index.jpg

 

Нэгдүгээр бүлэг- Есдүгээр хэсэг
 


Саксон ням гаригийн өглөө ечөн цагаас ч өмнө ирсэн байж магадгүй гээд цонхоор харахаар гал тогооны өрөө рүү хоёр удаагаа гүйж ороход Сара сурсан зангаараа дайрч гарчээ.
- Ичгүүр , шившиг ! Зарим хүүхэн торгон оймсгүй бол байж сууж чадахгүй юм… Чи намайг хар л даа , өдөр шөнөгүй борви бохисхийхгүй зүтгэх мөртлөө гурван хос гутал байтугай ганц торгон оймс өмсөхийг үзсэн үү ? харин би : бурхан шудрага , хийсэн нүглийнхээ үрийг үзэхийн цагт зарим хүн баярлах бүү хэл , таарах ялаа эдэлдэг юм гэж нэг л үг хэлдэг шүү !
Энэ үед гансаа татан, отгон хүүгээ өвөр дээрээ аваад сууж байсан Том Саксонд ирмэж , Сарагийн чинь “өвчин “ хөдөлж гэсэн дохио болов. Харин Саксон нэг охиных нь үсэнд туузы нь уяж өгөх гэж их л завгүй мэт харагдана.
Сара өглөөний цайны дараа, аяга таваг хангинуулан гал тогооныхоо өрөөнд мунгинана. Баахан “аах - уух” гэж байснаа нуруугаа эгцлэн угаалтуураас зайдуухан очиж дахин уур хилэн бадрсан харцаар Саксоныг гөлийтөл ширтсэнээ,
- Юу болов чи ? Юу гээд дуугаа татчихаа вэ ? Яагаад дуугардаггүй юм ? Ичих гэдэг энэ юм чинь арй дуусаагүй болоод энэ үү ? Сайн байна ! Боксчинтой хүзүү сээр холбосон гэл үү ? Тэр Робертсон та хоёрын паянг дуулсан , дуулсан. Чарли Лонгийг тэрүүнтэйгээ тулгаад өг , хонгор минь , тэгсэн цагт юу болохы нь үзнэ дээ гэв.
- Би ч мэдэхгүй ээ . Билл Робертсоныг их сайн залуу гэлцэх юм байна лээ гэж Том хажуугаас нь хэлэв.
Саксон дуртй нь аргагүй инээмсэглэхэд Сара бүр аазгайтаж ,
- Чи яагаад Чарли Лонгтой суудаггүй юм ? Чамд ухаангүй сайн , архичин биш … гэхэд Саксон ,
- Миний мэдэхээс хэтэртлээ уудаг хүн байх гэж Саксон мэтгэв.
- Яг үнэн , гэртээ торх пивогүй байх номгүй гэж би дуулсан юмдаг гэж ах нь дэмжив.
- Чи ерөөсөө яс горьсон нохой шиг орж гардаг юм биш биз ? гэж Сара ёжлон доромжлов. Том амаа арчин тайвнаар.
- Орж гарсан байж ч болно л доо гэв.
Сара одоо нөхөр рүүгээ давшлан эхлэж ,
- Гэртээ торх пивотой баймаар санагдсан бол яадаг юм , тийм юмтай байдаг л юм байга биз ! Хүний юмаар хүүдэгнэхгүй , цалин цагаа их авдаг хүн , ямар ч болсон бусдаас илүү л олдог хүн гэлээ .
- Эхнэр, хүүхэд тэжээж байгаа хүн биш шүү дээ .
- Эвлэл, Холбоо ч гэх шиг балай юмны татвар гэж төлдөггүй.
- Битгий худал хэл. Татвар төлөхөд ч төлдөг хүн . Төмөрчдийн эвлэлтэй түнжин хагарсан бол тэр чинь энэ үйлдвэр , Окландын ямарваа нэг үйлдвэр дээр ажиллах л байсан . Сара чи үйлдвэрчний ажлын талаар юу ч мэдэхгүй шүү дээ . Хүн өлбөрч үхэхийг л эс хүсвэл эвлэл холбоонд байлгүй горьгүй болсон цаг.
