0_65cef_921b60fb_orig.jpg

 

Морь унасан толгойгүй хүн - 39. Тунасан цус
 


Хэдийгээр ал нэгэн төөрсөн хүн эрэхээр гардаг жирийн нэг багийг бодвол хүний тоогоор олон ч ыгэлээ, эл баг маш болгоомжто явж байлаа. Индиан нар далайгаар мордсон болохоор болгоомжлохоор ч аргагүй байжээ.
Ул мөр олж, түүний учрыг тайлбарлуулахаар туршлагайт мөрч, тагнуулч нарбг түрүүлэн явуулжээ.
Леон голоос баруун тийш бараг арван бээр үргэлжилсэн тал нутгаас ямар ч ул мөр олдсонгүй. ГАзар нь хуурай, хатуу учир давхиж яваа морины л туурайн мөр үлдэж болох байв. гэвч тийм мөр дайралдсангүй.
Баруун хойд болоод зүүн өмнөд зүйг тийш алс хол үргэлжилсэн шугуй, цайзаас арван бээрийн зайтай газраар тал хөндийг огтлон гарчээ. Чөдөр ургамал модонд нь битүү агссан эл шугуй нь хүн, мал бараг нэвтрэх аргагүй үнэхээрийн битүү ширэнгэ ажээ.
Цайзаас чанх өмнө энэ шугуй дундуур огтлон гарсан цавчлан зам нь Нуэсес голын эх өөд явахад нэлээд дөт зам ажээ. Цавчаал замын хоёр талаар эрэмбэ цэгцтэй зэрэгцэн ургасан модод нь зориуд гудамжлан таьсан юм шиг анагдана. Энэ бол шинэ Нуэо Леон , Коауила, Тамаулипас1 руу зоманчууд довтлон байлдах үедээ гаргасан хуучин дайны зөрөг замбайж болох юм.
Мөрч нар энэ замыг Аламо руу чиглэн явсныг мэдээд учир эрлийнхнийг тэр үамаар явуулжээ.
Удалгүй морьтонгууд трэдний түрүүн явгаар явж байсан мөчр нарын нэг нь өөрсдийг нь хүлээн ойн захад үогсч байхыг харлаа.
-Юу болов? Мөр байна уу? гэж бусдыгаа гүйцэн түрүүлж ирсэн хошууч асуув.
-тиймээ, мөр зөндөөн байна хошуучаа Энэ рүү хараач! тэр зөөлө газар руу хар.
-Морьдын мөр байна.
-Хоёр морины мөр гэж мөрч, хошуучийн хэлснийг хүндэтгэнгүйгээр засан хэлжээ.
-Тийм байна , хоёр юм.
-Цаашаа дөрвөн морины мөр байгаа вм шиг боловч цөм тэр л хоёр морины мөар юм. тэд эхлээд энэ замаар өгсөж дара нь буцаж иржээ.
-Сайн байна, Спенглер. Энэ талаар чи юу гэж бодож байна.
-Би цавчаал замаар дээшээ хол яваагүйы болохоор тааварлахгүй юм бас олон байна гэж цайзын тагнуулячаар алба хаадаг Спенглер хэлээд- Гэвч хүн алсан хэрэг яриагүй энд гарсан нь тодорхой байна гэв.
-Чамд нотлох ямар баримт байгаа юм бэ ? Хүүрий нь олоо юу ?
-Үгүй ээ…
-Тэгээд чи юу олоо вэ?
-Цус. Азрангийн (бизон) гүрээг ханачихсан юм шиг цусан шалбааг оллоо. Өөрөө очоод үз гэснээ- харин мөрний учрыг цаашид нарйн олъё гэвэл бусдыг , ялангуяа тэр өмнө нь яваа улсыг нэг их ойртуулах хэрэггүй гэв.
Энэ хэлж байгаа юм нь хөгшин эзэн , зээ хоёрт хамаатай нь илэрхий . Учир нь мөрөн тэдэн рүү зэрвэсхэн хараад авлаа.
-За тэгье, Санаа зовох хэрэггүй , Спенглер. Чамд хэн ч саад болохгүй гэж хошууч хэлээд эрлийнхэнд хандаж- Эхрмүүдээ ! Би та бүхнийг хэдэн минуь байрандаа зогсч байхыг гуйя. Спенглер мөрнийучрыг сайтар оох хэрэгтэй учир наашаа явж болохгшүй. ганц намайг л дагаж яв галаа.
Хошууч өөрт нь шууд захирагддаггүй хүмүүстэй ярилцаж байгаа учир тушаал эелдэгээр хүссэн маягтай хэлжээ. Гэвч бүгд эл тушаалыг үг дуугүй дагаж зогссон газраасаа хөдөлсөнгүй. харин хошууч л тагнуулчийын араас явав.
Спенглер тавин алхам яваад зогсч газар руу заагаад
-Үүнийг харж байна уу хошууч аа? гэв.
-Хараа муутай хүн ч хармаар юм байна. таны хэлдэгээр ёстой азран нударсан газар гэж бодмоор цусан шалбааг байна. хэрэв энэ маань хүний цус бол тэр хүн хэдийнээ амьсгал хураасан гэхэд эргэлзэх юм алга гэж хошууч хариу өчив.
