index.jpg

 

Нэгдүгээр бүлэг - Арван гуравдугаар хэсэг

 


- Манайханд өөр мал байсангүй . Өвөл хариугүй хаяанд ирж байсан болохоор бид Америкийн их цөлийг туулахаас зүрхшээж Давст нуур хотод буусан. Тэр үед мормончууд амьдрал сайтай байсан учир биднийг элэгсгээр хүлээн авсан юм.
- Та өөрөө тэдэнтэй хамт явж байсан шиг ярьж байх шив дээ Берт хэлэв.
- Миний ээж тэдэнтэй цуг явсан юм чинь , тэр үед есөн настай байж гэж Саксон бахархан хэлэв.
- Тэд , Пайн гудамжинд дахь жижиг байшингийн гал тогооны өрөөнд сандвич идэж , шилтэй пиво ууж сууна. Сайн өдөр дөрвүүл чөлөөтэй өглөөгүүо уулзасны учир гэвэл ажлын ямар ч өдрөөс илүү их ажил хий ёстой байв. Байшингийн хана туурга, цонхыг угааж арчих, шалы нь янзлах, хулдаас, журам дэвсэх, хөшиг татах, цахилгаан зуух тавих , тавилага хэрэглэл байрлуулах, гал зуухны сав суулга, аяга таваг угааж арчих өдий төдий их ажил хийх байлаа.
- За саксон минь, цааш нь яриач, яасан сонин юм . Берт чи саад хийлгүй дуугүй сонс гэж Мери хэлэв.
- Тэгээд тэр өвөл манайхан Дэл Хенкокт ирэх нь тэр . Уг нь Кентукийн хүн боловч Өрнө нутагт олон жил болсон юмсанж . Кит Карсон гэж хайгуулчин байсан , Карсоныг ч анддаггүй байжээ . Кит хоёул нэг биш удаа өвөртөө унтаж байсан хоёр б айж шүү . Хоёул Фремонт генералын хамт Калифорни , Орегонд цуг байсан байна. Дел Хенкок , Давст нуур хотоор дайрч гарахдаа ямар нэг шинэ газраас минж барих гэж хэсэг урхичдыг Цохиот уулнаас авч гарахаар зэхэж байж л дээ . их сайхан залуу байсан гэдэг, хөзрийн хүн шиг урт гэзэгтэй, колифорнийн испанчууд шиг цамцан дээрээ торгон бүс бүэлдэг , бүснээсээ хоёр гар буу зүүсэн явдаг байж. Миний ээжийн эгч Сэдийг үзээд их таалагдсан бололтой, яагаад гэвэл Давст нуур хотод буугаад тэндээсээ ганц ч алхам газар яваагүй юм. Индианчуудтай олон удаа амжилттай байлдаж байсан , гайхмаар хав хар гялалзсан нүдтэй, бүргэд мэт харцтаы хүн байсан гэж би бүр жаахан байхдаа авга Виллагаас сонссон юмдаг. Тухайн цагийн заншлаар тэр хүн нэг биш удаа дуэль хийсэн, хэнээс ч айдаггүй хүн байжээ.
Сэдий жинхэнэ хөөрхөн хүүхэн байж . Тэр хүн сээтэн хаямагц цаадхи нь бүр ухаан жолоогоо алдсан юм гэнэ лээ . Сэди зүрх сэтгэлдээ олигтой итгэхгүй байсан юм уу , бүү мэд , ямар ч болсон над шиг Биллид үгээ амархан хэлчихдэг шиг үгээ тийм амархан хэлээгүй юм гэдэг. Сүүлдээ шийдтэй үгий нь сонсож чадахгүйдээ бачимдан нэг орой галзуу мэт давхиж ирсэн байх юм .
- “Сэдий минь , чи надтай суухгүй юм бол би энэ шөнө , яЈ эндээ , хашааны чинь ар талд биеэ буудаж үхье “
гэжээ.
Тэгэхээс ч сийхгүй хүн байжээ. Сэди тиймий нь сайн мэдэх учир суухаар зөвшөөрчээ. Тэр үед хайр сэтгэлийн хэргийг түргэн шийддэг байсан байгаа биз.
- Аа бүү мэд , чи ч гэсэн Биллитэй анх уулзаад долоо хоногийн дараа л шийдсэн үгээ хэлсэн байна , гэхдээ Билл чамайг суухгүй бол цэвэрлэгээний чинь газрын ар талд биеэ буудаж үхнэ гэж хэлсэн гэл үү ? гээд Мери инээмсэглэв.
