headless_horseman.jpg

 

Морь унасан толгойгүй хүн - 44. Дөрвөн команч




Фелим эргэж харалгүй ухаан, жолоогүй гүйж байв. Оройны нь хонгор шаргал үс босчих шиг болж, золтой л бүрхээ унагаачихсангүй. Овоохойдоо гүйж ороод мустангийн арьсан хаалгаа хааж, шал дээр хэвтэж байсан хэдэн боодолтой юмаар дотроос нь бэлхэн дарав.
Тэгсэн мөртөө өөрийгөө аюулгүй болоо гэж бодсонгүй. хий юмнаас үүд хаалгаа цуургаалсан ч гэлээ хамгаалж чадна гэж үү.
Үнэндээ түүний үзсэн юм нь буг чөтгөр л байж таарна. Хорвоо ертөнцөд , тийм гайхалтай юм харсан хүн байна гэж үү. Өөрийнхөө толгойг барьчихаад морь унаж яьаа хүнийг хэзэ жнэгэн цагт ямар нэг хүн үзсэн гэж үү? Тэр бүү хэл тийм юмыг сонссон хүн байна уу? Мэдээжээр байхгүй, ямар ч байлаа угэсэн Фелим л сонсч явсангүй.
Айснаасаа ухаан тавьсан зарц овоохой дундуур хойш урагш бачимданг гүйж , нэг сууж , нэг босож , үүд хаалга руугаа мяраана. Гэвч түүнийг онгойлгох байтугай завсар заальхайгаар нь харж ч зүрхлэхгүй байв.
Фелим үе үе толгойтой үсээ зулгааж хоёр шанаагаа салгана базалж нүдээ зүүдэлэн биү, үнэхээр тэр аймаар зэвүүн юмыг үзсэнээ нотлохыг оролдох мэт сандчина.
Нэг юмл юм түүнийг жаахан тайвшруулж байсан энь ташуу руу
бууж явахдаа нэг эргэн харахад нь морь унсан толгойгүй хүн Аламоос
холдон ойын зүг хатируулж яваа хэрэгджээ.
Хэрэв үүнийг хараагүй бөол ирланд эр улам ч бажга алдах байлаа.
Үг хэлэх нь тэнхээгүй бол үе үе учиргүй гаслана.
Жаахан байзнаад тайвшраагүй боловч бодож цэгцтэйхэн , дахиад
ярьж чадахаар болов Энэ удаа зөвхөн өөртэйгөө л ярилаа. Тара гэртээ
байгаагүй учир ярианд оролцож чадсангүй .
Фелим овоохойны гаднаас ямар нэг амьтан сносчих вий гэж болгоомжилсон юм шиг бүр шивэгнэн ярж байв.
-Ээ бухран минь! Байж боломгүй юм! тэгэр манай эзэн биш ! гэгээн Патрик минь намайг авраач! Тэгээд энэ чинь хэн байдаг билээ? түүний хамаг юм нь мөн байсан. Түүний морь, судалтай серапэ , цоохор барын арьсан гутал, бас толгой нь… хэрэв царай нь нь л биш байдаг юм бол молрис гуай мөн байх ёгүй. Бишээ! Биш! Энэ бол зүүд. Би лав ундтаад тийм юм зүүдэлсэн . Эсхүл энэ бзхэн вискинээс болсон юм болов уу? Гэхдээ тэгж амиа алдатлаа согтоогүй л юмсан. Хоёр удаа лонхноос , хоёр удаа хундагнаас балгаад л гүйцсэн. ийм юманд юундаа согтох вэ? Бурхан минь тэгээд согтуу байсан гэхэд яахаараа одоо эрүүл болдог билээ? нөгөө юмыг харснаас хойш хагас цаг ч болоогүй байна. Гэтэл шүүгч шиг эв эрүүл болчихсон байдаг. Ингэхэд одоо энэ нэг жаахан юм балгачихаад муу нь юу байх билээ? тэгэхгүй бол би шөнөжин нойргүй юм бодоод хонох болно. Энэ хий юм чинь юу вэ? хэрэв энэ үзсэн юм эзэн маань биш бол, тэр хаана байгаа бол? гэгээн минь! Ад чөтгөр, алыбин тйирэнд бүслэгдэж өнчиэн ганцаараа хоцорсон хөөрхий муу намайгаа хамгаалаач!