-Энэ цусыг бүлэгнэхээс өмнө үхсэн байх ётой гэж мөрч хэлжээ.
-Спенглер та үүнийг хэний цус гэж бодож байна?
-Энэ бол одоо бидний эрж хайж яваа, өвгөн эзний хүүгийн цус. Энэ учраас би Пойндекстер гуайг энд ирүүлэхийг хүсээгүй юм.
-Үнэн юмыг түүнээс нуухын хэрэггүй гэж надад санагдаж байна. Тэртэй тэргүй цагаа болохор тэр хн мэднэ.
-тэр зүйтэй. Гэвч ямар ч байлаа гэсэн эхлээд залууг яаж алав гэдгийг учрыг тайлбарлах хэрэгтэй. Гэтэл тэр учрыг би яагаад ч олохгүй байна.
-Учрыг олохгүйы байна гэж үү? Мэдээж тэр хүн индианчуудын алуулж. Команч нар түүнийг алсан юм биш үү?
-Тэд нар л лав биш гэж мөрч итгэлтэй хэлэв.
-Спенглер та яагаад тэгж яриад байна?
-Хэрэв энд индианчууд байсан бол хоёр биш дөчин морины мөр үлдэх байсан юм.
-Энэ ч яриагүй үнэн. Ер нв зкоманч нар ганц ганцаараа явж гэхэд их эргэлзээтэй байна.
-Ямарч команч, ер нь ямар ч индиан энэ хэрэгт оролцоогүй . Цавчаал зам дээхр хоёрхон морины мөр байна. тахтай морины мөр байгааг та харж багйаа биз дээ. Команчууд хулгайн л биш бол тухтай морь унадаггүй. Тэр хоёр морийг улаан арьстай биш, цагаан арьстан унаж явжээ. нэг нь мустангийн мөр, нөгөө нь н америк морины мөр байна. Баруун тийшээ явахдаа мустанг түрүүлж явсныг мөр нь зарим газар дарагдсанаар мэдэж болох юм. Буцахдаа америк морь түрүүлж , мустанг хойноос нь явж байжээ. гэвч хоёр морьтой хүний нэг нь нөгөөгийнхөө хойноос аль хэр зайтай явсныг хэлэхэд одоохондоо бэрх байна. Харин тэр хоёрын буцсан газар хүрч очвол учры нь олоход амар болно. Тэр газар холгүй байх ёстой.
-За тэгвэл тийшэээ явъя. Би эрлийнхнийг тэндээ хоцор гэж хэлье гэж хошууч хэлээд, хүмүүст хоцрох тушаал өгч , өөрөө мөрчийг дагаж явлаа.
Тэр мөрч дахиад бараг аван зуун алхам газар үргэлжилжээ. Ахмад модны ёүүдэр доорхи зөөлөн газар дээр үлдсэн мөрийг ялгаж байь. Баруун тийшээ явахдаа мустанг түрүүлж , буцахдаа америк морь түрүүлж явж гэсэн таамаглал нотлогдлоо гэж мөрч хэлэв.
Энэ газраас цааш мөр гараагүй бөгөөд хоёр морь эндээс буцаж явжээ. Буцаж явахаасаа өмнө морьд бүдүүн улиангарын доор хэсэгш зогссон байв. хэсэг газар морины таханд тахлагдсанд нь үүнийг тодорхой хэлээд өгнө.
Мөрч мориноосоо бууж, энэ хэсэш газрыг анхааралтай судалж үзлээ.
-Тэд энд нилээд удаан хамт байж гэж мөрч хэдэг минутын дараа газар руу ажигласан хэвээр хэлээд- Хоёулаа мориноосоо буулгүй тайвнаар ярьугааж байсан нв бас илэрххй байна. Энэ бүхэн уг хэргийг будлиантуулу байна даа. Уг нь тэд муудалцсан байх ёстой юмаа… гэв.
-Спенгер чи хэрэв үнэн хэлж байгаа бол ёстой ид шидтэй хүн юм даа. Энэ бүхнийг чи яаж мэдэв, хэлж өгөч?
-Мөрөөр нь мэдэж байна. мөрөөр нь шүү хогууч аа. Энэ бол их амархан , мөрнүүд нь бие биенээ дарсан байх юм. Энэ бол морь нэг зэрэг хамт энд байсан бөгөөд зогсч ядан дороо газар цавчилж байжээ. Хоёр хүн бүтэн ороомол навчин тамхи дуустал татсаны нь үзвэл тэд энд нэлээд удаан зогсчээ. тамхины улдагдал нь энэ байна. Дуустал татсан янжуурын үлдэгдлийг та хараач. Бүтэн гаанё, нэрчихээр вм үлдсэнгүй гээд бөхийж тамхины үлдэгдэл авч хошуучид өглөө.