- Үгүй ер гэж Сара эгдүүцэн – Би л ойлгохгүй байгаа биз ! Яаж мэдэх юм ! Усан тэнэг хүн яаж мэдэх юм ! чи ингэж хүүхдүүдийнхэ дэргэд намайг хэлж байна уу ? гэж их хүүгээ цохиж глзуу мэтээр хашгичин ,
- Билли чи сонсов уу ? Ээж чинь усан тэнэг байх нь ! мэдэв үү ? Эцэг чинь энэ хүүхний нүүрэн дээр , хүүхдүүдийн минь дэргэд намайг ингэж хэлж байна ! Усан тэнэг гэнэ ! Удахгүй намайг солиорчихож гээд галзуугийн газар явуулах хүн . Билли чи юу гэж бодож байна , аан ? Ээжийг чинь улаан галзуу амьтадтай нэг дор нар салхи үзэхгүй гэрэл гэгээгүй хав харанхуй газар оруулж өвчтөний халаад өмсгөн цоожилчихоод боол байсан хав хар нерүүдийг зодож абйсан шиг зодвол , Билли чамд аятайхан санагдах уу ? Аав чинј ийм л хүн шүү дээ . Билли чи бодоод үз ! Чиний төрсөн эх чинь улаан галзуу амьтдын дотор орчихвол яахав , чи бодоод үз ! Ульж хашгичсан улаан галзуу амьтдын дунд , тэр араатнуудын харсаар байтал зодож нүдсээр алсан нэгнийх нь цэрдийчихсэн хүүрүүдийн дунд орлоо гэж бод! …
Сара нөхрийнхөө ирээдүйд бэлдэж буй санааг хамгийн өөдгүй муугаар энэ мэтээр дүрслэн ярихад жаал хүү тэр аймшигтай сүйрлийн талаар бүүр түүр төсөөлөн авч дуугуйхэн уйлж эхлээхд Сарагийн доод уруул татвалзан эхлэв.
Сүүлдэ саксоны уур хүрч ,
- Яасан нүгэлтэй юм ! Тавхан минут хамт байхдаа ч хэрэлдэлгүй өнгөрч чадахгүй ямар хачин юм , болиоч ! гэв.
Сара галзуугийнхаа байшингийн тухай мартаад Саксон руу дайрч эхлэв.
- Хэн хэрэлдсэн болж байна ? Намайг ам нээмэгц л та хоёр нийлээд дайрдаг шүү дээ .
Саксон цөхрөхдөө мөрөө хавчисхийв. Сара нөхрийнхөө эсрэг дахин давшиж гарлаа.
- Эхнэр чинь дүүгээс чинь дор байгаа бол чи юу гэж надтай суусан юм ? Би чамд хүүхдий чинь төрүүлж , ажилд чинь боол шиг зүгэж , арван хуруугаа мойног болтол зарагдсан ! Тэгээд чи баярлах нь бүү хэл , хүүхдүүдийн минь дэргэд миний галзуу солойтоод хүрч хэлэх хэлэхгүйгээр доромжилж загнана. Чи ер нь миний төлөө юу хийсэн юм , Тийм юм байна уу ? Хэл л дээ чи ! Би хоолы чинь хийж , ха° хирнээс чинь салгаж , оймсы чинь цойлдож гөлөгнүүдий чинь өвдөхөд шөнөжин нойргүй өвөртлөж байдаггүй юу ? Чи бас энийгээ хар! гээд банзлаа дээш татаад арчиж тослоогүй уранхай гутал , цоорхой оймстой хаван хөөсөн плибгар хөл харуулан – Энийг хар! Би энэ тухай л ярьж байна сонирх л доо! Надад өмсөх өөр гутал байхгүй! Эхнэр чинь энэ улаараа эргэсэн юмнаас өөр гуталгүй байна! Чи ичихгүй байна уу ? Харж байна уу ? гэж хашгичсаар сүүлдээ бүр чарлаж эхлэв.