Тэр ирланд хүн катологийн ариун хутагтад ингэж залбирсаныхаа дараа элэнц хуланцын үеэс Вакх гэж нэрссэн, грекимйн үлгэр домогт гардаг архи дарсны бурханд махщш их бишрэн залбирав.
Сүүлийн бурхан нь залбаирылг сонсжээ. Фелим моногахелийн архитай лонхны лдүрээр хувилсан энэ буруу номт бурхны шүтээнд сөгдөн залбирсанаас хойш нэг цаг болоход хамаг зовлонгоосоо ангижирчээ. тэр, өөрийгөө үхтэл н айлгасан өнөөх зэвүүн муухай юмны тухай санах ч байтугай өөрийнхөө байгаа байхгүйг мэдэлгүй овоохой дотроо гулдайн хэвтэв.
** ** **
Шөнө боллоо. Морис мцстангерийн овоохойд чимээ аниргүй нам гүм ажээ.Нэг шөнө газар дэлхий дээр бууж ирлээ гэдгийг мэдэгдэх цагны чагчаг хийх ч сонсогдохгүй байв.
Зөвхөн овоохойн гадна талд л чимээ гарна .гвэ ч тэр нь дасал болсон дуу чимээ- ой модны шөнийн дуу, гол горхи хоржигнон , навч нахиа сэрчигнэн, жирхэрхэйний цар хийх , хааяа ямар нэг араатны дуу гарна…
Шөнө дунд болсон ч сарны гэрэол бүх юм өглөө шиг одохн , мөнгөн цагаан туяа нь газар дэлхийг гийгүүлж, хамгшийн балар шугуйг нэвтлэн, моддын хар сүүдэр дунпуур цагаан судал татуулна.
Хэдэн морьтон гэрлээс сүүдрийг эрхэмлэн явж байв. тэд дөрвүүлэхнээ боловч тэднийг харахад айдас хүрмээр. Ув улаан нүцгэн бие, хацар дээрх шивээс, толгой дээр нь гозолзож байга галт отго, гартаа барьсан зэвсгийн гялазах энэ бүхэн нь аюултай, зэрлэг хүнийг санагдуулна.
Эд хаанаас гараад ирэв ээ?
Тэд Команчуудын байлдааны хувца өмсжээ. Үүнийг тэдний өмнө зүс, бүргэдийн өдтгй малгай, нүцгэн гар, цээж, бугын илгэн өмд зэрэг нь өгүүлнэ. Дээрэм хийж, уулгахаар ирсэн индианууд гэдэг нь илт байна. Команчууд гэдэгж нь эргэлзээгүй бөгөөд баруун талаас л ирсэн байх ёстой байв.
Тэд хаашаа явж байна вэ?
Энэ асуултад амархан хариулж болохоор байв. Тэр дөрвөн хүн Фелимын ухаан мэдээгүй хэвтэж байгаа өнөөх овоохой руу чиглэн явж байлаа. Морис Жеральдын урц нь тэдний дотолгоо хийх гэж сонгож авсан гаар нь байжээ. птэдний муу санаа өвөрдөтж ирсэнд эргэлзэж болох уу даа! Зүгээр л нэг зэр зэмсгээ асгчихаад, ингэж болгоомжилж явах гэж үү?
Тэд овоохойныб ойролцоо очиж буугаад , морьдоо модноос уяж, цааш явган явлаа.
Тэд унасан навчис дээгүүр огт чимээ гаргалгүй гишгэж чагнана. Толгойголгч нь үг дуугаралгүй, дохиогоор командлана. Хаанаас нь ч харсан тэд, урц дотор байгаа хүмүүст мэдэгдэлгүйг ойртох гэсэн нь илт. Сансан санаандаа хүрэх шиг болов. тэднийг урцын хананд тулж очтол хэн ч харж мэдсэнгүй бололтой.
Овоохой дотор огт чимээ аниргүй э Тэндээс нэгч чимээ, тэр бүү хэл, хүрэлзэгний дуугарах нь ч үл сонсогдоно.
Уг нь овоохойд амьдрагчпийн нэг н гэртээ байж байжв. Гэвч хүн гэдэг амьтан ярьж, хухирах бүү хэл чангахан ч амьсгалж чадахгүй болтлоо уудаг ажээ. Фелим яг ийм байдалтай байв.
Дөрвөн команч хаалганы нь дэргэд мярайж очоод болгоомжтой оролдов. Хаалга нь хаалттай боловч завсар зайльхайгаар нв чагнаж болох байв.
Тэр дөрөв дөрвөн зэрэг чихээ нааж, амьсгаа даран завсараар нь чагнав.