- Би тийм байдалд хүргээгүй л дэ гэж Саксон үнэнээ хэлж , - Ямар ч болтугай Дэл Хэнкок , авга Сэди хоёр маргааш нь л гэрлэсэн юм гэдэг. Гэрлээд ч жаргалтай амьдарсан . Харин авга эг маань удалгүй нас баржээ. Индийнчуудад генерал генерал Костер , бусад хүмүүсийнхээ хамт алуулжээ. Хенкок тэр үед өвгөрсөн байсан боловч индианыг олныг алж , сүүлд нь өөрөө алагджээ. Тиймэрхүү улс дайтахдаа амь насаа их үнэээр өгдөг юм. Би жаахан хүүхэд байхдаа Ол Стэнли гэдэг хүнийг таньдаг байсан . Мөрийтэй тоглоомч ! Тоглоод сууж байтал нь нэг төмөр замчин араас нь буудчихжээ . Хэдхэн секундын дараа амь тавихын өмнө амжиж буугаа аваад нөгөө алуурчнаа гурад дахин буудаж чадсан шүү гэв.
Мери хэлэхдээ.
- Би зодоон тулааны алинд ч дургүй . Эвгүй санагддаг юм. Берт дандаа зодоон цохион хийх гэж намайг их зовооно. Миний бодоход огт хэрэггүй жил гэв.
- Харин би хийморьгүй үхээнц хүнийг дэмий гэж боддог. Өвөг дээдэс маань эрэлхэг зоригтой байгаагүй бол бид энд ингэж байхуу даа , үйгүй юу ? гэж Саксон хэллээ.
- Билл ч яахав заяаны дайчин , юм бүхнээрээ гайхмаар сайн залуу . Могикан аймгаас гаралтай, гавлын арьсны жинхэнэ ангууч , ууры нь хүргэвэл яаж ч мэдэх хүн гэж Берт хэллээ.
- Яг үнэн гэж Мери нотлов.
Ярианд оролцоогүй Билл босож гал тогооны цаадхи өрөөниы цонхоор харснаа зочны ба унтлагынхаа өрөөгөөр орж эргнэж ирээд арын энэ өрөийхөө хаалган дээр хөмсөг зангидан зогсов.
- Юу болов найзаа? Нэг юмаа гээяихсэн юм уу эсвэл гурван нарсанд төөрчихсөн юм шиг харагдах чинь , юу болов ? Хэлээч ? гэж Берт асула.
- Энэ өрөөний ор, бусад юм нь яачихав? гэж бодоод байна шүү.
- Хоёул энэ өрөөнийхөө тавилга гэж захиалаагүй шүү дээ гэж Саксон тайлбарлав.
- Тэгвэл маргааш захина.
- Өөр ор байхын хэрэг танарт юу байна ? Нэг ор багадаад байгаа юм уу ? гэж Берт асуухад Мери,
- Берт чи дуугүй бай , Зүгээр байж үзээч гэв.
- За , за ! Дандаа л надад зааж байх юм гэж Берт инээнэ.
- Илүү өрөө болохлоор нь тавилга худалдаж авалгүй олигтойхон дэвсгэр, цахилгаан зуух авсан юм гэж Саксон Биллид хэлэв.
Билл ,Саскон дэргэд очиж сандал дЅэрээс нь босгоод өвдөг дээрээ суулгаж ,
- Зөв , найз минь ! Тэгсэнд чинь би баярлаж байна . Манайд юм бүхэн нь олигтой байх нь зүйтэй . Хоёул маргааш ойрой ямар ч болтугай Сэлингерээс орж энэ өрөөндөө хивс , сайхан тавилга авъя, мууг авахгүй шүү гэв.
- Тавин доллар орно шүү дээ яах юм ! эгж Саксон мэтгэв.
- Дажгүй ! Тавин доллар болог, ганц мөнгөөр ч хямдхан байг , дажгүй . Сайхан л тавилга байвал зүгээр. Хоосон өрөө байлгах хэрэг юу байна? Баыр маань гуйлагчин царайтай болчихно. Мөнгий нь төлөөд түлхүүрий нь авсан цагаас хойш би энэ орон байраа аль болох тохилог байлгахыг л бодох юм. Ажил хийж , адуу малтай ноцолдож байга цагт ийм бодол сананаас гарахгүй шүү . Хуримаа хийсэн хойно байр маань мөн өөрцгүй их хайрлах юмны нэг байх ёстой. Тэгэхээр өрөө бүхнээ юм юмтай байлгах маань зүйтэй гэж бодож байна. Шаландаа дэвсгэр ч үгүй хоосон ийм өрөө байх юм бол эл хуль , тохь муутай харагдаад эвгүй хуурмаг юм болно. Манайд хуурамч чанар байх ёсгүй . Хөшиг маань үнэнийг илтгээсэй гэж би хүсч байна.
- Та хоёр энэ өрөөгөө хөлсөлж орхихгүй юу . Танайх төмөр замын дархны газар , ресторанд ойр байх юм байна гэж Берт хэлэв.
- Хол хэвтэнэ ! Би Саксонтой суухдаа гэртээ хөлсний улс байлгах гэсэн юм биш . Амьдралаа зохих ёсны байлгаж чадахгүй дээр хүрвэл яана гэж бодсон гээч ? Эргийн Урт Болдог дэр очиж : “Тоглоом дууслаа” гэж хэлээд хүкүүндээ чулуу зүүж усанд үйж үхнэ. Үнэн шүү , Саксон минь !