Гэнэт дуу нь тасалдан тэвчимгүй санагдах гомдол уур хилэндээ багтран ширээний дэргэдэх сандал дээр лагхийн унаснаа дорхиноо мод шиг хөшүүн хөдөлгөөнөөрөө босож ирээд аяндаа аяга зэлгий кофе хийж аваад өнөөх л хөшүүн хөдөлгөөнөөрөө лагхийн сулаа . Кофе нь түлмээр халуун санагдаж жижигхэн таваг дээр асгахад тос хаяалсан муухай шингэнэ юм болж харагдав. Тэгээд дэмий гөлрөн суухад цээж нь чирчигнэн түнхэлзлээ.
- За Сара минь тайвширч үз , тайвшир даа ! гэж Том баахан зовсон байдалтай аргадав.
Сара хариу хэлэхийн оронд бүхэл улс гүрний хувь заяа үүнээс л шалтгаална гэсэн шиг жижиг тагийг ширээн дээр удаан болгоомжтойгоор хөмөрснөө баруун гараа далайж Томын хацрыг тасхийтэл алгадаад сөөнгө¤үү дуугарч галзуу мэт түрүүчийнхээ маягаар шалан дээр суугаад ёроолгү© зовлон гунигт орсон адилаар урагш хойш дайвалзан ччарлаж эхлэв.
Билли чимээгүй мэгшиж байсан бол одоо тасхийн чангаар уйлах болов. Үсэндээ цоо шинэ тууз зүүсэн хоёр охин дүү нь нь чдагалдан уйллаа.
Томын хацар алагдуулсандаа улайх боловч нүүр нь гөлийж цонхийх янзтай . Саксон ахыгаа энхрийлэн тэвэрч тайтагруулахсан гэж хүсэвч үл зориглоно.
Том авгайгаа аргадаж ,
- Сара минь , бие чинь зүгээргүй байна . Оронд чинь хэвтүүлж , ажил төрлий чинь би аргалья гэв.
- Надад бүү хүр! Бүү хүр! гэж Сара чичрэгнэн хашгирч арагш савж уналаа.
- Хүүхдүүдээ аваад гадаа гар, Эндээс ямарч гэсэн гарга, ах минь гэж Саксон хэллээ . Зүрх нь шимшрэн догдолж, царай нь цайжээ.
- Яв , яв ах минь ! Малгай чинь тэр байна. Би тайтгаруулья . Яахаа би мэднэ шүү дээ .
Саксон ганцаар үлдээд бэргэнийгээ тайтгаруулах гэж тун их яаравчлав. Шалан дээр тэлчлэн савчин хашгичиж , галзуурч буй тэр эмийг тайтгаруулах гэж Саксон өөрөө туйлын тйаван байхыг чадлаараа оролдлоо. Байшингийнх нь хана нимгэн банз болхоор тэдний хэрүүл шуугиан айл хөрш , ойр хавийн гудамж байтугай тэртээ айлуудад ч дуулдахаар байгаа биз гэж тэр гадарлаж байлаа. Чіхам энэ үед л Билл хүрээд ирүүзэй гэж хамгаас илүү айна. Энэ хэрүүлийг бодохоос Саксонд даанч яав даа гэмээр , гомдмоор санагдана. Зүрх сэтгэл нь хямарч Сараг харахаас бөөлжис цутгамаар боловч биеэ барьж хашигчин буй тэр эмийн үсий нь зөөлөн илбэж биеий нь тэврэхэд Сарагийн хашгирах гууглах нь аажмаар намдаж эхэллээ. Хэдхэн хормын дараа оронд нь хэвтүүлэхэд уруул ам нь татвалзан мэгшиж байв. Хүйтэн усанд базсан алчуур дух нүдэн дэр нь тавиад
- Толгой чинь өвдөхөө болино гэв.
Гадаа морины туурайн дуу гарч байшингийнх нь өмнө ирээд зогсох шиг болоход Саксон бэргэнээ орхиод довжоон дээр ухасхийн гарч гараа өргөн дохилоо. Цааш яадаг бол гэж бодсоноо гал тогооныхоо өрөөнд сууж буй ахыгаа хараад
- Одоо зүгээр, Билл Робертсон намайг аваачихаар ирлээ, Би одоо явлаа . Та одоо дэргэд нь оч, цаадхи чинь тэгсгээд унтчих байлгүй. Битгий л ууры нь хүргээрэй, цамнавал, цамнаж л байг . гараа атгуулмаар бол атгуулаарай, ямар ч болсон оролдоод үзээрэй . Алчууры нь дахиж бушуухан шиг норгоод толгой дээр нь тавиарай , юу гэх нь вэ ямар шуу байх нь вэ ажаарай .