Хүний хурхирах, тэр ч байтугай амьсгалах , ер нв ямар ч анир чимээ алга байлаа.
- Магадгүй… Тэр амжиж ирээгүй байж ч болох юм. гэвч аль хэдийн ирсэн баймаар юм даа. дахиад өөр тийшээ яваад өгсөн юм болов уу? Урцын ард морины нь саравч байх ёстой. хэрэв мустангер гэртээ байгаа бол хээр мустанг нь саравчиндаа байх ёстой. Найзуудаа эндээ хүлээж байгаагаарай би очиж үзээд ирье гэж толгойолгч нь хамт яваа нэгэндээ цэвэр испаниар хэлэв.
Морины баазхан жүчээг үзэхэд хэдхэн хорос орох ажээ. тэнд хоосон байв.
Мөн өдий хэрийн хцугацаанд тийшээ очсон, зөргийг харячихаар байлаа. Түүн дээр шинэхэн мөр алга байв. Үүнийг нягталсан толгойлогч буцаж ирэхэд нөхөд нь овоохойны үүдэнгд зогссоор байв.
-Цусаар урс! Тэр энд алга өнөөдөр энд байсангүй гэж толгойлогч нэлээд чанга хэлэв.
-Овоохойд орж үзэж магадлах юмсан. Ирланд хүн тал нутагт орон байраа яаж тохинуулдгийг үзэхэд юу нь муу байх вэ? гэж дайчдын нэг нт испани хэлээр цэвэрхэн хэлэв.
-Аль вэ орцгооё. Амбаар руу нь шагайж харъя. Би бүр түүхий мах зулгаамаар их өлсөж байна гэж гурав дахь нв мөн Сервантесийн хэлээр өгүүлэв.
-Чөтгөр аваг! Эднийд архины зоорь бий гэж дууолсан юм байна.Хэрэв тийм бол.. гэж дөрөв дэхь нь мөн л чихэнд сонсоголонтой өнөөах хэлээр хэлэв.
Толгойлогч нь сүүлчийн хүний үгийг бүтэн хэлүүлсэнгйү. Ахроины зооохины ухай дурссан үг түүнийг илбэдсэн юм шиг хөдөлгөөнд оруулав.
Сайхь эр хаалганыг хөлөөрөө түлхсэн боловч нээгдсэнгүй.
-Карамба! Дотроосоо түгжээтэй байна. Арслан бахс, баавгай , зэрлэг үхэр, бас индианчууд эзгүй үедээ оруулах дургүй юм байж л дээ. ха-ха-ха!
Хаалга руу дахиад нэ чанга өшиглөлөө. Гэвч хаалга ер онгойсонгүй.
-Нэлээд хүнд юмаар дарчихаж, Түлхээд онгойхгүй нь. Одоо учры нь мэдье гээд бүснээсээ хутга сугалав. Хөнгөн жаазанд тэлж татсан мустангийн арьсанд том онгорхой нүх гарлаа.
Индиан тэр нүхээр гараа шургуулж, даруулсан юмыг тэмтчив.
Баглаа хүлээтэй юмнууд тэр даруй байрнаасаа хөдөлж хаалга цэлийтэл нээгдлээ.
Зэрлэгүүд орцгоов. Онгорхой хаалгаар сарны гэрэв тусч овоохой доторхийг гийгүүлэв овоохойны гол дунд шалан дээр нэгэн хүн тэрийн хэвтэж байлаа.
-Чөтгөр аваг!
-Энэ унтаж байх шив дээ?
-Энэ лав үххчихсэн байх, хэрэв амьд юм бол биднийг сонсмоор юм.
-Үгүй энэ чинь зөвхөн үхтэлээ согтсон хүн юм гэж толгойлогч нь шал дээрх хүн рүү тонгойнгоо хэлээд
-Энэ чинь мустангерийн зарц байна. Би энүүнийг танина. Үүний байж байгаагаар үзвэл эзэн нь гэртээ байхгүй байгаа юм байна. Арай энэ мал чинь зоорин дахиа цөмий нь гударчихаад санаа амар хэвтэж байгаа юм биш байгаа даа? Өө, лонх, байна. Сарнай цэцэг шиг сайхан үнэртэй юм. Гваделупын эх дагина минь, бидний хувь үлдэж шүү гэлээ.
хэдэн хормын дараа үлсдэн виски ч шавхруугүй дуусав. Хүн бүр нэг нэг хүртэж харин толгойлогчид илүү оногджээ. Сайхь эр ч тэнцүү биш хувааж байгааг эсэргүүйцсэнгүй.