-Үүгээр үэхэд тэр хоёр хүн бие биедээ дайсагнасан санаагүй л улс байж. Хэрэв минутын дараа бие биенийхээ багалзуурт асахаар санасан улс бол хэмт тамхиа татна гэж байхгүй . Тамхиа татаж гүйцсэн хойно л хэрүүл гарсан байж таарна. ийм юм болсон гэдэгт би эргэлзэхгүй байна. тэр хоср хүний альнэг нь нөгөөгөө нухчихжээ гэдэг таны энд байгаатай адил үнэн хэрэг. Чухам хэн нь үхэв гэдгийг таах нь тийм ч хэцүү биш байна. хөөрхий өвгөн Пойндекстер , хүүгээ амьлд байхы нь хэзээ ч үзэхгүй болжээ! Гэв.
-Энэ бүхэн цөм нэгл битүүлэг юм гэж хошууч хэллээ.
-Тийм шүү , чөтгөр аваг!
-Харин хүүр нь хаана байна?
-За тэрнийг чинь л тархиа гашилтал бодож байна. хэрэв түүнийг индианууд алёан бол хүүр нь алга болоход би төдий л гайхахгүй байна. тэд түүний хүүрийг аваад явсан баж болно гэвч энд индианчууд байсан гэхийн ямар ч тэмдэг алдга. Тэр хоёр хүний нэг нь нөгөөгөө нударсан гэдэгт та итгэ. Харин хуурий нь яачихав гэдгийг лб и ойлгохгүй байна.
-Туйлын хачин юм! Туйлын бэрх таавар юм! гэж хошууч дуу алдав.
-Бид энэ нууцыг тааж ч бас болох л юм. Тэгэхдээ хэрэг үйлдсэн газраас морьд хаашаа явсан тэр мөрийг олох хэрэгтэй байна. Ямар нэг юм мэдээд авч болох юм. Энд бидэнд өөр хийгээд байхюм алга. Буцъя, хошууч аа. Түүнд хэлэх хэрэгтэй юу?
-Пойндекстер гуайд уу?
-Тийм ээ?
-Чи түүнийг хүүг үнэхээр алагдсан гэдэгт итгэж багаа юмуу?
-Өө хаанаас даа! Би түүнийг баталж чадсангүй. Би зөвхөн уг гэмт хэргийн гэрч болох хоёр морины нэгий нь залуу Пойндекстер үнэхээр тэр морийг унаж явсан бол түүнийг амьдаар нь үзэх найдвар бага байгаад би айж байна.
хоёр дахь хүн нь хойноос нь явсан нь их сэжигтэй байна.
-Түүнийг алсан хүн хэн болох тухай Спенглер чамд ямар нэг сэжиг төрсөн юм байна уу?
-Юу ч алга. хэрэв өвгөн обещрдоферын үгийг сонсоогүйсэн бол Морис мустангерын тухай би огт бодохгүы байх байсан. Хэдийгээр тахалсан мутсангийн мөр багаа ч гэсэн Морисын морины мөр гэж би баталу чадахгүй. Арай чдээ… тэр ирланд залуу бол хүнийг сэмхэн нударчихдаг этгээдүүдийн нэг биш.
-Чиний хэлдгийг би өв гэж бодож байна.
-Тэгэхээр зөлөө пойндекстер алагдаж Морис Жеральд түүнийг алдаг юмаа гэхэд тэр хоёрын хооронд шудрага тэмцэд гарч, эзний хүү ялагджээ. Би ингэж бодож байна. харин тийм их цус гарсан, хүүр нь алга болсныг учрыг би ойлгохгүй байна. мөрөөр нв цааш явах хэрэгтэй. Ямар нэг таамгийн үзүүрт хүргэж магадгүй … Бодож байгаагаа өвгөнд хэлбэл яана?
-Үгүй ээ, хэлж болохгүй шүү. Тэр чинь аль хэийын зөндөө юм мэдэж авсан. тэр энэ аймшигт явдлыг үнэн учрыг яваандаа алгуур дууож мэдвэл дээр байх. үзсэн харсан юмаа түүнд битгий яриаарай. Чи нөгөө цус тунасан гаүзар луу очоод эргэсэн мөрий нь хай, эрлийнхнийг хэн ч юу ч ажиглахгүйгээр хойноос нь дагууоахыгбродъя.
-За тэг хошуучаа. Буцсан мөр хаанаа аваачихыг би таамаглаж байх шиг байна. надад арван минутын хугацаа өг. тэгвэл намайг дохио өгөхөөр над руу очоорой гэж мөрч хэлээд өнөөх цус байсан газар руу буцаж явлаа. тэнд очоод мөргүүдийг дахин анхааралтай үзээд хажуугийн цавчаал руу эргэж орлоо.
мөрч болзсон цагтаа чанга исгэрч дохио өгөв. Түүний исгэрэлтийн чимээ бүтэн б ээрийн тэртээ, цусан шалбааг байсан газраас өөр зүгт сонсдов.
Хошууч эрлийнхэнд хөдлөх тушаал өгөөд өөрөө өвгөн Пойндекстерын болоод бас нутгийн хэдэн баян хүний хамт зэрэгцэн явлаа. Харин эрлийнхэн удирдагч мөрчийн аймаар битүүлэг нээлтийг хэнд ч хэлсэнгүй.