Илүү тавил авах дэмий байсан боловч Биллийн хэлсэн үг зүйтэй юм шиг санагджээ. Саксон нөхөр болох хүнийхээ хүзүүгээр тэвэрч үнсэхийн өмнө хэлэхдээ ,
- Билл , чи энэ айлын өрхийн тэргүүлэгч , чинийхээр л болъё . Одоо ч тэр , хожим ч тэр гэв.
- Сонсож байна уу ? Эмэгтэй хүн ингэж л сэтгэх ёстой ! Саксон байр сууриа мэдэж байна гэж Берт , Мерид алиалах байдлаар хэлэв.
- Ямарч юмыг шийдэхийн өмнө хоорондоо дандаа зөвлөлдөж байна гэж бодож бага гэж Билл , сүйт охиндоо хэлэхэд Мери ,
- Чи сонсов уу ? Миний нөхөо болохыг хүсэж буй хүн бас л юм бүхэн дээр надтай зөвлөж байхыг бодох ёстой гэж Мери нар нь гарч хэлэв.
- Билл хуурч л байгаа хэрэг . Суухын өмнө бүгд л ингэж ярьдаг юм чинь гэж Берт мэтгэхэд , Мери эгдүүтэйгээр тургиад ,
- Саксон нөхрөө хожим дөртэй шар шиг болгоно доо. Би андахгүй мэдэж байна . Би ч өөрцгүй нөхрөө дөртэй шар шиг болгохыг хүсэж байна гэж өндөр дуугаар зарлах байна гэлээ.
- Хаанаас чи ха©ртай л байх юм бол тэгэхгүй дэ гэж Саксон хэлэхэд Мери
- Тийм тусмаа тэгнэ гэж Мери өөрийнхөөрөө зүтгэв.
Берт гунигтайгаар нүүрээ үрчийлгэн.
- Ийм учираас Мери , бид хоёр одоо хүртэл гэрлээгүй яваа юм . Би өөртөө овоохой бариад түүн дотроо эзэн болж суухгүй бол намайг чөтгөр алгадаг! гэдэг зөрүүд индиан шиг л байхгүй юу ! гэв.
- Харин би индиан эмэгтэй биш , дэлхий дээр ганц ч эр хүн үлдэхээ байлаа ч гэсэн ийм зөрүүд индиантай суухгүй !
- Энэ зөрүүд индиан эр таныг гуйгаагүй даг аа !
- Ямар хариу авахаа мэдээд л тэр байхгүй юу .
- Ийм учраас сууя гэхийн өмнө арав дахин бодох эр байх нь ээ .
- Яриаг нь арай өөр аятайхан сэдэвтэй болгоосой гэж бодсон Саксон алгаа хавсран байж хэлэв:
- Би бүр мартчихаж , та хоёрт нэг юм үзүүлэх гэсэн юмсан гээд хэтэвчнээсээ хавтгай алтан бөгж гаргав. Цаадуул нь дамжуулан үзэж эхлэхэд Энэ бол миний ээжийн сүйн бөгж . Би хүзүүнээсээ гуу шиг дандаа зүүж явдаг байлаа. Асрамжийн газар байхдаа ээжийн минь бөгжийг өгөөч гэж уйлж унжиж гуйхад дарга эмэгтэй зүүж явахыг минь зөвшөөрч байсан м. Дараагиын долоо хоногийн мягмар гаригт энэ бөгж миний хуруунд авах болно сайхнаа ! Билли, дотроо ямар бичигтэйг нь хараач :
- “К-..аас Д.1879.” гэж Билл уншив.
- Карлтоноос ДэзЁд . Карлтон гэдэг нь миний эцгийн нэр . Одоо ч энэ бөгжин дээр хоёр бие¬ийхээ нэрийг сийлэх ёстой.
Мери бүр бахдаж
- Гайхалтай сайхан байна ! “Б. Ээс С .1907” гэж дуугарав.
Билл хормын төдий дуугай байснаа ,
- Үгүй болохгүй , Би Саксонд бэлэглэж байгаа юм биш шүү дээ гэхэд Саксон ,
- Тэгвэл яахав гээч “Б.С хоёр” гэсэн л үсэг байг гэж санал тавилаа.
Билл толгой сэгсэрч
- Үгүй ээ . “С.Б хоёр” гэе , яагаад гэвэл би чамайг өөрөөсөө илүү дээдэлэнэ гэлээ .
- Хэрэв чи намайг өөрөөсөө илүү дээдлэж байгааг бол би ч чамайг бас тэгнэ шүү дээ , Билл минь “Б.С хоёр” гэж л байг.
- Одоо ч гэсэн мань эррийг дөнгөж байгааг нь харахгүй юү гэж Мери Бертэд хэллээ.
Мери ёжилж байгааг Саксон мэдээд ,
- Гэхдээ _ Билл минь чи өөрөө л мэддэ гэхэд Билл тэвэрч ,
- Энэ талаар хоёул дараа бас ярилцамз гэлээ.