Том бол хүний үгээр явдг томоотой хүн . Харин бодол санаага бол үгээр илэрхийлж чаддаггүй хүн энэ бол өрнө нутгийнхны зан. Тэгээд толгой дохин үүд рүүгээ эргэснээ тээнэгэлзэн зогсов. Нүднийх нь харцанд талрахлын хайр илт авай . Саксон ойлгоод.
- Зүгээр , зүгээр одоо дажгүй гэж сэтгэлий нь засав.
Том толгой сэгсэрч ,
- Юун дажгүй байхав. Ичгүүртэй муухай юм боллоо ! гэж дал мөрөө хавчисхийснээ – Би өөрийгөө өрөвдөсөөс чамайг илүү өрөвдөх юм… Чи бол дөнгөж амьдралынхаа замд орж байгаа төрсөн дүү минь . Залуу нас данч хурдан өнгөрч , юу юу болсноо ч санаж амжихгүйгээр байх юм даа . Чиний нэг сайхн өдрийг чинь ингээд гутаачихлаа. Харни энэ муухай явдлыг аль болох түргэн мартахыг хичээгээрэй. Одоо тэр найз залуутайгааявж , сайхан зугаал даа гээд үүднийхээ бариулаас барьснаа дахин зогсов. Нүүр нь жигтэйхэн барайжээ.
- Чөтгөр ! Урьд Сара бид хоёр бүхэл өдөржин зугаалж явдаг л байж ! Тэгэхэд бас гурван хос гуталтай байсан байх шүү ! Итгэхийн арга ч алга ! гэв.
Саксон өрөөндөө орж хувцасаа сольж дуусаад зотон банзлаа хэр зэрэг зохиж байгааг харах гэж сандал дээр гарч тольдов. Тэр банзал , цамц хоёрыг худалдаж аваад өөрөө янзлан яг захиалж хийлгэсэн юм шиг болгох гэж хоёр давхар оёос хүртэл хийжээ. Сандал дээр зогсоогоороо байж банзлынхаа хуниасыг засаж ялимгүй дээш нь татав.
Одоо өө хэлэмгүй сайхан болжээ. Савхин шахай шинэхэн , хүрэн оймс , өмссөн хөл , булчин нь янзтай хөөрхөн харагдана.
Саксон сандал дээрээс буумагц бүснийхээ өнгөнд тохируулсан хүрэн туузтй цаган сүрлэн бүрхэндээ зүү хатгаж өмсөөд Сарагаас болж алга болсон хацрынхаа улааныг би болгох гэж хацраа чанга гэгч нь базаж , утсан бээлийгээ татан азнасхийн зогсов. Өөрийгөө хүндэтгэж үздэг ганц ч хатагты гарахдаа бээлий хийдэггүй юм гэсниыг сонины ням гаригийн хавсралтын хувцасны загвар гэсэн булангаас олж уншсан байж.
Саксон ,Сарагийн унтлагийн өрөөний хажуугаас шулуухан явж өнгөрхөд бэргэн нь гүниээ сүүрс алдан гонгинон мэгшиж буй сонсдох авч хацрынхаа улааныг алга болгохгүй нүднийхээ цог хийморийг дарахгүй хэмээн зоригложээ. Нээрэнч зорьсондоо хүрлээ. Цог жавхлантай залуу хүүхэн довжоон дээрээс гүйхээрээ хүрч ирэхийг Билл хараад хагас галзу эмийн дэгдээсэн аймшигт хэрүүл шуугиан дундаас дөнгөж сая гарч ирсэн гэж хэзээ ч итгэхгүй билээ. Нарны гэрэлд улам ч тодрон харагдах цаган царайтай тэр залуугийн үзэсгэлэнг Саксон хараад ихэд таашаан гайхав. Хүүхэн хүнийх шиг булбарай хацар нь үл мэрэг бутрана. Цэнхэр нүднийх нь өнгө жоохон бараантаж , долионтой богино үс нь өнгөлөг алт мэт . Ийм цэл залуу ч гэж урьд нь бодоогүй мэт санагджээ. Мэндлэн инээмсэглэхэд улаан уруулынх нь завсраар цав цагаан шүд яралзах агаад инээмсэглэл ¬ь амаглан тайван байдлыг амлах мэт амуй. Саксон хагас галзуу бэргэнийхээ галзуурсаныг хараахан мартаж амжаагүй байсан болохоор Биллийн гайхам амгалан байдлыг ажих зуур энэ залуу өөрийгөө галзуу мэт зантай гэж байсныг нь бодоход инээд нь тэсгэлгүй хүрчээ.
