгийн саравчны нажигнах чимээнээс өөр юу ч дуулдахгүй , юу ч үзэгдэхгүй байлаа . Лууснууд зөнгөөрөө буруу харан чив чимээгүй зогсож, догшин шуурганы шуугиан дунд хүмүүсийн ширвээтэн эмээсэн дуу замхарч байв.
Онгорхой нүх сүв бүрийн битүүлжээ . хэрэв л даавуун аравчнаасаа жаахан л цухуйх юм бол амьсгаа боогдон багтрах байлаа .
Цуарм болсон зэрлэг талаас эрчилж шуугин босож байгаа салхины аясаар дэгдсэн үхэл тарих хумхийн хар тоос агаар битүү дүүрчээ .
Тэнгэрт бөөн бөөн хар нурам нэг цаг хиртэй хөвөлзөн, манай аяны нөхөд гадагшаа ч харж зүрхлэхгүй сууцгаав.
Эцэст нь сүүх тэрэгний хөшигний яг дэргэд өнөөх танихгүй хүний дуу гарав. Тэр хүн нүүрээ бүтээсэн торгон ороолтоо аваад
-Одпоо та нар гарч болно. шуурга бас намдаагүй байна. хоёр гурав хоног үргэлжилнэ . гэвч одоо та нарт айх юм огт байхгүй . Хамаг үнс нурам хийсээд явчихсан. Тэр нурмын шуурга Рио Грондын тийш явчихсан болохоор та нар түүнийг гүйцэж очихгүй байхаа гэж хэлэв.
Эзэн сүүх тэрэгнээс яаран гарч ирээд
-Эрхэм минь, бид танд өртэй боллоо … гэлээ .
-…Амь биеэрээ шүү ! гэж Генри эцгийнхээ санааг гүйцээн хэлээд-Эрхэм та бидэнд нэрээ хэлж гийгүүлэхсэн болов уу.
-Морис Жеральд гэдэг. Гэвч Морис-мустангер1 гэвэл цайзныхны намайш андахгүй дээ гэж өнөөх хүн хэлэв.
-Мустангер гэнээ! гэж колхаун зөвхөн Лиузад дуулдах төдий аярахнаар зөвүүрхэн бувтнав.
Эзэн Пойндекстер энэ үгийг сонсоод “зөвхөн мустангер юм шив дээ” гэж нэлээд урамгүйхэн бодож зогсов.
-Би одоо та нарт хэрэггүй . та нар надгүйгээр зөмөө олно гэж зэрлэг адууны ангууя хэлээд-Агар харагдаж байна, яг түүнийг чиглээд яваарай. Та нарыг гол гатлахад чинь цайзан дээо намирч байгаа далбаа харагдана. Харанхуй болохос өмнө зорьсон газраа хрч амжина. Би та нарыг орхиод явалгүй болохгүй нь гэв.
Хэрэв бид тамын хөлөг унасан аймшигт эрийг төсөөлье гэвэл, хөсгийн аянчдыг хоёр дахь удаагаа орхин явж байгаа сайхь залууг л сайтар бодох хэрэгтэй .
Танихгүй залуугийн царай үнсэнд дарагдаж хачин болсон ч гэсэн жирийн хар бол ажил эрхэлдэг чгэлээ зэрлэг морины ангуучийн Лиуза Пойндекстерын сэтгэлд таалагсдан жавхааг нь бууруулсангүй .
Лиуза түүний нэрийг сонсоод, нэрийн хуувсы нь зүрхэнпээ нааж зөвхөн өөрөөсөө бусдад сонсогдохгүйгээр :
-Морил мустангер, чи креол охины, зүрхийг булаажээ!бурхан, тэнгэр минь! Люцифертэй1 дэндүү адилхан юм, гэхдээ би түүнийг үзэн ядаж чадна гэж үү! Гэж шивэгнэв.