Цаашаа юу болох бол?
Эрт орой түүнтэй уулзах гэж яриагүй хүсжээ. Тэгээгүй бол тэд ийм шөнө орой болсон хойно энд угаа хийж ирэх билээ. Ялангуяа толгойлогч нь уулзахын туйлгүй хүснэ.
Тэр дөрвөн индиан хүн морис мустангертай уулзах ямар хэрэгтэй юм бол?
үүнийг тэдний ярианаас мэдэж бболох байв. тэнэд бие биеэсээ нуух юм байсангүй.
Тэд Морисыг алах гэж ирсэн ажээ!
Энэ нь толгойлогчийн ганц зорилго байв. Бусад н зүгээр л хам оролцогчид юм.
Тоглоо м ч үгүй, айхтар хэрэг. Алсны шанд мянган доллар аваал, бас өшөөгөө хангана. Гурван туслагч нь зуу, зуун доллар авна. Хэн команчийн багаар биеэ халхласан нь уншигчидад аль хэдийн тодорхой болсон биз мань команчууд бол мексик хүмүүс, тэдний толгойлогч нь мустангер Мигуэл Диас байлаа.
-Отох хэрэгтэй байна. Одоо тэр тун удахгүй ирнэ. Барахо ганга өөд очоод түүнийг тал дундуур гарч иэрхийг нь харож бай. Бусдад нь надтай хамт үлд. Тэр Леон шолын зүгээс ирэнэ Бид түүнийг ташлуурыг тэндэх заан модны зүгээё ирнэ. Бид түүнийг ташлуурын тэндэх заан модны дор хүлээж болох юм. Энэ бол хамгийн аятай газар.
-Бид үүнийг зүйл дуусгачихаад дээргүй юу? гэж цусанд шунагч Барахо Фелимийг зааж хэлэв. Аз болоход хөгшин зарц урцанд юу болж буйг мэдэрсэнгүй.
-Үхсэн хүн үг хэлдэггүй гэж нөгөө нэг нь дэмжлээ.
Үгүй шүү, үхсэн хүн чинь илчилчихдэг юм! гэж Диас хэлснээ –Ингээд согтуу хэвтэж байх нь дээр. Энэ гайхлыг зүгээр орхи. Би зөвхөн эзний нь алах хэлэлцээтэй. за, Барахо хөдөлж үз. Түргэл түргэл !Ганга руу яваарай.
Морис хэдийд ч гарахад ирж мэднэ. Самбаатай ажиллах хэрэгтэй Хожим бидэнд ийм далим хэзээ ч тохиолдохгүй байж мэднэ. Ганга өөд авираад гарчих. Ийм гэгээтэй байхад та түүнийг холоос харна. Харангуут л бушуухан наашаа гүйж ирэ. Биднийг заан модны дэргэд хүрч амжихаар түргэн ажилларааай гэв.
Барахо тушаал биелүүлэхээс хойрогшиж байв. Уртьд нь шөнө аз нь харьж талын Чонотой хөзөрдөөд сүрхий хожигджээ. тийм учраас хариугаа авах гэж боджээ.
-Эрхэм Висенти бушуулж үзээрэй! Гэж түүний овоохойгоос гарах дургүй байгааг нь Диас мэдэж тушаал өгөөд хэрэв бид амжилт олохгүй бол та хөзөрт хожихоосоо илүүг алдана шүү. тэр, нэгц агт дотор гарч ирэхгүй бол хэн нэг нь чамаас халаа авна. Явж үз! гэв.
Барахо үгэнд нь оров. Тэр урцнаас гарч гангыг чиглэн явлаа. Бусад нь урцанд тухалж лаа асаалаа.
Тэдний өмнөх ширээн дээр оройн хоол биш, харин тэнэмэл мексикийн салшгүй дагул болсон исбпани хөзөр тавилаа. Хатан боолоо гаргаж тавиал , тоглоомоо эхлэв. Мөрийтэй тоглоход цаг мэдэгдпэхгүй өнгөрдөг ажээ. нэг цаг боллоо…
Талын Чоно банү барьж байв. “Хатан тавилаа”, “Боолын хожлоо” гэсэн дуу мустангийн арьсаар бүрсэн урцан хананы цаанаас цууриатна. Мянган доллар ширээн дээгүүр хангинана. Хөзөр аяархан шажигнана.