Сакссон Саксон энэ тэргээр зугаалганд явж байсан боловч хэзээд ганц морь хөлллөдөг , бөх болохоос биш тух тавтай биш болхи тэргэнд суудаг байж. Гэтэл одоо хоёр сайхан морь хөллөсөн тэрэг зогсож байна. Морьд толгой хаялагн тогтож ядан тэмүүлэн зогсох бөгөөд хүрэн хилэн шиг толигор ташаан дээр нь алт мэт гялалзах толон бүр нь залуу насандаа бид хэзээ ч ацаглуулж явсангүй гэх адил амуй. Төгий бүхий л сүр тоног нь чүүчгэр инээдтэй харагдана. Билл , морь тэргэндээ зүй ёсны салшгүй гол хэсэг нь болжээ. өндөр шар дугуйтай тэрэгнийхээ хаймран зөөлөвч бүхий гял цал арчиж цэвэрлэсэн гоёмсог нарийхан суудал дээр суугааг нь хараад урьд муусайн адсага хөллөсөн хуучин тэрэгтэй ирж зугаалганд авч явдаг байсан зулуутай огтхон ч төсгүй , сүрхий их чадал , овсгоотойг нь мэдлээ. Билл өрөөсөн гартаа жолоогоо брьж , хайрлах , хатуурхах, зэрэгцсэн тайван нам дуугаар залуу омоглон морьдийг тэЅсэлэхэд зориг , бяр чадал нь мэдсэн юм шиг номхорч байв.
Гэсэн ч цаг алдах хэрэггүй байжээ. Саксон бүсгүй хүний гярхай нүдээр ийш тийш хялам хийвэл зөн совин нь үнэн байв. Сониуч хүүхэд багачуул тал бүрээс гүйлдэн ирэх төдийгүй , ойр хавийн айлынхан цонхоороо шагайх буюу фцонхныхоо хаалтыг авч хөшгөө ярж байв. Билл хүрэмнийхээ товчийг сул гараараа тайлж , Саксоныг хажудаа гарч суухад нь туслав. Өндөр түшлэгэтэй бараан ширэн гадартйы дороо пүршин зөөлөвч бүхиы хээнцэр гоёмсог суудал биед нэн эвтэйхэн аж. Гэсэн ч дөлгөөхөн тайван итгэл дүүрэн сэтгэл уул шиг түшигтэй санагдах хүнийхээ дэргэд суусан нь хамгаас татай санагдав.
Билл, жолоогоо хоёр гардан “чох” гээд морьдоо ухасхийн хөдлөхөд ,
- Сайхан амьтад байгаа биз ? Эзнийх л дээ . Ийм морьдийг ашигладаггүй юм . Намайг ийш тийш явахад надад заримдаа өгдөг юм . Хааяа эдлэж байхгүй бол эмнэгшчихнэ. Энийг нь Ван гэдэг. Мөн сайхан дэргэдэг морь доо, харахгүй юу . Ганган ч гэж жигтэйхэн байгаа биз? Нөгөөдөх нь бүр ч илүү , Хунтайз гэдэг юм . Амгайвчилсан тэгэхгүй бол ам хатуутай дийлдэхгүй , Саксон чи харж байгаа биз ! Мөн ч сайхан адгуус , ёстой сайхан морьд шүү гэв.
Хойноос нь хөрш айлын хүүхдүүд бахархан хашгаралдаж байла .Саксон зүрхнийхээ угаас баярлан одоо л жаргах өдөр эхлэв бололтой гэж бодов.