Тэгтэл чанга орлиох дуу гарч тоглоом гэнэт тасалдав. Фелим сэрж хачин амьтдыг харсандаа орилсон нв энэ байжээ.
Хөзөр ширээн дээрээс үсрэн цналж, гэнэт хүтгааа сугалан авцгаалаа. Фелимийн амь дээсэн дөрөөн пээр тулж ирэв.
Гэнэтийн тохиолдолд түүн йг аврав. Байдгаараа амьсгаадан Барахо үүдээр орж ирэв. Үнэндээ тайлбарлаад ч байх хэрэггүй бөгөөд зөвхөн л
-Өнөөх чинь айсуй, ганганд бүр ойртоод ирлээ… Бушуулаарай нөхдөө, бушуулаарай! Гэж арайхан шивнэсэн нь хангалттай байв.
Ирланд эр аврагдах тэр. Фелимийг алах гэ бодсон байлаа ч гэсэн зав байсангүй. Арай илүүхэн ашиг унах хэрэг хүлээж байв.
Хэдхэн хормын дараа зүсээ хувиргасан дөрөв мустангерын бууж ирэх ёстой ганганы ёроолд хүрчихсэн байв. Тэд заан модны дор отоо хийгээд золионыхоо хүний ойртож ирэхийг хүлээлээ.
Удалгүй мроин төвөргөөн сонсогдож тах хангинав. Тэр чимээ жигд биш дуугарч, , морь нь бартаатай газраар давхиж байх шиг байв.
Тэр морьтой хүн ташуу руу бууж яваа бололтой. Гэвч харагдахгүй байлаа. Тагуу газар нь моддын сүүдэр дайрсан голын эрэгтэй адил харанхауйд дарагдсан бөгөөд нөгөө хэдийн нуугдсан газрын моддын сүүдэр дайрсан голын эрэгтэй адил харанхуйд дарагдсасн бөгөөд нөгөө хэдийн нуугдсан газрын хажуугаар нь сарны гэрэл туссан байв. гэвч зөрөг нь түүгээр биү заан модны сүүдэр доогуур гарчээ. Морьтон тийшээ ирэх ёстой байв.
-Түүнийг битгий алаарай! Гэж Мигуэль Диас захирсан дуугаар, шивэгнэн хэлээд- Тэр нэг хоёр цаг амьд байх нв надад хэрэгтэй байна. тэгэх шалтгаан байгаа юм. Түүнийг морьтой эь хамт бариад ав. Айх юм байхгүй, гэнэт дайрахад учиртай. Хэрэв эсэргүүцэх ална. Эхлээд би буудна шүү! гэлээ.
Хуйвалдагчид толгойлогчийнхоо үгэнд орохоо амлав. Төдөлгүй амласнаа үзүүлэх цаг ч ирлдээ. Хүлээж байсан хүн нь налуу руу буугаад модны ёүүдэрт ойртож ирэв.
-Зэвсгээ хая! Мориноосоо буу! гэж хэлээд Талын Чоно ойртон ирж яваа морьтой хүний урдаас ухасхийлээ. талын Чоно морины хазаараас шүүрэн авч, наад гурав нь хүн рүү нь ухасхийв.
Тэр хүн ямар ч эсэргүүцэл тавьсангүй. Буу зэвсгээр ч өөрийгөө хамгаалсангүй , хэл үшээр ч эсэргүүцсэнгүй. тэдний өмнө эмээл дээрээ тухтай суусан хүн байхыг нүдээрээ үзэж, бие цогцсы нь гараараа тэмтэрч үзлээ. гэвч тэр нь нэг л мэдээ мэдрэлгүй юм шиг санагджээ. гагцхүү морь нь эсэргүүцэв. Морь хойд хоёр хөл дээрээ цоройн, гэдрэг ухарч , өөр рүү нв дайран орсон дайснйыг чирч гулдран сарны гэрэл туссан зурвас газарт хүрэв.
Ээ, өршөөлт тэнгэр минь! Энэ чинь юу гээч вэ?
Мексикчүүд цөм айсан зэвүүн дуугаар нэгэн зэрэг хашгиран гэдрэг ухасхийн морьдоо уясан өнөөх үугуй руу хөлийн хурд мэдэн гүйж очоод, мориндоо санд мэнд үсрэн мордоод ухаан жолоогүй зугадлаа.
Тэд, нэлээн зүрх зоригтой хүмүүсийг хүртэл айлган жихүүцсэн өнөөх морь унасан толгойгүй хүнийг үзжээ.